Dawkowanie i sposób podawania leku Podtlenek azotu SIAD

Podtlenek azotu SIAD (dinitrogenii oxidum) to gaz medyczny skroplony, który może być podawany wyłącznie przez odpowiednio przeszkolony personel medyczny. Przed rozpoczęciem terapii należy upewnić się, że w bezpośrednim zasięgu znajduje się sprzęt do udrażniania dróg oddechowych i resuscytacji.¹

Droga podania

Lek podaje się wyłącznie wziewnie. Podtlenek azotu stosuje się w przypadku, gdy oddychanie pacjenta jest spontaniczne lub zapewnione przez specjalistyczny sprzęt i maskę. Podawany jest zawsze w połączeniu z tlenem, a system tworzący mieszankę musi być wyposażony w monitoring zawartości tlenu oraz alarm, który uruchamia się w przypadku spadku stężenia tlenu poniżej 21%.²

Warunki podawania

Podtlenek azotu SIAD należy podawać wyłącznie w odpowiednio wentylowanych pomieszczeniach i/lub z zastosowaniem urządzeń zapobiegających powstawaniu zbyt wysokich stężeń podtlenku azotu w otoczeniu. Wlot gazu reguluje się w zależności od wymaganego tempa sedacji/znieczulenia oraz czasu niezbędnego do stłumienia aktywności ośrodkowego układu nerwowego.³

Dawkowanie według wskazań

Działanie podtlenku azotu zależy od zastosowanego stężenia, które należy dobierać indywidualnie w zależności od pożądanego efektu terapeutycznego: uśmierzenia bólu, uspokojenia lub znieczulenia. Lek wykazuje działanie uśmierzające ból i uspokajające w zależności od dawkowania i wpływa na funkcje poznawcze.⁴

Dawkowanie przy uśmierzaniu bólu i sedacji

Dla uzyskania efektu przeciwbólowego i uspokajającego bez zaburzenia przytomności i z zachowaniem reakcji na komunikację werbalną, podtlenek azotu podaje się w stężeniach do 50%.⁵

W niektórych przypadkach udokumentowano skuteczność działania przeciwbólowego już przy stężeniu 30%, jednak ogólnie za wystarczające uznaje się stężenie 50%. W szczególnych sytuacjach związanych ze znieczuleniem lub niektórymi zastosowaniami uspokajającymi mogą być użyte wyższe stężenia, np. 70%.⁶

Przy stosowaniu stężeń do 50% zachowane są w sposób bezpieczny podstawowe funkcje fizjologiczne, takie jak oddychanie, krążenie krwi oraz odruchy cofania.⁷

Dawkowanie przy znieczuleniu

W przypadku znieczulenia ogólnego, podtlenek azotu stosuje się w stężeniach 35-75% w mieszance z tlenem oraz innymi anestetykami. Należy pamiętać, że działanie podtlenku azotu w monoterapii jest zbyt słabe dla samodzielnego wprowadzenia znieczulenia.⁸

Podtlenek azotu wykazuje działanie synergistyczne z większością innych anestetyków, dlatego najczęściej stosuje się go w połączeniu z tlenem w stosunku 2:1 (2 części podtlenku azotu na 1 część tlenu). Standardowo stosowana mieszanka zawiera 66% podtlenku azotu i 33% tlenu i jest podawana przez urządzenie do inhalacji anestetyków przez cały okres operacji.⁹

Minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC – Minimal Alveolar Concentration) podtlenku azotu wynosi 104%, co oznacza, że stężenie 66% podtlenku azotu odpowiada około 63% MAC.¹⁰

Działanie podtlenku azotu generalnie nie jest uzależnione od wieku pacjenta, jednak jego interakcje z innymi anestetykami mogą różnić się w zależności od wieku.¹¹

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania

Podtlenku azotu nie wolno podawać w stężeniach wyższych niż 70-75%, ponieważ w takim przypadku nie można zapewnić bezpiecznej dawki tlenu. U pacjentów z obniżonym natlenieniem konieczne jest podanie odpowiednio wyższej dawki tlenu w mieszance oddechowej.¹²

Szczególne grupy pacjentów

Podczas stosowania podtlenku azotu u pacjentów z niewydolnością oddechową lub obniżonym natlenieniem kluczowe jest monitorowanie saturacji i dostosowanie proporcji tlenu w mieszance oddechowej. System podawania musi być wyposażony w urządzenie alarmujące o spadku stężenia tlenu poniżej bezpiecznego poziomu 21%.¹³