Przedawkowanie
Sudafed Xylospray DEX (1 mg + 50 mg)/ml

Przedawkowanie Sudafed Xylospray DEX, zawierającego ksylometazolinę chlorowodorek (1 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml), wiąże się głównie z toksycznym działaniem ksylometazoliny. Intoksykacja może manifestować się naprzemiennymi fazami pobudzenia i zahamowania ośrodkowego układu nerwowego, ze szczególnym nasileniem objawów neurologicznych u dzieci. Klinicznie obserwuje się objawy ze strony OUN, takie jak niepokój, pobudzenie, omamy, drgawki, a także letarg, senność i śpiączkę. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, bradykardia, arytmie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie prowadzące do wstrząsu, a nawet zatrzymanie akcji serca) oraz układu oddechowego (obrzęk płuc, zaburzenia oddychania, bezdech). Inne objawy to zmiany w reaktywności źrenic, obfite pocenie się, gorączka, bladość, sinica i nudności. Deksopantenol charakteryzuje się niską toksycznością i nie wymaga specjalistycznego leczenia w przypadku przedawkowania.

Przedawkowanie leku Sudafed Xylospray DEX

Przedawkowanie Sudafed Xylospray DEX ((1 mg + 50 mg)/ml, aerozol do nosa, roztwór) wiąże się z poważnymi zagrożeniami dla zdrowia. Z uwagi na to, że produkt zawiera dwie substancje czynne: ksylometazoliny chlorowodorek (1 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml), objawy przedawkowania wynikają głównie z działania pierwszej z tych substancji.1

Obraz kliniczny przedawkowania

Zatrucie pochodnymi imidazolu (do których należy ksylometazolina) charakteryzuje się zróżnicowanym obrazem klinicznym. W przebiegu intoksykacji mogą występować naprzemiennie fazy pobudzenia i hamowania ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia.2 Szczególnie istotne jest to, że u dzieci przedawkowanie manifestuje się głównie poprzez działanie na ośrodkowy układ nerwowy.3

Objawy przedawkowania ksylometazoliny

Przedawkowanie ksylometazoliny chlorowodorku może prowadzić do wystąpienia objawów ze strony różnych układów. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego mogą wystąpić zarówno objawy pobudzenia, jak i zahamowania.4 Ponadto przedawkowanie może skutkować zaburzeniami funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz innymi objawami ogólnoustrojowymi.5

Przedawkowanie deksopantenolu

W przeciwieństwie do ksylometazoliny, deksopantenol wykazuje bardzo niską toksyczność. Kwas pantotenowy i jego pochodne, w tym deksopantenol, charakteryzują się wysokim profilem bezpieczeństwa. W przypadku przedawkowania tej substancji nie jest wymagane specjalne postępowanie terapeutyczne.6

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku ciężkiego przedawkowania leku Sudafed Xylospray DEX wskazana jest hospitalizacja i intensywna terapia.7 Ze względu na szybkie wchłanianie ksylometazoliny, natychmiastowe działania powinny obejmować:8

  • Zastosowanie węgla aktywowanego jako środka absorbującego
  • Podanie siarczanu sodu jako środka przeczyszczającego
  • Wykonanie płukania żołądka (w przypadku spożycia dużych ilości leku)

W celu obniżenia ciśnienia tętniczego można zastosować nieselektywne leki blokujące receptory α-adrenergiczne.9 Ważnym aspektem postępowania jest przeciwwskazanie do stosowania środków wazopresyjnych.10 W zależności od występujących objawów może być konieczne zastosowanie leków przeciwgorączkowych, przeciwdrgawkowych oraz tlenoterapii.11

Tabela objawów przedawkowania

Układ/Narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka objawów
Ośrodkowy układ nerwowy – objawy pobudzenia Niepokój i pobudzenie Nadmierna aktywność, drażliwość, trudności z uspokojeniem
Omamy i drgawki Zaburzenia percepcji, halucynacje, napady drgawkowe o różnym nasileniu
Ośrodkowy układ nerwowy – objawy zahamowania Obniżenie temperatury ciała Hipotermia jako objaw zahamowania ośrodka termoregulacji
Letarg Stan zmniejszonej reaktywności na bodźce zewnętrzne
Senność Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem przytomności
Śpiączka Najcięższa postać zaburzeń świadomości, brak reakcji na bodźce
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia Przyspieszenie akcji serca powyżej normy fizjologicznej
Bradykardia Zwolnienie akcji serca poniżej normy fizjologicznej
Zaburzenia rytmu serca Arytmie różnego typu i nasilenia
Zatrzymanie akcji serca Najpoważniejsze powikłanie, bezpośrednie zagrożenie życia
Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi
Niedociśnienie podobne do wstrząsu Spadek ciśnienia tętniczego mogący prowadzić do wstrząsu
Układ oddechowy Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych
Zaburzenia oddychania Nieprawidłowy rytm, głębokość lub częstość oddechów
Bezdech Okresowe lub trwałe zatrzymanie oddychania
Inne objawy Zwężenie/rozszerzenie źrenic Zaburzenia reaktywności źrenic na światło
Obfite pocenie się Nadmierna produkcja potu, diaporeza
Gorączka Podwyższona temperatura ciała
Bladość Zblednięcie powłok skórnych
Sinica Sine zabarwienie skóry i błon śluzowych
Nudności Dyskomfort w nadbrzuszu z uczuciem potrzeby wymiotowania

Należy podkreślić, że w przypadku podejrzenia przedawkowania leku Sudafed Xylospray DEX konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego, szczególnie gdy dotyczy to dzieci, u których objawy mogą być bardziej nasilone i szybciej postępujące.12

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl