Właściwości farmakokinetyczne
Xifaxan 200 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Xifaxan (tabletki powlekane 200 mg)

Ryfaksymina, substancja czynna leku Xifaxan 200 mg, wykazuje unikalne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej lokalne działanie w przewodzie pokarmowym przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego leku w oparciu o dostępne dane kliniczne.¹

Wchłanianie ogólnoustrojowe

Ryfaksymina w formie polimorficznej α po podaniu doustnym charakteryzuje się wyjątkowo niskim stopniem wchłaniania ogólnoustrojowego – poniżej 1%. Ta cecha determinuje miejscowy charakter działania leku w przewodzie pokarmowym.²

Badania kliniczne wykazały, że po wielokrotnym podaniu ryfaksyminy w dawkach terapeutycznych, zarówno u zdrowych ochotników jak i u pacjentów z uszkodzoną śluzówką jelit (nieswoiste zapalenia jelit), stężenia substancji czynnej w osoczu pozostawały znikome – poniżej 10 ng/ml.³

Szczegółowe badania farmakokinetyczne przeprowadzone po jednokrotnym podaniu dorosłym ochotnikom na czczo dawki 400 mg ryfaksyminy doustnie wykazały bardzo niskie średnie wartości stężenia maksymalnego (Cmax) wynoszące poniżej 5 ng/ml oraz pola pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) poniżej 15 ng•h/ml. Warto podkreślić, że dokładne wartości parametrów farmakokinetycznych zostały oznaczone z zastosowaniem bardzo czułej metody analitycznej, dla której granica oznaczalności wynosi 0,5 ng/ml.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Obserwowano klinicznie nieistotny wzrost wchłaniania ryfaksyminy po podaniu leku w ciągu 30 minut od spożycia wysokotłuszczowego śniadania. Oznacza to, że obecność pokarmu bogatego w tłuszcze może nieznacznie zwiększać biodostępność ryfaksyminy, jednak wzrost ten nie ma znaczenia klinicznego.⁵

Znaczenie formy polimorficznej substancji czynnej

Istotnym aspektem farmakokinetyki ryfaksyminy jest jej forma polimorficzna. Porównawcze badania farmakokinetyczne wykazały, że formy polimorficzne ryfaksyminy inne niż forma α (zawarta w leku Xifaxan) są wchłaniane w znacznie większym stopniu. Ma to kluczowe znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku i jego miejscowego działania w przewodzie pokarmowym.⁶

Dystrybucja w organizmie

Ryfaksymina w umiarkowanym stopniu wiąże się z białkami osocza u ludzi. Badania in vivo wykazały, że średni poziom związania z białkami wynosił 67,5% u zdrowych ochotników oraz 62% u pacjentów z niewydolnością wątroby. Dane te mają jednak ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na bardzo niskie stężenia ogólnoustrojowe leku.⁷

Metabolizm leku

Badania ryfaksyminy ekstrahowanej z kału wykazały, że występuje ona w niezmienionej formie, co wskazuje, że nie jest rozkładana ani metabolizowana podczas pasażu przez układ pokarmowy. Jest to kolejna cecha potwierdzająca jej miejscowe działanie w przewodzie pokarmowym.⁸

W badaniu z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykrywano w moczu jedynie 0,025% podanej dawki w postaci niezmienionej, podczas gdy mniej niż 0,01% podanej dawki było wykrywane w moczu w postaci 25-dezacetyloryfaksyminy. Jest to jedyny metabolit ryfaksyminy, który zidentyfikowano u ludzi, co potwierdza minimalny metabolizm ogólnoustrojowy tego leku.<sup data-drug="Xifaxan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W badaniu z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykrywano w moczu 0,025% podanej dawki ryfaksyminy w postaci niezmienionej, podczas gdy 9

Eliminacja z organizmu

Badania z użyciem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy jednoznacznie wykazały, że lek jest wydalany prawie wyłącznie z kałem. Aż 96,9% podanej dawki znakowanej 14C ryfaksyminy było wykrywane w kale. Natomiast ilość 14C ryfaksyminy wykrywana w moczu nie przekraczała 0,4% podanej dawki. Te dane potwierdzają miejscowy charakter działania leku w przewodzie pokarmowym i minimalną absorpcję ogólnoustrojową.¹⁰

Liniowość farmakokinetyki

Procent i stopień narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę u ludzi charakteryzują się nieliniową kinetyką (zależną od wielkości dawki). Zjawisko to wynika z ograniczonej stopniem rozpuszczalności możliwości wchłaniania ryfaksyminy. Oznacza to, że zwiększanie dawki leku nie prowadzi do proporcjonalnego wzrostu narażenia ogólnoustrojowego.¹¹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania ryfaksyminy u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ze względu na minimalny stopień wydalania ryfaksyminy przez nerki (poniżej 0,4% podanej dawki), wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę leku jest prawdopodobnie nieistotny klinicznie.¹²

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Dostępne dane kliniczne dla pacjentów z niewydolnością wątroby wskazują na wyższe narażenie ogólnoustrojowe niż obserwowane u pacjentów zdrowych. Jednakże, wzrost narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę w tej grupie pacjentów powinien być interpretowany w świetle miejscowego działania ryfaksyminy ograniczonego do przewodu pokarmowego oraz jej bardzo niskiej ogólnoustrojowej biodostępności.¹³

Uwzględniając dostępne dane o bezpieczeństwie ryfaksyminy u chorych z marskością wątroby, nie zaleca się dostosowywania dawkowania w tej grupie chorych, pomimo podwyższonego narażenia ogólnoustrojowego.¹⁴

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka ryfaksyminy nie była badana u dzieci w żadnym przedziale wiekowym. Brak jest zatem danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych leku w tej populacji pacjentów.¹⁵

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych