Właściwości farmakodynamiczne
Paliperidone Teva 150 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Paliperydon, będący aktywną substancją produktu Paliperidone Teva, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psycholeptycznych, klasyfikowanych jako inne leki przeciwpsychotyczne (kod ATC: N05AX13). Preparat zawiera mieszaninę racemiczną (+)- i (-)-paliperydonu, których aktywność farmakologiczna jest jakościowo i ilościowo zbliżona.¹

Mechanizm działania

Paliperydon charakteryzuje się selektywnym działaniem blokującym na monoaminy, co odróżnia go od klasycznych neuroleptyków. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2. Dodatkowo blokuje receptory alfa 1-adrenergiczne oraz w nieco mniejszym stopniu receptory H1-histaminergiczne i alfa 2-adrenergiczne.²

Istotną cechą farmakodynamiczną paliperydonu jest brak powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Pomimo silnego antagonizmu wobec receptorów D2, odpowiedzialnego za łagodzenie objawów wytwórczych schizofrenii, paliperydon rzadziej wywołuje stany kataleptyczne i w mniejszym stopniu hamuje funkcje motoryczne w porównaniu do klasycznych neuroleptyków. Przewaga działania antagonistycznego wobec receptorów serotoninowych w ośrodkowym układzie nerwowym może być przyczyną mniejszego ryzyka wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych.³

Skuteczność kliniczna

Leczenie nawrotu schizofrenii

Skuteczność kliniczna paliperydonu w leczeniu nawrotu schizofrenii została potwierdzona w czterech podwójnie zaślepionych, randomizowanych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, przeprowadzonych wśród dorosłych, hospitalizowanych pacjentów spełniających kryteria schizofrenii według klasyfikacji DSM-IV. Badania różniły się czasem trwania – jedno trwało 9 tygodni, a trzy pozostałe 13 tygodni. We wszystkich badaniach stosowano stały schemat dawkowania paliperydonu.⁴

W trakcie badań klinicznych nad skutecznością paliperydonu w terapii nawrotu schizofrenii nie było konieczne dodatkowe doustne podawanie leków przeciwpsychotycznych. Jako pierwszorzędowy punkt końcowy przyjęto zmniejszenie całkowitej punktacji w skali objawów pozytywnych i negatywnych (PANSS – Positive and Negative Syndrome Scale).⁵

Skala PANSS stanowi uznane narzędzie wielopunktowe, składające się z pięciu czynników służących do oceny:

• objawów pozytywnych – takich jak urojenia, halucynacje, zdezorganizowane myślenie
• objawów negatywnych – w tym spłycenie afektu, wycofanie społeczne
• dezorganizacji myślenia
• niekontrolowanej wrogości/podniecenia
• lęku/depresji

⁶

Dodatkowo w badaniach oceniano funkcjonowanie pacjentów za pomocą skali funkcjonowania indywidualnego i społecznego (PSP – Personal and Social Performance). Jest to narzędzie stosowane przez lekarzy klinicystów do określania funkcjonowania pacjenta w czterech kluczowych obszarach:

• aktywności użytecznych społecznie – obejmujących pracę i naukę
• związków osobistych i społecznych
• dbałości o higienę osobistą
• zachowań agresywnych i zakłócających porządek

⁷

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w 13-tygodniowym badaniu (n = 636), w którym porównywano działanie trzech ustalonych dawek paliperydonu z placebo. Schemat dawkowania obejmował początkowe wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego w dawce 150 mg, a następnie 3 dawki podane do mięśnia pośladkowego lub naramiennego: 25 mg/4 tygodnie, 100 mg/4 tygodnie lub 150 mg/4 tygodnie. Wszystkie trzy dawki paliperydonu wykazały statystycznie istotną przewagę nad placebo w zakresie poprawy całkowitej punktacji w skali PANSS.⁸

W odniesieniu do funkcjonowania pacjentów mierzonego skalą PSP, wyniki wskazują na statystycznie istotną przewagę nad placebo w grupach otrzymujących paliperydon w dawkach 100 mg/4 tygodnie oraz 150 mg/4 tygodnie. Efektu takiego nie zaobserwowano w grupie otrzymującej dawkę 25 mg/4 tygodnie.⁹

Uzyskane wyniki potwierdzają skuteczność paliperydonu w terapii schizofrenii przez cały okres leczenia. Poprawę w zakresie punktacji w skali PANSS zaobserwowano już od 4. dnia terapii. Do 8. dnia leczenia wystąpiło wyraźne rozróżnienie wyników między grupami otrzymującymi paliperydon w dawkach 25 mg i 150 mg a grupą placebo, co świadczy o szybkim początku działania leku.¹⁰