Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Rosuvastatin MSN

Rozuwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u pacjentów z określonymi schorzeniami lub czynnikami ryzyka. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i zalecenia dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku.¹

Wpływ na miastenię

Zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Rosuvastatin MSN. Istotne jest, że odnotowano nawroty choroby po podaniu (ponownym podaniu) tej samej lub innej statyny.²

Wpływ na nerki

U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, szczególnie dawką 40 mg, stwierdzano w większości przypadków sporadyczne lub przemijające występowanie białkomoczu, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanego testem paskowym. Nie stwierdzono, aby białkomocz poprzedzał wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Odsetek zgłaszanych ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących lek w dawce 40 mg. Z tego powodu u pacjentów leczonych dawką 40 mg zaleca się rozważenie regularnej kontroli czynności nerek podczas rutynowych wizyt lekarskich.³

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych wszystkimi dawkami rozuwastatyny, szczególnie dawkami powyżej 20 mg, stwierdzano występowanie działania na mięśnie szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. W przypadku takiego leczenia skojarzonego nie można wykluczyć występowania interakcji farmakodynamicznej i zaleca się zachowanie ostrożności. Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, odsetek zgłaszanych przypadków rabdomiolizy związanych ze stosowaniem rozuwastatyny po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących lek w dawce 40 mg.⁴

Pomiary aktywności kinazy kreatynowej

Przy badaniu aktywności kinazy kreatynowej (CK) należy przestrzegać następujących zasad:

• Nie należy badać aktywności kinazy kreatynowej po wytężonym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyniku badania.⁵
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność kinazy kreatynowej była znacznie zwiększona (> 5 x GGN), należy po 5–7 dniach wykonać badanie kontrolne.Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

  Rozuwastatynę, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do tych czynników należą:⁸

  • Niewydolność nerek – zaburzona funkcja nerek może wpływać na metabolizm i eliminację leku⁹
  • Niedoczynność tarczycy – może predysponować do zaburzeń mięśniowych¹⁰
  • Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – stanowią czynnik ryzyka powikłań mięśniowych¹¹
  • Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów – wskazuje na możliwą skłonność do podobnych reakcji¹²
  • Nadużywanie alkoholu – może zwiększać ryzyko miopatii¹³
  • Wiek powyżej 70 lat – zwiększone ryzyko powikłań¹⁴
  • Sytuacje, w których może dojść do zwiększenia stężenia produktu leczniczego w osoczu¹⁵
  • Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów¹⁶

  U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i zagrożenia związane z leczeniem rozuwastatyną. W trakcie leczenia zaleca się ścisłą obserwację pacjenta. Jeśli przed rozpoczęciem leczenia stwierdza się znacznie zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (> 5 x GGN), nie należy rozpoczynać terapii.^{Monitorowanie podczas leczenia}

  Należy poinstruować pacjenta, aby niezwłocznie zgłosił lekarzowi wystąpienie niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. U takich pacjentów należy wykonać badanie aktywności kinazy kreatynowej. Leczenie rozuwastatyną należy przerwać, jeśli:¹⁸

  • Aktywność kinazy kreatynowej jest znacząco zwiększona (> 5 x GGN)²⁰

  Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności kinazy kreatynowej można rozważyć ponowne zastosowanie rozuwastatyny lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce. Jeśli u pacjenta nie występują objawy kliniczne, nie jest konieczna rutynowa kontrola aktywności kinazy kreatynowej.²¹

  Istnieją bardzo rzadkie doniesienia o martwiczej miopatii zależnej od układu immunologicznego (IMNM) podczas lub po leczeniu statynami, w tym rozuwastatyną. IMNM charakteryzuje się proksymalnym osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo przerwania leczenia statyną.²²

  Interakcje lekowe o znaczeniu klinicznym

  Dane z badań klinicznych nie wykazały zwiększonego wpływu rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami. Jednakże u pacjentów leczonych innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA w połączeniu z poniższymi lekami obserwowano zwiększoną częstość miopatii:²³

  • Pochodne kwasu fibrynowego, w tym gemfibrozyl
  • Cyklosporyna
  • Kwas nikotynowy
  • Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli
  • Inhibitory proteazy
  • Antybiotyki makrolidowe

  Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z niektórymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu z rozuwastatyną. Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub niacyny z rozuwastatyną. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁴

