Działania niepożądane
Quetiapin NeuroPharma 100 mg
Kwetiapina, jako lek przeciwpsychotyczny, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, ból głowy), metaboliczne (wzrost stężenia triglicerydów, cholesterolu całkowitego, zwłaszcza LDL, oraz spadek HDL) oraz inne objawy, takie jak suchość błon śluzowych, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie hemoglobiny i objawy pozapiramidowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, w tym kardiologiczne (wydłużenie QTc, torsades de pointes, nagłe zgony sercowe), ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz hematologiczne (agranulocytoza). U pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) obserwuje się częstsze występowanie hiperprolaktynemii (stężenia prolaktyny >20 µg/l u chłopców i >30 µg/l u dziewcząt), zwiększonego łaknienia, objawów pozapiramidowych i nadciśnienia tętniczego.
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod dużej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą dwubiegunową
Działania niepożądane leku Quetiapin NeuroPharma
Kwetiapina należy do grupy leków przeciwpsychotycznych, a jej stosowanie wiąże się z szeregiem potencjalnych działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych klinicznych.1
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas terapii kwetiapiną (występujących u ≥10% pacjentów) należą:
- Zaburzenia neurologiczne: senność, zawroty głowy, ból głowy
- Zaburzenia metaboliczne: zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (szczególnie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia frakcji HDL cholesterolu
- Inne: suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy odstawienia, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz objawy ze strony układu pozapiramidowego
2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania i układów
Działania niepożądane związane ze stosowaniem kwetiapiny klasyfikuje się według częstości występowania jako:
- Bardzo często: ≥1/10
- Często: ≥1/100 do <1/10
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100
- Rzadko: ≥1/10000 do <1/1000
- Bardzo rzadko: <10000
- Częstość nieznana: nie może zostać określona na podstawie dostępnych danych
3
Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Podczas leczenia kwetiapiną odnotowano szereg poważnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej:4
Kardiologiczne działania niepożądane, w tym:
- Wydłużenie odstępu QTc
- Komorowe zaburzenia rytmu
- Nagłe niespodziewane zgony
- Zatrzymanie akcji serca
- Częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes
Te działania uważa się za charakterystyczne dla całej grupy leków neuroleptycznych.5
Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR – severe cutaneous adverse reactions):
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
- Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS)
6
Szczególne aspekty bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży (w wieku 10-17 lat) mogą wystąpić te same działania niepożądane, co u pacjentów dorosłych, jednak pewne z nich mogą pojawiać się z większą częstością lub stanowić specyficzne problemy dla tej grupy wiekowej.7
Do działań niepożądanych występujących częściej u dzieci i młodzieży lub nieobserwowanych u dorosłych należą:
- Bardzo często: zwiększenie stężenia prolaktyny, zwiększenie łaknienia, objawy pozapiramidowe, zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi
- Często: omdlenie, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, drażliwość
8
Warto podkreślić, że hiperprolaktynemia u młodych pacjentów może osiągać znaczące wartości – stężenia prolaktyny >20 µg/l (>869,56 mmol/l) u chłopców i >30 µg/l (>1130,428 mmol/l) u dziewcząt w każdym wieku. Jednakże zwiększenie stężenia prolaktyny powyżej 100 µg/l wystąpiło u mniej niż 1% pacjentów pediatrycznych.9
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Bardzo rzadko (<1/10000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny | Leukopenia, zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększenie liczby eozynofilów | Neutropenia | Małopłytkowość, niedokrwistość, zmniejszenie liczby płytek krwi | Agranulocytoza | |
| Zaburzenia układu odpornościowego | Nadwrażliwość (w tym alergiczne reakcje skórne) | Reakcja anafilaktyczna | ||||
| Zaburzenia układu wewnątrzwydzielniczego | Hiperprolaktynemia, zmniejszenie stężenia całkowitego T4, zmniejszenie stężenia wolnej T4, zmniejszenie stężenia całkowitego T3, zwiększenie stężenia TSH | Zmniejszenie stężenia wolnej T3, niedoczynność tarczycy | Nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy | Zwiększenie łaknienia, zwiększenie stężenia glukozy we krwi do poziomu hiperglikemii | Hiponatremia, cukrzyca | Zaostrzenie istniejącej cukrzycy | Zespół metaboliczny | |
| Zaburzenia psychiczne | Dziwaczne sny i koszmary senne | Wyobrażenia samobójcze i zachowania samobójcze | Somnambulizm oraz pokrewne reakcje i zachowania, takie jak mówienie przez sen oraz zaburzenia odżywiania związane ze snem | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, senność, ból głowy, objawy pozapiramidowe | Dyzartria | Padaczka (napady drgawkowe), zespół niespokojnych nóg, dyskinezje późne, omdlenie | |||
| Zaburzenia serca | Częstoskurcz, kołatanie serca | Wydłużenie odstępu QT | Rzadkoskurcz | Kardiomiopatia, zapalenie mięśnia sercowego | ||
| Zaburzenia wzroku | Niewyraźne widzenie | |||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie ortostatyczne | Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Zapalenie błony śluzowej nosa | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość w jamie ustnej | Zaparcie, niestrawność, wymioty | Zaburzenia połykania | Zapalenie trzustki, niedrożność jelit | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie stężenia ALT w surowicy, zwiększenie stężenia gamma-GT w surowicy, zwiększenie stężenia AST w surowicy | Żółtaczka | Zapalenie wątroby | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy | Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka, rumień wielopostaciowy | Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), zapalenie naczyń krwionośnych skóry | |||
| Zaburzenia nerek i układu moczowego | Zatrzymanie moczu | |||||
| Ciąża, połóg i stan okołoporodowy | Noworodkowy zespół odstawienia | |||||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenie sprawności seksualnej | Priapizm, mlekotok, obrzęk piersi, zaburzenia cyklu miesiączkowego | ||||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Łagodna astenia, obrzęk obwodowy, drażliwość, wysoka gorączka | Złośliwy zespół odstawienia | Hipotermia | |||
| Wyniki badań | Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi |
10
Monitorowanie bezpieczeństwa
W celu zapewnienia ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania kwetiapiny, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Zgłoszenia takie należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.11
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Podczas terapii kwetiapiną należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko wystąpienia następujących problemów klinicznych:
- Zaburzenia kardiologiczne – w tym wydłużenie odstępu QT, które może predysponować do poważnych zaburzeń rytmu serca, a nawet nagłego zgonu sercowego
- Zaburzenia hematologiczne – w szczególności agranulocytoza, która stanowi rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie
- Zaburzenia metaboliczne – zwiększone ryzyko rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy, dyslipidemii oraz zespołu metabolicznego
- Ciężkie reakcje skórne – mogące prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań
- Objawy pozapiramidowe – z możliwością rozwoju dyskinez późnych
- Złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie
- Myśli i zachowania samobójcze – wymagające ścisłego monitorowania, szczególnie na początku terapii
12
Należy pamiętać, że profil działań niepożądanych kwetiapiny jest zbliżony do profilu innych leków neuroleptycznych, jednak posiada on swoje specyficzne cechy i wymaga indywidualnego podejścia do oceny stosunku korzyści do ryzyka u każdego pacjenta.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania