Przeciwwskazania stosowania leku Olfen 75 SR

Olfen 75 SR (diklofenak sodowy) w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu nie powinien być stosowany u pacjentów spełniających określone kryteria medyczne. Właściwa identyfikacja przeciwwskazań jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii i pomaga uniknąć potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Olfen 75 SR jest nadwrażliwość na substancję czynną (diklofenak) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów uczulonych na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (60 mg w każdej tabletce) oraz sód (5,42 mg w każdej tabletce).²

Schorzenia przewodu pokarmowego

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z:³

• Czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy – aktywne zmiany wrzodowe stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania diklofenaku
• Krwawieniem z przewodu pokarmowego – obecność aktywnego krwawienia z przewodu pokarmowego wyklucza możliwość zastosowania leku
• Perforacją przewodu pokarmowego – stan ten stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podawania preparatu

Przeciwwskazanie dotyczy również pacjentów z dodatnim wywiadem w kierunku krwawienia z przewodu pokarmowego lub perforacji, które były związane z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ).⁴

Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie u pacjentów z nawracającą chorobą wrzodową i/lub krwotokiem w wywiadzie. Dotyczy to wystąpienia dwóch lub więcej odrębnych przypadków potwierdzonego owrzodzenia lub krwawienia, co stanowi szczególne ryzyko dla tej grupy pacjentów.⁵

Ciąża

Stosowanie leku Olfen 75 SR jest bezwzględnie przeciwwskazane w ostatnim trymestrze ciąży. Diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, może prowadzić do zamknięcia przewodu tętniczego Botalla u płodu oraz wywoływać inne niekorzystne efekty dla rozwoju płodu i przebiegu ciąży.⁶

Niewydolność narządowa

Olfen 75 SR nie powinien być stosowany u pacjentów z:⁷

• Ciężką niewydolnością wątroby – ze względu na metabolizm diklofenaku głównie w wątrobie, stosowanie leku u pacjentów z ciężką niewydolnością tego narządu może prowadzić do akumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych
• Ciężką niewydolnością nerek – eliminacja metabolitów diklofenaku zachodzi głównie przez nerki, dlatego ciężka niewydolność nerek zwiększa ryzyko działań nefrotoksycznych
• Ciężką niewydolnością serca – diklofenak może powodować retencję płynów i obrzęki, co może pogorszyć stan pacjentów z niewydolnością serca

Nadwrażliwość na inne NLPZ

Przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku jest również nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Dotyczy to osób, u których podanie kwasu acetylosalicylowego lub innych leków hamujących syntezę prostaglandyn może prowadzić do wystąpienia:⁸

• Napadu astmy oskrzelowej (tzw. astma aspirynowa) – pacjenci z astmą indukowaną przez NLPZ są szczególnie narażeni na ciężkie reakcje bronchospastyczne po zastosowaniu diklofenaku
• Pokrzywki – skórna reakcja alergiczna po wcześniejszym stosowaniu NLPZ wskazuje na duże ryzyko podobnej reakcji po diklofenaku
• Ostrego zapalenia błony śluzowej nosa – jako manifestacji reakcji nadwrażliwości na NLPZ

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Olfen 75 SR jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁹

• Stwierdzoną zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV według klasyfikacji NYHA) – stosowanie diklofenaku może prowadzić do nasilenia niewydolności serca poprzez retencję płynów
• Chorobą niedokrwienną serca – diklofenak może zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów z chorobą wieńcową
• Chorobą naczyń obwodowych – stosowanie NLPZ może pogorszyć perfuzję obwodową
• Chorobą naczyń mózgowych – zwiększone ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych

Wiek pacjenta

Olfen 75 SR nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży. Ograniczenie to wynika z braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania diklofenaku w tej grupie wiekowej.¹⁰

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku Olfen 75 SR

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania leku Olfen 75 SR ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych:

Pacjenci z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego

U pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) należy szczególnie rozważyć korzyści i ryzyko stosowania diklofenaku. Zastosowanie leku u takich pacjentów powinno być poprzedzone dokładną analizą stanu klinicznego i alternatywnych opcji terapeutycznych.¹¹

Pacjenci z łagodną i umiarkowaną niewydolnością narządową

Chociaż ciężka niewydolność narządowa stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, nawet u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, nerek lub serca należy rozważyć potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem diklofenaku. U tych pacjentów zaleca się zastosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres.¹²

Pacjenci z chorobą wrzodową w wywiadzie

U pacjentów z pojedynczym epizodem choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie (niespełniających kryterium dwóch lub więcej epizodów) należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć alternatywne metody leczenia. Jeśli stosowanie diklofenaku jest niezbędne, należy rozważyć jednoczesne zastosowanie leków gastroprotekcyjnych.¹³

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Chociaż bezwzględne przeciwwskazanie dotyczy tylko trzeciego trymestru ciąży, stosowania diklofenaku należy unikać również w pierwszym i drugim trymestrze, chyba że potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Decyzja powinna być zawsze podejmowana po wnikliwej analizie stosunku korzyści do ryzyka.¹⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (> 65 lat) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerek. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres.¹⁵