  Nie wolno podawać rozuwastatyny jednocześnie z ogólnoustrojowymi postaciami kwasu fusydynowego lub w ciągu 7 dni po zakończeniu leczenia kwasem fusydynowym. U pacjentów, u których stosowanie ogólnoustrojowego kwasu fusydynowego jest konieczne, leczenie statyną należy przerwać w trakcie leczenia kwasem fusydynowym. Zgłaszano przypadki rabdomiolizy (w tym niektóre przypadki śmiertelne) u pacjentów otrzymujących jednocześnie kwas fusydynowy i statyny. Pacjent powinien być poinformowany, aby natychmiast skonsultował się z lekarzem, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni.²⁵

  Terapia statynami może być ponownie wprowadzona 7 dni po ostatniej dawce kwasu fusydynowego. W wyjątkowych okolicznościach, gdy potrzeba zastosować ogólnoustrojowy kwas fusydynowy przez dłuższy okres czasu, np. w leczeniu ciężkich zakażeń, konieczność jednoczesnego podawania rozuwastatyny i kwasu fusydynowego należy rozważać dla każdego pacjenta osobno i pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁶

  Nie należy stosować rozuwastatyny, jeśli u pacjenta występują objawy mogące świadczyć o ostrej, ciężkiej miopatii, lub w sytuacji predysponującej do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy (np. posocznica, niedociśnienie, rozległy zabieg chirurgiczny, uraz, ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe lub niekontrolowane drgawki).²⁷

  Ciężkie skórne reakcje niepożądane

  Podczas stosowania rozuwastatyny występowały ciężkie skórne działania niepożądane, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), mogące zagrażać życiu lub zakończyć się zgonem. Pacjent powinien zostać poinformowany o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych i powinien być uważnie obserwowany w czasie leczenia.²⁸

  Jeśli objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazują na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Rosuvastatin MSN i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Rosuvastatin MSN, nie należy nigdy ponownie stosować tego leku u tego pacjenta.²⁹

  Wpływ na czynność wątroby

  Rozuwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i (lub) pacjentów, u których występuje choroba wątroby w wywiadzie.³⁰

  Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Należy przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę rozuwastatyny, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest 3-krotnie większa niż górna granica normy. Odsetek zgłaszanych ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie w postaci zwiększonej aktywności aminotransferaz) po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących lek w dawce 40 mg.³¹

  U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia rozuwastatyną należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³²

  Wpływ rasy na farmakokinetykę

  W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na lek u pacjentów rasy azjatyckiej w porównaniu z pacjentami rasy kaukaskiej. Należy to uwzględnić przy doborze dawki rozuwastatyny.³³

  Stosowanie z inhibitorami proteazy

  U pacjentów otrzymujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteazy w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ogólnoustrojową ekspozycję na rozuwastatynę. Należy rozważyć zarówno korzyści z obniżenia stężenia lipidów poprzez zastosowanie rozuwastatyny u pacjentów zakażonych HIV otrzymujących inhibitory proteazy, jak i ryzyko zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania i zwiększania dawek rozuwastatyny u pacjentów leczonych inhibitorami proteazy. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dostosowano dawkę rozuwastatyny.³⁴

  Nietolerancja laktozy

  Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku, gdyż produkt zawiera laktozę jednowodną (5 mg i 10 mg: 1,26 mg; 20 mg i 40 mg: 2,52 mg w każdej tabletce).³⁵

  Śródmiąższowe zapalenie płuc

  Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem niektórych statyn, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Do objawów można zaliczyć duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, zmniejszenie masy ciała oraz gorączkę). Jeśli istnieje podejrzenie, że u pacjenta rozwinęło się śródmiąższowe zapalenie płuc, należy przerwać leczenie statynami.³⁶

  Cukrzyca

  Niektóre dane badawcze sugerują, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiperglikemię w stopniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Ryzyko to jest jednak równoważone przez zmniejszenie ryzyka dla układu naczyniowego podczas stosowania statyn i dlatego nie powinno być powodem przerwania leczenia.³⁷

  Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/L, BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani pod względem klinicznym i biochemicznym zgodnie z wytycznymi.³⁹

  Stosowanie u dzieci i młodzieży

  Ocena wzrostu, zwiększenia masy ciała, indeksu BMI i dojrzałości drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po dwuletnich badaniach nie stwierdzono wpływu na wzrost, wagę, BMI lub dojrzewanie płciowe.⁴⁰

  W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, zwiększenie aktywności kinazy kreatyniny wynosiło > 10 x GGN, a objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowane były częściej w porównaniu do obserwowanych w badaniach klinicznych dotyczących osób dorosłych.