Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oktaseptal (0,10 g + 2,00 g)/100 g

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Oktaseptal

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Oktaseptal, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) i fenoksyetanol (2,00 g/100 g), obejmują szereg badań toksykologicznych na różnych modelach zwierzęcych, które dostarczają istotnych informacji dotyczących profilu bezpieczeństwa leku.^{1}

Toksyczność po podaniu jednorazowym i wielokrotnym

W badaniach toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu doustnym produktu leczniczego u szczurów wyznaczono dawkę śmiertelną LD₅₀ wynoszącą 45-50 mL/kg. W przypadku podania dootrzewnowego (i.p.) dawka śmiertelna LD₅₀ wyniosła 10-12 mL/kg. Warto podkreślić, że dawka 0,45 mL/kg podana dootrzewnowo była tolerowana bez obserwowanych objawów niepożądanych.^{2}

Wielokrotne naniesienie preparatu na rany u zwierząt eksperymentalnych nie wywoływało objawów niepożądanych. Podobnie, wielokrotne miejscowe zastosowanie oktenidyny dichlorowodorku w obrębie błon śluzowych jamy ustnej u psów przez okres 4 tygodni nie powodowało reakcji toksycznych.^{3}

Doustne podawanie oktenidyny dichlorowodorku w dawce 650 mg/kg przez okres 2-6 tygodni zarówno u szczurów, jak i u psów skutkowało jedynie poszerzeniem jelita wskutek tworzenia się gazów, co jest zjawiskiem typowym dla substancji o działaniu antybakteryjnym.^{4}

W badaniach toksyczności po podaniach wielokrotnych zaobserwowano podwyższoną śmiertelność u myszy i psów przy dawkach od 2 mg/kg oktenidyny dichlorowodorku oraz u szczurów przy dawce 8 mg/kg. Zjawisko to powiązano z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami w obszarze płuc, jednakże dokładny mechanizm tych zmian nie został w pełni wyjaśniony.^{5}

Dla samej substancji czynnej – oktenidyny dichlorowodorku – określono dawkę LD₅₀ na poziomie 800 mg/kg przy jednorazowym podaniu doustnym oraz 10 mg/kg przy jednorazowym podaniu dożylnym (i.v.) w badaniach na szczurach.^{6}

Toksyczny wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa

W badaniach toksycznego wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa przeprowadzono doświadczenie na królikach, którym podawano na skórę dawkę 300 mg/kg przez okres 13 dni. Nie zaobserwowano żadnych objawów toksyczności ani u samic ciężarnych, ani u płodów.^{7}

Eksperymenty przeprowadzone na ciężarnych samicach szczurów i królików nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego zarówno oktenidyny dichlorowodorku, jak i fenoksyetanolu. W wielopokoleniowym badaniu przeprowadzonym na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu oktenidyny dichlorowodorku na parametry rozrodcze zwierząt.^{8}

Rakotwórczość

W dwuletnim badaniu potencjału rakotwórczego oktenidyny dichlorowodorku przeprowadzonym na szczurach zaobserwowano podwyższoną liczbę rozsianych komórek nowotworowych trzustki. Zjawisko to powiązano z wtórnymi efektami wywołanymi przez działanie antybakteryjne oktenidyny dichlorowodorku.^{9}

Natomiast w badaniach na myszach prowadzonych przez okres 18 miesięcy nie wykazano działania rakotwórczego, zarówno miejscowego (związanego z miejscem aplikacji), jak i ogólnoustrojowego. Nie zaobserwowano również objawów zatrucia związanego z ewentualną resorpcją zwrotną substancji czynnej.^{10}

Mutagenność

Przeprowadzono szereg testów oceniających potencjał mutagenny substancji czynnych produktu Oktaseptal:

• Test Amesa
• Test na obecność komórek chłoniakowych u myszy
• Test oceniający aberracje chromosomowe
• Test mikrojądrowy oceniający zaburzenia genetyczne

Wszystkie przeprowadzone badania nie wykazały właściwości mutagennych substancji czynnych wchodzących w skład produktu leczniczego.^{11}

Tolerancja miejscowa

W teście Bühlera nie stwierdzono właściwości uczulających oktenidyny dichlorowodorku. Dodatkowo nie potwierdzono eksperymentalnie potencjalnego działania fotoalergizującego tej substancji czynnej.^{12}

Produkt leczniczy stosowany bezpośrednio na skórę nie wywoływał efektów pierwotnie drażniących ani uczulających. Jedynie po zakropleniu do worka spojówkowego oka królika zaobserwowano lekkie podrażnienia.^{13}