Właściwości farmakodynamiczne leku Symbicort Turbuhaler

Symbicort Turbuhaler to złożony produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: budezonid (320 mikrogramów) oraz formoterol fumaranu dwuwodnego (9 mikrogramów) w każdej dostarczonej dawce (opuszczającej ustnik inhalatora). Preparat należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, klasyfikowany jako adrenomimetyk do stosowania wziewnego (kod ATC: R03AK07).¹

Mechanizm działania i działanie farmakodynamiczne

Symbicort Turbuhaler łączy dwie substancje czynne o odmiennych mechanizmach działania. Istotną cechą tej kombinacji jest działanie synergistyczne obu składników, co skutkuje znaczącym zmniejszeniem liczby zaostrzeń astmy. Każda z tych substancji działa w odrębny sposób, wzajemnie uzupełniając swoje efekty terapeutyczne.²

Budezonid – mechanizm działania

Budezonid jest glikokortykosteroidem, który po podaniu wziewnym wykazuje zależne od dawki działanie przeciwzapalne w drogach oddechowych. Efektem jego działania jest wyraźne zmniejszenie nasilenia objawów oraz redukcja liczby zaostrzeń astmy. Podanie budezonidu drogą wziewną prowadzi do mniejszego nasilenia działań niepożądanych w porównaniu z ogólnoustrojowym podawaniem kortykosteroidów. Warto zaznaczyć, że dokładny mechanizm działania przeciwzapalnego glikokortykosteroidów nie został jeszcze w pełni poznany.³

Formoterol – mechanizm działania

Formoterol działa jako selektywny agonista receptora β2-adrenergicznego. Po podaniu wziewnym powoduje szybki i długo utrzymujący się rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli u pacjentów z odwracalną obturacją dróg oddechowych. Działanie rozszerzające oskrzela wykazuje zależność od podanej dawki i charakteryzuje się szybkim początkiem – występuje już w przedziale 1-3 minut po inhalacji. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, efekt bronchodylatacyjny utrzymuje się przez co najmniej 12 godzin po inhalacji pojedynczej dawki leku.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Astma – wyniki badań klinicznych

Badania kliniczne przeprowadzone u dorosłych pacjentów wykazały, że dodanie formoterolu do budezonidu przynosi wymierne korzyści terapeutyczne w postaci: złagodzenia objawów astmy, poprawy czynności płuc oraz zmniejszenia liczby zaostrzeń choroby. W dwóch 12-tygodniowych badaniach klinicznych wykazano, że poprawa parametrów czynności płuc po zastosowaniu budezonidu z formoterolem była porównywalna z efektami uzyskanymi po skojarzonym podaniu tych samych substancji jako odrębnych leków. Co istotne, efekty te były znacząco lepsze niż przy stosowaniu samego budezonidu. Podczas badań we wszystkich grupach pacjenci stosowali w razie konieczności krótko działające leki z grupy agonistów receptorów β2-adrenergicznych. Ważnym wnioskiem jest fakt, że nie zaobserwowano zmniejszenia skuteczności produktu Symbicort Turbuhaler wraz z upływem czasu terapii.⁵

Skuteczność w populacji pediatrycznej

Przeprowadzono również dedykowane badania w populacji pediatrycznej. W dwóch 12-tygodniowych badaniach klinicznych uczestniczyło 265 dzieci w wieku od 6 do 11 lat, które otrzymywały dawki podtrzymujące budezonidu z formoterolem (2 inhalacje po (80 µg + 4,5 µg)/dawkę inhalacyjną dwa razy na dobę) oraz krótko działające leki z grupy agonistów receptorów β2-adrenergicznych w razie potrzeby. Wyniki obu badań jednoznacznie wykazały poprawę czynności płuc oraz dobrą tolerancję leczenia w porównaniu ze stosowaniem równoważnej dawki budezonidu w monoterapii.⁶

POChP – wyniki badań klinicznych

Efektywność leku Symbicort Turbuhaler w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oceniano w dwóch 12-miesięcznych badaniach klinicznych. Badania skupiały się na analizie wpływu terapii na czynność płuc oraz częstość występowania zaostrzeń choroby. Zaostrzenia definiowano jako okresy wymagające stosowania steroidów doustnych i/lub konieczność antybiotykoterapii i/lub hospitalizacji. Do badań włączono pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej postacią POChP, u których wartość FEV1 przed podaniem leku rozszerzającego oskrzela wynosiła poniżej 50% wartości należnej. Mediana wartości FEV1 przy włączeniu do badania wynosiła 42% wartości należnej (pomiar po podaniu leku rozszerzającego oskrzela).⁷

Wyniki badań wykazały, że średnia liczba zaostrzeń w ciągu roku była istotnie mniejsza w grupie przyjmującej budezonid i formoterol w porównaniu z grupą otrzymującą jedynie formoterol lub placebo. Średnia liczba zaostrzeń wynosiła 1,4 w grupie leczonej kombinacją budezonidu i formoterolu w porównaniu z 1,8-1,9 zaostrzenia w grupach przyjmujących placebo lub formoterol w monoterapii. Ponadto zaobserwowano, że średnia liczba dni przyjmowania doustnych kortykosteroidów w przeliczeniu na jednego pacjenta podczas 12 miesięcy badania uległa nieznacznemu zmniejszeniu w grupie otrzymującej połączenie budezonidu i formoterolu (7-8 dni/pacjenta/rok) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (11-12 dni) oraz grupą leczoną formoterolem (9-12 dni).⁸

Należy podkreślić, że w zakresie zmian parametrów czynności płuc, takich jak wartość FEV1, nie wykazano przewagi produktu zawierającego budezonid i formoterol nad leczeniem samym formoterolem.⁹

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Symbicort Turbuhaler (320 mikrogramów + 9 mikrogramów)/dawkę inhalacyjną to preparat łączący działanie przeciwzapalne glikokortykosteroidu (budezonid) z szybkim i długotrwałym efektem bronchodylatacyjnym β2-mimetyku (formoterol). Dzięki synergistycznemu działaniu obu składników lek wykazuje większą skuteczność w leczeniu astmy niż monoterapia każdym z komponentów. W astmie poprawia kontrolę objawów, czynność płuc i zmniejsza liczbę zaostrzeń, natomiast w POChP główną korzyścią jest zmniejszenie częstości zaostrzeń wymagających interwencji terapeutycznej, bez istotnej przewagi nad monoterapią formoterolem w zakresie poprawy parametrów spirometrycznych.¹⁰