Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, jako lek działający na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), wchodzi w szereg interakcji z innymi substancjami leczniczymi, które należy brać pod uwagę podczas planowania terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny z innymi lekami działającymi na OUN, ze względu na możliwość nasilenia efektów depresyjnych.¹

Interakcje związane z układem enzymatycznym cytochromu P450

Metabolizm kwetiapiny odbywa się głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Ta droga metaboliczna determinuje kluczowe interakcje z inhibitorami i induktorami tego enzymu.²

Inhibitory CYP3A4 mogą znacząco zwiększać stężenie kwetiapiny w osoczu. W badaniu interakcji u zdrowych ochotników jednoczesne zastosowanie kwetiapiny (25 mg) i ketokonazolu (inhibitor CYP3A4) powodowało 5-8-krotne zwiększenie AUC dla kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.³

Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną, ponieważ zawiera on substancje będące inhibitorami CYP3A4, które mogą wpływać na metabolizm leku.⁴

Induktory enzymatyczne, takie jak karbamazepina i fenytoina, mogą natomiast istotnie zmniejszać ekspozycję na kwetiapinę. Badania kliniczne z wielokrotnym dawkowaniem wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny znacząco zwiększało klirens kwetiapiny, co prowadziło do zmniejszenia ekspozycji układowej do około 13% ekspozycji występującej po podaniu samej kwetiapiny. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt.⁵

Podobnie, fenytoina (również induktor enzymów mikrosomalnych) powodowała znaczące zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450%.⁶

U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, terapię kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania leczenia produktem indukującym enzymy. Ważne jest, aby wszelkie zmiany w stosowaniu induktorów enzymatycznych przeprowadzać stopniowo, a w razie potrzeby zastąpić je lekami niewpływającymi na enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu).⁷

Interakcje z innymi lekami psychotropowymi

Leki przeciwdepresyjne: kwetiapina powinna być stosowana ostrożnie w skojarzeniu z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak inhibitory MAO, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Połączenie tych leków niesie zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego, który jest stanem mogącym zagrażać życiu.⁸

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom po jednoczesnym zastosowaniu z lekiem przeciwdepresyjnym imipraminą (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyną (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6).⁹

Inne leki przeciwpsychotyczne: Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają znaczącym zmianom przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpsychotycznych takich jak risperidon czy haloperydol.¹⁰ Jednak jednoczesne podawanie kwetiapiny z tiorydazyną powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%.¹¹

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów otrzymujących leki o działaniu antycholinergicznym (działające na receptory muskarynowe) ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych.¹²

Interakcje z lekami stabilizującymi nastrój

Lit: Farmakokinetyka litu nie ulega zmianom podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną.¹³ Jednak w 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu z placebo i kwetiapiną u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym, w grupie przyjmującej lit łącznie z kwetiapiną odnotowano większą częstość zaburzeń pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała niż w grupie przyjmującej kwetiapinę z placebo.¹⁴

Walproinian sodu: Przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu sodu i kwetiapiny farmakokinetyka obu leków nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym.¹⁵ Badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub obydwa te leki wykazało jednak większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z grupami monoterapii.¹⁶

Inne istotne interakcje

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega zmianom podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.¹⁷

Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, ze względu na potencjalne ryzyko arytmii.¹⁸

Nie prowadzono formalnych badań interakcji z lekami często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego.¹⁹

Interakcje kwetiapiny z alkoholem

Kwetiapina, podobnie jak inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy, może wchodzić w interakcje z alkoholem, co może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność podczas równoczesnego stosowania kwetiapiny z alkoholem.²⁰

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie kwetiapiny może prowadzić do następujących konsekwencji:

• Nasilenie działania sedatywnego kwetiapiny, co może prowadzić do nadmiernej senności i zaburzeń świadomości
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków
• Pogorszenie funkcji poznawczych, w tym pamięci i koncentracji
• Potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego
• Nasilenie hepatotoksyczności, szczególnie przy długotrwałym jednoczesnym stosowaniu

W praktyce klinicznej zaleca się pacjentom całkowitą abstynencję od alkoholu podczas terapii kwetiapiną. Pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o potencjalnych zagrożeniach wynikających z jednoczesnego stosowania kwetiapiny i alkoholu.

Tabela interakcji kwetiapiny z innymi lekami