Interakcje produktu leczniczego Sitaformil duo z innymi produktami leczniczymi

Sitaformil duo, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę (1000 mg), może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami, co wynika z właściwości farmakologicznych obu substancji czynnych. Pomimo że równoczesne podawanie dawek wielokrotnych sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) oraz metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie zmieniało istotnie farmakokinetyki żadnej z tych substancji, istnieją udokumentowane interakcje każdej z nich z innymi produktami leczniczymi¹.

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie

Istnieją substancje, których jednoczesne stosowanie z produktem Sitaformil duo jest niezalecane ze względu na poważne zagrożenia dla zdrowia pacjenta:

• Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie Sitaformil duo musi zostać przerwane przed badaniem obrazowym lub podczas takiego badania. Nie wolno wznawiać leczenia przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Ponowne podanie leku możliwe jest wyłącznie po uprzedniej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu jej stabilności².

Skojarzenia leków wymagające szczególnej ostrożności

Pewne produkty lecznicze wymagają szczególnej uwagi podczas jednoczesnego stosowania z Sitaformil duo:

• Leki wpływające na czynność nerek – niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy 2 (COX-2), inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), antagoniści receptora angiotensyny II oraz leki moczopędne (szczególnie pętlowe) mogą niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie nerek, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. Podczas stosowania tych leków z metforminą konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek³.
• Inhibitory transporterów nerkowych – leki wpływające na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych, w tym inhibitory transportera kationów organicznych 2 (OCT2) i transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), takie jak ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir czy cymetydyna, mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko kwasicy mleczanowej. Przy jednoczesnym stosowaniu tych produktów należy rozważyć ścisłe monitorowanie kontroli glikemii oraz możliwość dostosowania dawki⁴.
• Leki o działaniu hiperglikemicznym – glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo), agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych oraz leki moczopędne mogą podwyższać stężenie glukozy we krwi. Pacjentów stosujących te leki należy poinformować o konieczności częstszej kontroli glikemii, szczególnie na początku leczenia. W razie potrzeby należy dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego⁵.
• Inhibitory ACE – mogą obniżać stężenie glukozy we krwi. W razie konieczności należy zmodyfikować dawkę leku przeciwcukrzycowego podczas leczenia inhibitorem ACE oraz po jego odstawieniu⁶.

Interakcje dotyczące sytagliptyny

Badania in vitro oraz dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest względnie niewielkie⁷.

• Inhibitory CYP3A4 – głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek metabolizm ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny, natomiast może mieć bardziej istotne znaczenie u osób z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD). Z tego powodu silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą wpływać na farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z poważnymi zaburzeniami czynności nerek⁸.
• Transportery leków – sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny poprzez OAT3 może być hamowany przez probenecyd, jednak ryzyko klinicznie istotnych interakcji uznaje się za niewielkie⁹.
• Cyklosporyna – badanie wykazało, że jednoczesne podanie cyklosporyny (600 mg, doustnie) z sytagliptyną (100 mg, doustnie) zwiększało wartość AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Tych zmian nie uznano jednak za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Nie należy spodziewać się istotnych interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p¹⁰.

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Sytagliptyna wykazuje niewielki potencjał do wchodzenia w interakcje z innymi lekami:

• Digoksyna – sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu. Podawanie digoksyny (0,25 mg) przez 10 dni razem z sytagliptyną (100 mg na dobę) zwiększało osoczowe AUC dla digoksyny o średnio 11%, a wartości Cmax o 18%. Nie jest zalecane dostosowywanie dawki digoksyny, jednak należy monitorować pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną¹¹.
• Izoenzymy CYP450 – badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała istotnych zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Wskazuje to na niewielką możliwość interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT)¹².
• Glikoproteina p – sytagliptyna może być w warunkach in vivo słabym inhibitorem glikoproteiny p¹³.

Interakcje produktu leczniczego Sitaformil duo z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie produktu Sitaformil duo jest wyraźnie przeciwwskazane. Zatrucie alkoholem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kwasicy mleczanowej, która stanowi rzadkie, ale poważne powikłanie leczenia metforminą. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w przypadkach¹⁴:

• Głodzenia – spożywanie alkoholu na pusty żołądek znacząco zwiększa obciążenie metaboliczne wątroby
• Niedożywienia – stan niedożywienia dodatkowo obciąża metabolizm i może zwiększać stężenie metforminy we krwi
• Zaburzeń czynności wątroby – upośledzona funkcja wątroby ogranicza możliwość metabolizowania zarówno alkoholu, jak i leku

Alkohol może wpływać na działanie metforminy poprzez:

• Hamowanie procesu glukoneogenezy w wątrobie
• Zwiększenie produkcji kwasu mlekowego
• Spowolnienie eliminacji kwasu mlekowego z organizmu
• Zwiększenie ryzyka hipoglikemii przy jednoczesnym spożyciu alkoholu i przyjmowaniu leków przeciwcukrzycowych

Pacjenci stosujący Sitaformil duo powinni całkowicie unikać spożywania alkoholu lub znacząco ograniczyć jego konsumpcję po konsultacji z lekarzem.

Tabela interakcji produktu leczniczego Sitaformil duo