Właściwości farmakodynamiczne
Rivastigmine Mylan 4,6 mg/24 h

Właściwości farmakodynamiczne rywastygminy

Lek Rivastigmine Mylan jest dostępny w postaci systemów transdermalnych (plastrów) o dawkach 4,6 mg/24 h oraz 9,5 mg/24 h. Jego właściwości farmakodynamiczne są istotne w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego, co wynika z mechanizmu działania oraz potwierdzonej skuteczności klinicznej.¹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Rywastygmina należy do grupy leków psychoanaleptycznych, stosowanych w leczeniu otępienia starczego. Jest klasyfikowana jako inhibitor cholinesterazy o kodzie ATC: N06DA03.²

Mechanizm działania

Rywastygmina to inhibitor acetylo- i butyrylocholinoesterazy należący do grupy karbaminianów. Jej działanie polega na usprawnianiu cholinergicznego przekaźnictwa neurosynaptycznego poprzez spowalnianie procesu rozkładu acetylocholiny, która jest uwalniana przez funkcjonalnie sprawne neurony cholinergiczne. Dzięki temu mechanizmowi rywastygmina może wywierać pozytywny wpływ na objawy ubytkowe dotyczące procesów poznawczych u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Alzheimera.³

Działanie farmakodynamiczne

Mechanizm działania rywastygminy opiera się na czasowej inaktywacji cholinoesteraz poprzez tworzenie z nimi kompleksu za pomocą wiązania kowalencyjnego. Badania przeprowadzone u zdrowych młodych mężczyzn wykazały, że doustne podanie leku w dawce 3 mg prowadzi do zmniejszenia aktywności acetylocholinoesterazy (AChE) w płynie mózgowo-rdzeniowym o około 40% w ciągu pierwszych 1,5 godziny po podaniu. Aktywność enzymu powraca do wartości wyjściowych po około 9 godzinach od osiągnięcia maksymalnego działania hamującego.⁴

W przypadku pacjentów z chorobą Alzheimera, hamowanie aktywności acetylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym przez doustnie podawaną rywastygminę wykazuje zależność od dawki w zakresie dawek do 6 mg dwa razy na dobę (nie badano wyższych dawek). Warto zaznaczyć, że hamowanie aktywności butyrylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym u 14 pacjentów z chorobą Alzheimera leczonych rywastygminą w postaci doustnej było podobne do hamowania aktywności AChE.⁵

Badania kliniczne skuteczności i bezpieczeństwa

Skuteczność w otępieniu typu alzheimerowskiego

Skuteczność rywastygminy w postaci systemów transdermalnych w leczeniu pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych:⁶

• 24-tygodniowe, podwójnie zaślepione badanie z kontrolą placebo oraz jego otwarta kontynuacja
• 48-tygodniowe podwójnie zaślepione badanie porównawcze

Badanie kontrolowane placebo

W 24-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo uczestniczyli pacjenci z wynikiem w przedziale 10-20 punktów w badaniu MMSE (Mini-Mental State Examination). Ocena skuteczności leku została przeprowadzona za pomocą specyficznych, niezależnych narzędzi oceny, stosowanych w regularnych odstępach czasu przez cały 24-tygodniowy okres leczenia.⁷

W badaniu wykorzystano następujące skale oceny:⁸

• ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale – Cognitive subscale) – skala oceniająca zdolności poznawcze pacjenta
• ADCS-CGIC (Alzheimer’s Disease Cooperative Study – Clinician’s Global Impression of Change) – ogólna całościowa ocena pacjenta dokonywana przez lekarza przy uwzględnieniu informacji od opiekuna
• ADCS-ADL (Alzheimer’s Disease Cooperative Study – Activities of Daily Living) – ocena sprawności pacjenta w wykonywaniu codziennych czynności dokonywana przez opiekuna, obejmująca takie aspekty jak:
  • higiena osobista
  • jedzenie
  • ubieranie się
  • udział w pracach domowych (np. robienie zakupów)
  • orientowanie się w terenie
  • udział w czynnościach związanych z finansami

Wyniki badania klinicznego

Wyniki uzyskane po 24 tygodniach badania przedstawiono w poniższej tabeli, która zestawia rezultaty dla rywastygminy w postaci systemów transdermalnych 9,5 mg/24 h, rywastygminy w postaci kapsułek 12 mg/dobę oraz placebo.⁹

Analiza wyników została przeprowadzona metodą ANCOVA z grupą terapii i krajem jako czynnikami oraz z wartościami wyjściowymi jako współzmienną. Warto zauważyć, że ujemne zmiany w skali ADAS-Cog wskazują na poprawę funkcji poznawczych, natomiast dodatnie zmiany w skali ADCS-ADL świadczą o poprawie sprawności w zakresie codziennych czynności.¹⁰

Wyniki badania potwierdziły statystycznie istotną skuteczność rywastygminy w postaci systemów transdermalnych 9,5 mg/24 h w poprawie funkcji poznawczych (ADAS-Cog, p=0,005), ogólnej ocenie stanu klinicznego przez lekarza (ADCS-CGIC, p=0,010) oraz sprawności w wykonywaniu codziennych czynności (ADCS-ADL, p=0,013) w porównaniu z placebo.¹¹