Interakcje leku
Sitagliptin Adamed 50 mg

Sytagliptyna jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, przy czym u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wpływ metabolizmu na klirens leku jest niewielki. Jednak u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy odgrywa większą rolę, co zwiększa ryzyko interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). W badaniach klinicznych jednoczesne podanie cyklosporyny (60 mg) z sytagliptyną (100 mg) zwiększyło AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, jednak zmiany te nie były klinicznie istotne. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie OAT3 przez probenecyd nie powoduje istotnych klinicznie interakcji. Współistniejące stosowanie metforminy (1000 mg x2/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny, a lek nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz transporter OCT.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sytagliptyna wchodzi w różne interakcje z innymi substancjami leczniczymi, jednak dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji z jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi jest stosunkowo niewielkie. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji lekowych dla produktu Sitagliptin Adamed.1

Metabolizm sytagliptyny i potencjalne interakcje farmakokinetyczne

Badania w warunkach in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek metabolizm z udziałem CYP3A4 ma tylko niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednak znaczenie tego szlaku metabolicznego może być zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.2

Metabolizm może odgrywać istotniejszą rolę w eliminacji sytagliptyny w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD). Z tego względu istnieje możliwość, że silnie działające inhibitory CYP3A4 (takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Należy jednak zaznaczyć, że wpływ silnie działających inhibitorów CYP3A4 w przypadku zaburzeń czynności nerek nie był oceniany w badaniach klinicznych.3

Interakcje związane z transporterami lekowymi

Badania transportu leku w warunkach in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, może być hamowany przez probenecyd, jednak ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji jest oceniane jako niewielkie. Warto podkreślić, że jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.4

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Metformina: Jednoczesne stosowanie metforminy w wielokrotnych dawkach wynoszących 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczącej zmiany farmakokinetyki sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2.5

Cyklosporyna: Przeprowadzono badanie w celu określenia wpływu cyklosporyny, silnego inhibitora glikoproteiny p, na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 60 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takich zmian farmakokinetyki sytagliptyny nie uznano jednak za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Z tego względu nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P.6

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna wywiera niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. Badania wykazały, że w wyniku stosowania przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę, osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się przeciętnie o 11%, a osoczowe wartości Cmax o 18%. Chociaż nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny, w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny zaleca się monitorowanie pacjentów, u których istnieje ryzyko zatrucia digoksyną.7

Izoenzymy CYP450: Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych leków antykoncepcyjnych. To wskazuje na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo.8

Należy zaznaczyć, że sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p w warunkach in vivo.9

Interakcje z alkoholem

Na podstawie dostępnych danych brak jest bezpośrednich informacji dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem. Jednakże, należy wziąć pod uwagę, że alkohol może mieć wpływ na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2.

Spożywanie alkoholu przez pacjentów przyjmujących sytagliptynę może prowadzić do następujących konsekwencji:

  • Alkohol może zaburzać działanie enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm glukozy, co może skutkować hipoglikemią lub hiperglikemią w zależności od ilości spożytego alkoholu i ogólnego stanu pacjenta
  • Alkohol może osłabiać zdolność pacjenta do rozpoznawania objawów hipoglikemii
  • U pacjentów ze współistniejącymi zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby, spożywanie alkoholu może dodatkowo wpływać na farmakokinetykę sytagliptyny

Z uwagi na brak bezpośrednich badań klinicznych dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem, zaleca się ostrożność i umiarkowanie w spożywaniu alkoholu przez pacjentów stosujących ten lek.

Tabela interakcji lekowych

Substancja lecznicza Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Hamowanie metabolizmu sytagliptyny Potencjalny wzrost stężenia sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek Umiarkowany (teoretyczny) Ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
Probenecyd Hamowanie transportera OAT3 Potencjalne zmniejszenie klirensu nerkowego sytagliptyny Niski Brak szczególnych zaleceń
Metformina Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Brak znaczącego wpływu na farmakokinetykę sytagliptyny Niski Brak konieczności dostosowania dawkowania
Cyklosporyna Hamowanie glikoproteiny P Wzrost AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68% Niski Brak konieczności dostosowania dawkowania
Digoksyna Wpływ sytagliptyny na glikoproteinę P Wzrost AUC digoksyny o 11% i Cmax o 18% Niski do umiarkowanego Monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
Substraty CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 (metformina, gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna) Brak istotnego wpływu sytagliptyny na aktywność CYP450 Brak znaczących zmian farmakokinetyki Niski Brak konieczności dostosowania dawkowania
Doustne leki antykoncepcyjne Brak istotnego wpływu sytagliptyny na aktywność CYP450 Brak znaczących zmian farmakokinetyki Niski Brak konieczności dostosowania dawkowania
Alkohol Potencjalny wpływ na kontrolę glikemii Ryzyko hipoglikemii lub hiperglikemii Umiarkowany (teoretyczny) Ostrożność i umiarkowanie w spożywaniu alkoholu

Szczególne grupy pacjentów i interakcje lekowe

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy sytagliptyny może odgrywać ważniejszą rolę w jej eliminacji. W tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir czy klarytromycyna, ponieważ mogą one potencjalnie zwiększać stężenie sytagliptyny w organizmie.10

Pacjenci przyjmujący leki wpływające na glikoproteinę P

Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P, ale badania z cyklosporyną wykazały, że chociaż dochodzi do zwiększenia stężenia sytagliptyny po jednoczesnym podaniu, zmiany te nie są uznawane za klinicznie istotne. Podobnie, sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny P, co może mieć niewielki wpływ na stężenie innych leków będących substratami tego transportera, jak np. digoksyna.11

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl