Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Paliperidone Teva

Zastosowanie preparatu Paliperidone Teva wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące sytuacji klinicznych wymagających szczególnej uwagi podczas leczenia tym produktem leczniczym.¹

Zastosowanie w stanach ostrych i silnego pobudzenia

Paliperidone Teva nie jest wskazany do stosowania u pacjentów w stanie silnego pobudzenia ani w ostrych stanach psychotycznych, gdy konieczne jest natychmiastowe złagodzenie objawów. W takich przypadkach należy rozważyć inne metody leczenia zapewniające szybsze działanie terapeutyczne.²

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Odstęp QT

Paliperydon należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym lub podczas jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych, które mogą wydłużać odstęp QT. Wymaga to dokładnej oceny stanu kardiologicznego pacjenta przed rozpoczęciem terapii.³

Niedociśnienie ortostatyczne

Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać u niektórych pacjentów hipotonię ortostatyczną. Badania kliniczne z zastosowaniem doustnych tabletek paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu wykazały występowanie niedociśnienia ortostatycznego u 2,5% badanych przyjmujących paliperydon w porównaniu do 0,8% przyjmujących placebo. Należy zachować szczególną ostrożność stosując preparat u pacjentów z:⁴

• Rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (niewydolność serca, zawał lub niedokrwienie serca, zaburzenia przewodnictwa)
• Chorobą naczyń mózgowych
• Stanami predysponującymi do niedociśnienia (odwodnienie, hipowolemia)⁵

Działania niepożądane neurologiczne

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas terapii paliperydonem zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), charakteryzującego się:

• Podwyższeniem temperatury ciała
• Sztywnością mięśni
• Niestabilnością układu autonomicznego
• Zaburzeniami świadomości
• Zwiększeniem aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwinięcia się objawów wskazujących na NMS, należy natychmiast przerwać stosowanie paliperydonu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁶

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Produkty lecznicze o właściwościach antagonistycznych wobec receptorów dopaminy, w tym paliperydon, mogą wywoływać późne dyskinezy, charakteryzujące się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku wystąpienia objawów późnych dyskinez, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki psychostymulujące (np. metylofenidat) i paliperydon, gdyż podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków mogą wystąpić objawy pozapiramidowe. Zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.⁸

Drgawki

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania paliperydonu u pacjentów, u których w przeszłości występowały drgawki lub inne stany mogące obniżać próg drgawkowy.⁹

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania paliperydonu zgłaszano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytozę po wprowadzeniu produktu do obrotu raportowano bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów). Pacjenci z istotną klinicznie małą liczbą leukocytów lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie wymagają ścisłej obserwacji przez pierwsze miesiące leczenia.¹⁰

Przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, wobec braku innych czynników przyczynowych, należy rozważyć odstawienie preparatu Paliperidone Teva. Pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią należy uważnie obserwować pod kątem gorączki lub innych objawów infekcji i niezwłocznie rozpocząć leczenie w przypadku ich wystąpienia.¹¹

U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów < 1 x 10⁹/l) należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Paliperidone Teva i kontrolować liczbę leukocytów do momentu normalizacji wyników.¹²

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko odnotowywano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy:¹³

• Natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Paliperidone Teva
• Wdrożyć odpowiednie środki wspomagające zgodnie z potrzebą kliniczną
• Obserwować pacjenta do całkowitego ustąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych¹⁴

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia paliperydonem zgłaszano przypadki hiperglikemii, cukrzycy oraz zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej. Rekomendowane jest:¹⁵

• Prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej
• Monitorowanie objawów hiperglikemii (polidypsja, poliuria, nadmierne łaknienie, osłabienie) u wszystkich pacjentów
• Regularne badanie kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą¹⁶

Zwiększenie masy ciała

Podczas stosowania produktu Paliperidone Teva zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Zaleca się regularne kontrolowanie masy ciała pacjentów podczas terapii.¹⁷

Stosowanie u pacjentów ze schorzeniami specjalnymi

Nowotwory zależne od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych wskazują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Chociaż badania kliniczne i epidemiologiczne nie wykazały dotychczas wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem dotyczącym tego typu nowotworów. Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowanym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.¹⁸

Zaburzenia czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki
• Nie zaleca się stosowania paliperydonu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min)¹⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest danych dotyczących zastosowania paliperydonu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugh). W tej grupie pacjentów zaleca się szczególną ostrożność podczas stosowania leku.²⁰

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie prowadzono badań dotyczących stosowania paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania leku tej grupie pacjentów, zwłaszcza ze względu na zwiększone ryzyko udaru mózgu.²¹

Dane uzyskane dla rysperydonu (związane również z paliperydonem) wskazują na:

1. Zwiększoną śmiertelność ogólną w grupie pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi w porównaniu do placebo (4% vs 3,1% w przypadku rysperydonu)²²
2. Około 3-krotne zwiększenie ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych u pacjentów z otępieniem stosujących atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon²³

Choroba Parkinsona i otępienie z ciałami Lewy’ego

Przepisując paliperydon pacjentom z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB), lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści. W tych grupach pacjentów występuje:

• Podwyższone ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
• Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne, która może objawiać się splątaniem, zaburzeniem świadomości, niestabilnością postawy z częstymi upadkami, towarzyszącymi objawom pozapiramidowym²⁴

Dodatkowe ostrzeżenia

Priapizm

Odnotowano przypadki priapizmu wywołanego przez leki przeciwpsychotyczne o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne, w tym rysperydon. Podczas obserwacji po wprowadzeniu do obrotu stwierdzono również przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon podawany doustnie (aktywny metabolit rysperydonu). Pacjenci powinni zostać poinformowani, że w przypadku przedłużającej się erekcji trwającej powyżej 4 godzin, należy pilnie zgłosić się do lekarza.²⁵

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisuje się właściwość zaburzania zdolności organizmu do regulacji temperatury podstawowej ciała. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów, którzy mogą być narażeni na:²⁶

• Intensywny wysiłek fizyczny
• Działanie skrajnie wysokich temperatur
• Przyjmowanie jednocześnie leków o działaniu przeciwcholinergicznym
• Odwodnienie

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych tymi lekami często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy i zatorów w układzie żylnym. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia paliperydonem należy:²⁷

• Zidentyfikować wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko VTE
• Wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z użyciem paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. U ludzi efekt ten może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany takie jak niedrożność jelit, zespół Reye’a czy nowotwór mózgu.²⁸

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa1a-adrenergiczne, takie jak paliperydon, podczas operacji usunięcia zaćmy stwierdzano śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS). IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu. Przed zabiegiem usunięcia zaćmy należy poinformować wykonującego zabieg okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu leków o działaniu antagonistycznym na receptory alfa1a-adrenergiczne.²⁹

Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy, dlatego decyzję taką należy podejmować rozważając potencjalne ryzyko przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³⁰

Sposób podania

Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania produktu Paliperidone Teva, aby uniknąć nieumyślnego wstrzyknięcia do naczynia krwionośnego.³¹

Informacja o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że lek można uznać za „wolny od sodu”.³²