Właściwości farmakokinetyczne leku PARAMAX-COD (500 mg + 30 mg)

Produkt leczniczy PARAMAX-COD zawiera dwie substancje czynne: paracetamol (500 mg) oraz kodeinę fosforanu półwodnego (30 mg), których właściwości farmakokinetyczne różnią się od siebie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną obu składników.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Wchłanianie paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Biodostępność po podaniu doustnym przekracza 90%. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest po upływie 1 godziny od przyjęcia leku. Efekt przeciwbólowy pojawia się znacznie wcześniej – już po 30-60 minutach, a maksymalne działanie terapeutyczne obserwuje się po około 2 godzinach od podania.²

Dystrybucja paracetamolu

Po wchłonięciu paracetamol szybko przenika do wszystkich tkanek organizmu. Charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza – przy dawkach terapeutycznych wiąże się z nimi tylko w około 25%. Przeciętna objętość dystrybucji wynosi 0,9 l/kg. Okres półtrwania paracetamolu u osób dorosłych waha się w granicach od 1,6 do 3,8 godziny. Działanie przeciwbólowe utrzymuje się przez 4-6 godzin, natomiast efekt przeciwgorączkowy jest dłuższy i trwa 6-8 godzin.³

Metabolizm paracetamolu

Paracetamol podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Ponad 95% substancji jest metabolizowane w wątrobie, gdzie podlega dwóm głównym szlakom metabolicznym:

• U osób dorosłych dominującym szlakiem jest sprzęganie z kwasem glukuronowym (glukuronidacja)
• U dzieci przeważa sprzęganie z kwasem siarkowym (sulfonacja), obejmujące nawet 90% metabolizmu

W procesie metabolizmu paracetamolu powstaje również w niewielkiej ilości hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina, który w warunkach prawidłowych jest szybko unieczynniany poprzez sprzęganie z glutationem, a następnie wydalany z moczem w postaci koniugatów z cysteiną lub kwasem merkapturowym. Mechanizm ten charakteryzuje się ograniczoną pojemnością i przy przyjęciu dużych dawek paracetamolu może ulec wysyceniu. W takiej sytuacji dochodzi do wyczerpania wątrobowych zasobów glutationu, co prowadzi do nagromadzenia toksycznego metabolitu w wątrobie. Konsekwencją tego procesu może być uszkodzenie i martwica hepatocytów, a w skrajnych przypadkach ostra niewydolność wątroby.⁴

Eliminacja paracetamolu

Średni okres półtrwania paracetamolu w osoczu wynosi 2,3 godziny. Metabolity paracetamolu są wydalane niemal w całości przez nerki. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby zarówno metabolizm, jak i eliminacja paracetamolu z organizmu ulegają znacznemu spowolnieniu, co należy uwzględnić podczas dawkowania leku.⁵

Farmakokinetyka kodeiny

Wchłanianie kodeiny

Kodeina charakteryzuje się dobrą absorpcją z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu stosunkowo szybko – w ciągu 60 minut od przyjęcia leku.⁶

Dystrybucja kodeiny

Przeciętna objętość dystrybucji kodeiny jest znacznie większa niż paracetamolu i wynosi 3,5 l/kg. Kodeina i jej sole wykazują zdolność przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiet karmiących piersią, co ma istotne znaczenie kliniczne i wymaga uwzględnienia podczas terapii u kobiet w ciąży oraz karmiących.⁷

Metabolizm kodeiny

Kodeina oraz jej sole podlegają metabolizmowi wątrobowemu. Metabolity kodeiny charakteryzują się niskim powinowactwem do receptorów opioidowych, co wpływa na ich ograniczoną aktywność farmakologiczną.⁸

Eliminacja kodeiny

Okres półtrwania kodeiny w osoczu u osób dorosłych wynosi około 3 godzin. Metabolity kodeiny są wydalane z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów sprzężonych z kwasem glukuronowym.⁹

Porównanie parametrów farmakokinetycznych składników