Przedawkowanie
Sonoxen FORTE 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu, substancji czynnej leku Sonoxen FORTE, rzadko zagraża życiu, a objawy zatrucia ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin. Spektrum kliniczne obejmuje zaburzenia OUN (senność, pobudzenie, majaczenie, drgawki, śpiączka), objawy przeciwcholinergiczne (rozszerzone źrenice, suchość w ustach), zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, nadciśnienie, arytmie, niedociśnienie), nudności, wymioty, zaburzenia motoryczne oraz zmniejszoną częstość oddechów. Krytycznym powikłaniem jest rabdomioliza z niewydolnością nerek, występująca przy dawce około 13 mg/kg masy ciała (około 100-krotnie wyższej niż dawki terapeutyczne), a dawka śmiertelna wynosi około 25 mg/kg mc. Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%, jednak większość przypadków ma łagodny przebieg, a ostra niewydolność nerek jest zwykle odwracalna.
Przedawkowanie leku
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu (substancji czynnej leku Sonoxen FORTE) rzadko stanowi zagrożenie dla życia pacjenta. Zazwyczaj całkowite ustąpienie objawów zatrucia następuje w okresie 24-48 godzin. W przypadku rozpoznania przedawkowania należy zawsze wziąć pod uwagę możliwość zatrucia kilkoma lekami jednocześnie.1
Objawy przedawkowania
Spektrum objawów klinicznych przedawkowania doksylaminy jest szerokie i obejmuje zarówno zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, jak i działanie przeciwcholinergiczne. Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę objawów przedawkowania.2
| Kategoria objawów | Objawy przedawkowania | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Ośrodkowy układ nerwowy | Senność, zahamowanie lub pobudzenie OUN, zawroty głowy, rozdrażnienie, sedacja, splątanie, omamy, majaczenie, zaburzenia psychotyczne, drgawki, utrata przytomności, śpiączka | Objawy mogą się nasilać wraz ze wzrostem dawki, od łagodnej senności do pełnej śpiączki |
| Działania przeciwcholinergiczne | Rozszerzone źrenice, gorączka, suchość w ustach, zmniejszone napięcie jelit | Charakterystyczne dla zatrucia lekami przeciwhistaminowymi |
| Układ sercowo-naczyniowy | Uderzenia gorąca, tachykardia, nadciśnienie tętnicze, arytmie, niedociśnienie | Początkowo może wystąpić nadciśnienie, później w ciężkich przypadkach – niedociśnienie |
| Układ pokarmowy | Nudności, wymioty | Często towarzyszy początkowej fazie zatrucia |
| Zaburzenia motoryczne | Chwiejny chód, pobudzenie | Związane z wpływem na OUN |
| Układ oddechowy | Zmniejszona częstość oddechów | Może prowadzić do niewydolności oddechowej w ciężkich przypadkach |
| Powikłania krytyczne | Rabdomioliza z następczą niewydolnością nerek, śmierć | Dawka związana z rabdomiolizą: około 13 mg/kg mc. (prawie 100 razy większa od dawek terapeutycznych); dawka śmiertelna: około 25 mg/kg mc. |
Rabdomioliza jako ciężkie powikłanie
Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania doksylaminy jest rabdomioliza, po której może nastąpić niewydolność nerek. W przypadku podejrzenia przedawkowania uzasadnione jest przeprowadzanie systematycznej oceny stanu pacjenta, w tym oznaczania aktywności kinazy kreatynowej.3
Należy podkreślić, że przy stosowaniu dawek terapeutycznych nie opisywano ciężkich działań niepożądanych. Dawka doksylaminy, której przypisuje się wystąpienie rabdomiolizy to około 13 mg/kg masy ciała, natomiast dawka potencjalnie śmiertelna to około 25 mg/kg masy ciała – są to wartości około 100 razy większe od zakresu dawek terapeutycznych.4
Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy wynosi około 5%. Większość przypadków ma jednak łagodny przebieg. Jeżeli nie występują inne powikłania, ostra niewydolność nerek w przebiegu rabdomiolizy jest zwykle odwracalna, a rokowanie bardzo pomyślne, choć pełne ustąpienie objawów może być opóźnione.5
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania leków przeciwhistaminowych, w tym doksylaminy, nie istnieje swoista odtrutka. Leczenie musi mieć charakter objawowy i podtrzymujący, obejmując następujące działania:6
- Sprowokowanie wymiotów – jako początkowa interwencja w świeżych przypadkach zatrucia7
- Płukanie żołądka – procedura usuwająca niewchłoniętą substancję z przewodu pokarmowego8
- Leczenie niedociśnienia – przy użyciu leków obkurczających naczynia, takich jak noradrenalina lub fenylefryna9
Istotne jest, aby nie stosować adrenaliny w leczeniu niedociśnienia związanego z przedawkowaniem doksylaminy, ponieważ jej podanie może paradoksalnie spowodować jeszcze większe obniżenie ciśnienia tętniczego.10
Metody eliminacji leku
Nie przeprowadzono specyficznych badań nad wykorzystaniem technik nerkozastępczych w przedawkowaniu doksylaminy. Hemodializa, hemofiltracja czy dializa otrzewnowa mogą mieć ograniczoną skuteczność ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku w tkankach. Niemniej jednak, w przypadku zatrucia wielolekowego, hemodializa i dializa otrzewnowa mogą być zalecane jako procedury wspomagające.11
Wymuszona diureza ma ograniczoną skuteczność w przypadku eliminacji doksylaminy z organizmu.12
Leczenie rabdomiolizy
Wczesne rozpoznanie i leczenie rabdomiolizy jest kluczowe dla zminimalizowania stopnia uszkodzenia nerek. Schemat postępowania terapeutycznego w rabdomiolizie spowodowanej przedawkowaniem doksylaminy obejmuje:13
- Intensywne nawadnianie – podaż dożylna krystaloidów (0,9% roztwór NaCl lub roztwór Ringera z mleczanami) z szybkością 300-500 ml/h u osób dorosłych14
- Alkalizacja moczu – zabieg wspomagający eliminację toksycznych produktów rozpadu mioglobiny15
Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały istotnych różnic w skuteczności terapeutycznej pomiędzy stosowaniem 0,9% roztworu soli fizjologicznej a roztworu Ringera z mleczanami w leczeniu rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania