Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sitaformil duo 50 mg + 1000 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Sitaformil duo, zawierającego 50 mg sytagliptyny i 1000 mg metforminy, obejmowały 16-tygodniowe testy na psach, które nie wykazały dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej. Poziom NOEL dla sytagliptyny wynosi około 6-krotność narażenia klinicznego, a dla metforminy około 2,5-krotność. W badaniach toksykologicznych u gryzoni stwierdzono toksyczne działanie na wątrobę i nerki przy narażeniu przekraczającym 58-krotność narażenia klinicznego, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie zaobserwowano efektów toksycznych. U psów przy 23-krotnym narażeniu odnotowano przemijające objawy neurologiczne i mięśniowe, wskazujące na toksyczne uszkodzenie nerwów, jednak przy 6-krotnym narażeniu nie stwierdzono wpływu na parametry kliniczne. Sytagliptyna nie wykazała genotoksyczności, a potencjał rakotwórczy u szczurów wiązał się z przewlekłym działaniem hepatotoksycznym przy bardzo wysokich dawkach (ponad 58-krotność narażenia klinicznego), co nie jest uznawane za istotne zagrożenie dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Sitaformil duo (50 mg sytagliptyny + 1000 mg metforminy), obejmujące badania nad samym skojarzeniem oraz poszczególnymi substancjami czynnymi.1

Badania połączenia sytagliptyny i metforminy

W przypadku produktu Sitaformil duo, będącego skojarzeniem sytagliptyny i metforminy, przeprowadzono 16-tygodniowe badania na psach, które otrzymywały albo wyłącznie metforminę, albo metforminę w skojarzeniu z sytagliptyną. Wyniki tych badań nie wykazały dodatkowego działania toksycznego wynikającego z terapii skojarzonej.2 Określono poziom NOEL (No Observed Effect Level – poziom dawkowania, przy którym nie obserwuje się efektów) dla sytagliptyny na poziomie około 6-krotnie przekraczającym narażenie człowieka oraz dla metforminy na poziomie około 2,5-krotnie przekraczającym narażenie człowieka.3

Przedkliniczne badania sytagliptyny

Badania toksykologiczne wykazały specyficzne działania sytagliptyny na poszczególne narządy w zależności od dawki:4

  • U gryzoni zaobserwowano toksyczne działanie na wątrobę i nerki przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie poziom narażenia człowieka
  • Przy narażeniu 19-krotnie przekraczającym narażenie człowieka nie obserwowano żadnych efektów toksycznych
  • Nieprawidłowości siekaczy u szczurów zaobserwowano przy dawkach przekraczających 67-krotnie narażenie kliniczne, natomiast w badaniu 14-tygodniowym nie stwierdzono wpływu na zęby przy 58-krotnym narażeniu5

W badaniach na psach przy narażeniu około 23 razy większym niż narażenie kliniczne zaobserwowano przemijające objawy neurologiczne i mięśniowe:6

  • Oddychanie z otwartym pyskiem
  • Ślinienie się
  • Pieniste wymioty
  • Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej)
  • Drżenie
  • Ograniczenie aktywności
  • Zgarbiona postawa

Objawy te wskazywały na toksyczne uszkodzenie nerwów. Dodatkowo obserwowano zwyrodnienie mięśni szkieletowych w stopniu nieznacznym lub niewielkim przy tym samym poziomie narażenia.7 Istotne jest, że przy narażeniu 6-krotnie przekraczającym narażenie kliniczne nie stwierdzono żadnego wpływu na badane parametry.

Genotoksyczność i rakotwórczość sytagliptyny

W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych nie wykazano genotoksyczności sytagliptyny.8 Pod względem potencjału rakotwórczego, sytagliptyna nie wywierała takiego działania u myszy.9 Natomiast u szczurów stwierdzono zwiększenie częstości występowania gruczolaków i raków wątroby przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 58-krotnie narażenie człowieka.10

Stwierdzono korelację między działaniem hepatotoksycznym a wywoływaniem nowotworów wątroby u szczurów, co sugeruje, że zwiększona częstość występowania guzów wątroby była prawdopodobnie zjawiskiem wtórnym do przewlekłego działania hepatotoksycznego przy stosowaniu dużych dawek.11 Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (poziom, na którym lek nie wywiera wpływu stanowi 19-krotność narażenia klinicznego), obserwowane zmiany nowotworowe nie są uznawane za znaczące w odniesieniu do ludzi.12

Wpływ sytagliptyny na rozrodczość

Badania dotyczące wpływu na rozrodczość wykazały:13

  • Brak niepożądanego wpływu na płodność samic i samców szczurów przy podawaniu sytagliptyny przed i podczas parzenia się
  • Brak działań niepożądanych w badaniu rozwoju przed-/pourodzeniowego u szczurów14

W badaniach dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję wykazano niewielkie, związane z leczeniem zwiększenie częstości występowania zniekształceń żeber u płodów szczurów (brak żeber, niedorozwój żeber, falistość żeber) przy narażeniu organizmu ponad 29-krotnie przekraczającym narażenie człowieka.15

U królików obserwowano toksyczny wpływ na matkę przy narażeniu większym niż 29-krotne narażenie człowieka.16 Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa, obserwacje te nie wskazują na istotne zagrożenie rozrodczości u ludzi.17

Istotne jest, że sytagliptyna przenika w znacznej ilości do mleka karmiących samic szczurów, z wskaźnikiem mleko/osocze wynoszącym 4:1.18

Przedkliniczne badania metforminy

Dane przedkliniczne dla metforminy, oparte na konwencjonalnych badaniach farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.19 Badania te obejmowały:

  • Badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa
  • Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
  • Badania genotoksyczności
  • Badania rakotwórczości
  • Badania toksycznego wpływu na rozród

Przeprowadzone testy nie ujawniły szczególnego zagrożenia dla człowieka związanego ze stosowaniem metforminy.20

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl