Leki w grupie
„antybiotyk jelitowy”
Antybiotyki jelitowe to leki przeciwbakteryjne, które działają głównie w obrębie przewodu pokarmowego, nie wchłaniając się znacząco do krwiobiegu. Ich działanie polega na eliminacji patogennych bakterii zasiedlających jelita, przy jednoczesnym minimalnym wpływie ogólnoustrojowym, co ogranicza występowanie efektów ubocznych związanych z działaniem ogólnoustrojowym.
Do najważniejszych antybiotyków jelitowych należą: ryfaksymina (Xifaxan, Tixteller, Rifacol), neomycyna (Neomycin), paromomycyna (Humatin) oraz nifuroksazyd (Nifuroksazyd, Nifuril, Zalęsid). Ryfaksymina jest pochodną ryfamycyny, która wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne, tlenowe i beztlenowe.
Główną zaletą antybiotyków jelitowych jest ich miejscowe działanie w świetle przewodu pokarmowego bez istotnego wchłaniania do krwiobiegu, co minimalizuje ryzyko systemowych działań niepożądanych. Leki te są szczególnie przydatne w leczeniu biegunki podróżnych, zespołu jelita drażliwego z biegunką (IBS-D), nawracających zakażeń Clostridium difficile oraz w encefalopatii wątrobowej (zwłaszcza ryfaksymina).
Wśród niebezpieczeństw stosowania antybiotyków jelitowych należy wymienić możliwość zaburzenia naturalnej mikroflory jelitowej, co może prowadzić do dysbiozy i związanych z nią problemów zdrowotnych. Długotrwałe stosowanie tych leków może również prowadzić do rozwoju oporności bakterii. W przypadku niektórych antybiotyków jelitowych (np. neomycyna) może dojść do niewielkiego wchłaniania i potencjalnej nefrotoksyczności lub ototoksyczności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Antybiotyki jelitowe można podzielić na kilka podgrup: antybiotyki aminoglikozydowe słabo wchłanialne (neomycyna, paromomycyna), pochodne ryfamycyny (ryfaksymina), pochodne nitrofuranu (nifuroksazyd) oraz probiotyki bakteryjne (Saccharomyces boulardii, szczepy Bacillus). Każda z tych podgrup charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania i profilem zastosowań klinicznych.
Lista leków w tej grupie
-
Xifaxan – Tabletki powlekane – 200 mg
Lek zawiera 200 mg ryfaksyminy, substancji o działaniu przeciwbakteryjnym. Stosowany jest w leczeniu zakażeń jelitowych oraz biegunek podróżnych u osób powyżej 12 lat, z wyłączeniem przypadków z gorączką lub krwią w stolcu. U dorosłych znajduje także zastosowanie w terapii encefalopatii wątrobowej oraz niepowikłanej choroby uchyłkowej jelita grubego. Preparat dostępny jest w postaci różowych, powlekanych tabletek.