Właściwości farmakodynamiczne heksamidyny

Heksamidyna, substancja czynna produktu leczniczego Zamidine, należy do grupy farmakoterapeutycznej: inne leki przeciwzakaźne i jest sklasyfikowana kodem ATC: S01AX08. Stanowi przykład związku z grupy diamidyn o działaniu antyseptycznym, charakteryzującym się kationowymi właściwościami powierzchniowo czynnymi.¹

Spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego

W badaniach przeprowadzonych in vitro wykazano, że heksamidyna wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową skierowaną głównie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, skuteczność przeciwbakteryjna heksamidyny nie ulega zahamowaniu w obecności ropy, surowicy czy pozostałości organicznych, co zwiększa jej praktyczną użyteczność w warunkach klinicznych.²

Poza działaniem przeciwbakteryjnym, heksamidyna wykazuje również aktywność przeciwpierwotniakowową, działając na dwie formy rozwojowe Acanthamoeba – zarówno na trofozoity, jak i na cysty. Jest to istotne w kontekście leczenia potencjalnie groźnych zakażeń oczu powodowanych przez te drobnoustroje.³

Należy jednak podkreślić, że substancja ta nie wykazuje aktywności wobec bakterii Gram-ujemnych oraz Chlamydia trachomatis w warunkach in vitro, co stanowi istotne ograniczenie jej spektrum działania i powinno być uwzględniane przy doborze terapii przeciwinfekcyjnej.⁴

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Dane z literatury medycznej wskazują, że w przypadku bakteryjnego zapalenia spojówek zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych, dominującymi patogenami są bakterie Gram-dodatnie, w szczególności szczepy z rodzaju Staphylococci i Streptococci. Z uwagi na spektrum działania heksamidyny ukierunkowane głównie na bakterie Gram-dodatnie, produkt Zamidine może być skuteczny w leczeniu zakażeń powodowanych przez te patogeny również w populacji pediatrycznej.⁵

Formulacja produktu

Zamidine jest dostępny w postaci kropli do oczu, roztworu o stężeniu 1 mg/ml heksamidyny diizetionianu, co odpowiada 0,58 mg heksamidyny w każdym mililitrze roztworu. Pojedyncza kropla dostarcza około 0,020 mg substancji czynnej. Produkt ma postać klarownego, bezbarwnego roztworu o pH w zakresie 5,7-7,0 i osmolalności 260-310 mosmol/kg.⁶

Istotną z punktu widzenia klinicznego cechą produktu Zamidine jest brak konserwantów w jego składzie, mimo że jest dostarczany w pojemnikach wielodawkowych. Eliminacja konserwantów zmniejsza ryzyko rozwoju miejscowej toksyczności i reakcji alergicznych, szczególnie istotnych przy długotrwałym stosowaniu produktów oftalmicznych.⁷

Tabela właściwości farmakodynamicznych