Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sitagliptin Adamed 50 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny przeprowadzone na gryzoniach, psach i królikach wykazały, że toksyczność narządowa (wątroba, nerki) pojawia się przy ekspozycji przekraczającej 58-krotność dawki terapeutycznej u człowieka, natomiast przy 19-krotnym przekroczeniu nie zaobserwowano efektów toksycznych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów stwierdzono zmiany w obrębie siekaczy przy ekspozycji >67x, jednak brak wpływu przy 58x dawce klinicznej. W badaniach na psach objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenia mięśniowe) pojawiły się przy dawkach >23x, natomiast przy 6x dawce klinicznej nie odnotowano takich efektów. Nie wykazano potencjału genotoksycznego, a karcynogenność u myszy była negatywna; u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy ekspozycji >58x, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością i nie uznano za istotne ryzyko dla ludzi.

Badania reprodukcyjne wykazały brak negatywnego wpływu na płodność u szczurów przy podawaniu przed i w trakcie krycia oraz brak istotnych efektów rozwojowych przed- i pourodzeniowych. Niewielkie zwiększenie częstości zniekształceń żeber u płodów szczurów obserwowano przy ekspozycji >29-krotnej dawce klinicznej. U królików stwierdzono toksyczność matczyną przy podobnym poziomie ekspozycji. Sytagliptyna przenika do mleka szczurów w stosunku 4:1 względem osocza, co może mieć znaczenie kliniczne przy stosowaniu u kobiet karmiących piersią. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na szeroki margines bezpieczeństwa sytagliptyny w odniesieniu do toksyczności narządowej, neurotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na reprodukcję.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Sitagliptin Adamed

Dane przedkliniczne dotyczące sytagliptyny zostały uzyskane w licznych badaniach przeprowadzonych na różnych modelach zwierzęcych, w tym gryzoniach, psach i królikach. Badania te dostarczyły kompleksowych informacji na temat potencjalnej toksyczności narządowej, wpływu na reprodukcję oraz potencjału genotoksycznego i rakotwórczego leku.1

Toksyczność narządowa u zwierząt laboratoryjnych

W badaniach na gryzoniach zaobserwowano toksyczne działanie na wątrobę i nerki przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 58-krotnie poziom narażenia terapeutycznego u człowieka. Co istotne, przy 19-krotnym przekroczeniu ekspozycji ludzkiej nie odnotowano żadnych negatywnych skutków, co wskazuje na istnienie znacznego marginesu bezpieczeństwa.2

U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości w obrębie siekaczy przy ekspozycji przekraczającej 67-krotnie narażenie kliniczne u człowieka. Jednakże w 14-tygodniowym badaniu na tym samym gatunku nie stwierdzono żadnego wpływu na zęby przy 58-krotnym przekroczeniu narażenia terapeutycznego. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi pozostaje nieustalone.3

W badaniach na psach przy ekspozycji około 23-krotnie przekraczającej dawki kliniczne zaobserwowano przemijające objawy neurotoksyczności, które obejmowały:

  • Oddychanie z otwartym pyskiem
  • Wzmożone ślinienie
  • Pieniste wymioty
  • Ataksję (zaburzenia koordynacji ruchowej)
  • Drżenie mięśniowe
  • Ograniczenie aktywności
  • Zgarbioną postawę ciała

Objawy te sugerowały toksyczne uszkodzenie układu nerwowego. Dodatkowo w badaniach histopatologicznych wykazano zwyrodnienie mięśni szkieletowych w stopniu nieznacznym do niewielkiego przy narażeniu przekraczającym 23-krotnie ekspozycję ludzką. Co istotne, przy 6-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej nie zaobserwowano żadnych z powyższych efektów, co świadczy o szerokiej granicy bezpieczeństwa.4

Genotoksyczność i potencjał rakotwórczy

W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych nie stwierdzono potencjału genotoksycznego sytagliptyny. Jest to istotna obserwacja w kontekście bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.5

Badania potencjału rakotwórczego wykazały brak działania karcynogennego u myszy. Natomiast u szczurów przy ekspozycji 58-krotnie przekraczającej narażenie człowieka zaobserwowano zwiększoną częstość występowania gruczolaków i raków wątroby. Wykazano korelację pomiędzy hepatotoksycznością a występowaniem nowotworów wątroby u szczurów, co sugeruje, że zwiększona częstość guzów wątroby stanowiła prawdopodobnie zjawisko wtórne do przewlekłego działania hepatotoksycznego przy stosowaniu dużych dawek leku. Biorąc pod uwagę fakt, że poziom dawkowania, przy którym nie obserwowano żadnych efektów, stanowił 19-krotność narażenia klinicznego, obserwowane zmiany nowotworowe nie są uznawane za istotne ryzyko dla ludzi.6

Toksyczność reprodukcyjna i wpływ na rozwój

Badania przedkliniczne oceniające wpływ na reprodukcję wykazały brak niepożądanego wpływu na płodność u samic i samców szczurów przy podawaniu sytagliptyny przed kryciem i w trakcie krycia. Również w badaniu rozwoju przed-/pourodzeniowego u szczurów nie zaobserwowano negatywnych efektów.7

W badaniach toksycznego wpływu na rozwój płodu u szczurów zaobserwowano niewielkie, związane z leczeniem zwiększenie częstości występowania zniekształceń żeber (brak, niedorozwój i falistość żeber) przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 29-krotnie ekspozycję u człowieka.8

U królików stwierdzono toksyczny wpływ na organizm matki przy ekspozycji na sytagliptynę przekraczającej 29-krotnie dawkę terapeutyczną dla człowieka. Mając na uwadze szeroki margines bezpieczeństwa, powyższe obserwacje nie wskazują na istotne zagrożenie dla rozrodczości u ludzi.9

Wykazano, że sytagliptyna przenika w znacznej ilości do mleka karmiących samic szczurów, przy czym stosunek stężenia w mleku do stężenia w osoczu wynosi 4:1. Ta obserwacja może mieć znaczenie przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią.10

Rodzaj badania Gatunek zwierzęcia Obserwowane efekty Poziom narażenia (vs. dawka kliniczna) Poziom bez obserwowanych efektów (vs. dawka kliniczna)
Toksyczność narządowa Gryzonie Toksyczność wątrobowa i nerkowa >58x 19x
Wpływ na uzębienie Szczury Nieprawidłowości siekaczy >67x 58x
Neurotoksyczność Psy Objawy neurotoksyczne, zmiany mięśniowe >23x 6x
Karcynogenność Szczury Gruczolaki i raki wątroby >58x 19x
Toksyczność reprodukcyjna Szczury/króliki Zniekształcenia żeber, toksyczność matczyna >29x Nie określono
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl