Właściwości farmakokinetyczne leku Novothyral 75

Novothyral 75 zawiera dwie substancje czynne: sól sodową lewotyroksyny (75 mikrogramów) oraz sól sodową liotyroniny (15 mikrogramów) w postaci tabletek. Obie substancje wykazują odmienne, lecz uzupełniające się profile farmakokinetyczne, co ma istotne znaczenie dla ich działania terapeutycznego w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie substancji czynnych

Proces wchłaniania obu hormonów tarczycy zawartych w preparacie Novothyral 75 charakteryzuje się wysoką biodostępnością, jednak z pewnymi różnicami dotyczącymi poszczególnych substancji. Lewotyroksyna podana doustnie na czczo wchłaniana jest maksymalnie w 80%, przy czym wartość ta jest wyraźnie zależna od zastosowanej postaci farmaceutycznej produktu. Z kolei liotyronina wykazuje jeszcze wyższą biodostępność, mieszczącą się w przedziale 78%-95%. Istotne jest, że oba hormony wchłaniane są głównie w jelicie cienkim, co determinuje kinetykę ich uwalniania do krwiobiegu.²

Początek i dynamika działania

Hormony tarczycy charakteryzują się złożoną dynamiką działania, która różni się w zależności od drogi podania oraz samej substancji czynnej. Po podaniu dożylnym zarówno lewotyroksyny, jak i liotyroniny, początek działania obserwuje się stosunkowo szybko – w ciągu 24 godzin. Sytuacja wygląda inaczej przy podaniu doustnym, które jest typową drogą aplikacji preparatu Novothyral 75:³

• Liotyronina – po jednorazowym podaniu doustnym maksymalne działanie występuje po około 2-3 dniach, co wskazuje na szybszą aktywność kliniczną tej substancji⁴
• Lewotyroksyna – po jednorazowym podaniu doustnym maksymalne działanie obserwuje się znacznie później, po około 9 dniach, przy czym początek działania pojawia się już po 3-5 dniach; opóźnienie w wystąpieniu maksymalnego efektu terapeutycznego jest prawdopodobnie związane z metabolicznym przekształceniem lewotyroksyny do liotyroniny w tkankach obwodowych⁵

Wiązanie z białkami osocza

Kluczowym parametrem farmakokinetycznym dla substancji czynnych zawartych w leku Novothyral 75 jest ich zdolność do wiązania się z białkami osocza. Parametr ten wpływa na biodostępność, okres półtrwania oraz aktywność biologiczną hormonów tarczycy:

Stopień wiązania z białkami

Lewotyroksyna charakteryzuje się niezwykle wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 99,95%. Liotyronina również wykazuje bardzo wysoki, choć nieznacznie niższy stopień wiązania, wynoszący 99,7%. Te wartości mają istotne implikacje kliniczne, ponieważ determinują ilość wolnej, biologicznie aktywnej frakcji hormonu.⁶

Typy białek wiążących

Wiązanie obu hormonów z poszczególnymi frakcjami białkowymi osocza charakteryzuje się następującym rozkładem:

Powyższy rozkład ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ zmiany stężenia poszczególnych białek transportujących mogą wpływać na biodostępność hormonów tarczycy.⁷

Implikacje kliniczne wiązania z białkami

Wysoki stopień wiązania z białkami osocza ma bezpośrednie przełożenie na parametry farmakokinetyczne obu hormonów:

• Lewotyroksyna – dzięki bardzo wysokiemu wiązaniu z białkami osocza (99,95%) charakteryzuje się długim okresem półtrwania wynoszącym jeden tydzień oraz niskim współczynnikiem oczyszczania – 1,2 l osocza/dobę/m² powierzchni ciała⁸
• Liotyronina – nieco niższy stopień wiązania z białkami (99,7%) przekłada się na krótszy okres półtrwania wynoszący 1 dzień oraz wyższy klirens metaboliczny – 15 l osocza/dobę/m² powierzchni ciała⁹

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Właściwości farmakokinetyczne lewotyroksyny i liotyroniny mogą ulegać istotnym zmianom w różnych stanach fizjologicznych i patologicznych, co ma ważne implikacje kliniczne:

Stany chorobowe tarczycy

Funkcjonowanie tarczycy ma bezpośredni wpływ na parametry farmakokinetyczne obu hormonów. Osoczowy okres półtrwania lewotyroksyny i liotyroniny ulega wydłużeniu w niedoczynności tarczycy, natomiast skraca się w nadczynności tarczycy. Ta zależność wymaga uwzględnienia przy doborze dawki i kontroli leczenia preparatem Novothyral 75.¹⁰

Ciąża i leczenie estrogenami

Udowodniono, że podczas ciąży lub w trakcie terapii estrogenami dochodzi do wzrostu zdolności wiązania się obu hormonów tarczycy z białkami osocza. Ta zmiana parametrów farmakokinetycznych może wymagać odpowiedniej modyfikacji dawkowania leku Novothyral 75 w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹¹

Stany chorobowe zmniejszające wiązanie

Istnieją sytuacje kliniczne, w których dochodzi do zmniejszenia zdolności wiązania hormonów tarczycy z białkami osocza:

• Nasilona hiponatremia – zwłaszcza w przebiegu marskości wątroby
• Ciężkie schorzenia wpływające na metabolizm białek
• Działanie niektórych leków konkurujących o wiązanie z białkami transportującymi

Zmiany te mogą prowadzić do zwiększenia stężenia wolnych, aktywnych biologicznie frakcji hormonów tarczycy, co należy uwzględnić w terapii preparatem Novothyral 75.¹²

Przenikanie przez bariery biologiczne

Właściwości farmakokinetyczne lewotyroksyny i liotyroniny obejmują także ich zdolność do przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka matki:

Przenikanie przez łożysko

Oba hormony tarczycy zawarte w preparacie Novothyral 75 przechodzą przez łożysko w niewielkich ilościach, które nie wywierają istotnego działania farmakologicznego na płód. Jest to ważna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży.¹³

Przenikanie do mleka matki

Przy stosowaniu prawidłowych dawek terapeutycznych, do mleka kobiecego przenikają jedynie niewielkie ilości lewotyroksyny i liotyroniny. Dane te sugerują, że karmienie piersią przez pacjentki otrzymujące Novothyral 75 w standardowych dawkach nie powinno mieć istotnego wpływu na funkcję tarczycy u niemowlęcia.¹⁴

Wpływ hemodializy

W wyniku wysokiego stopnia wiązania z białkami osocza, zarówno lewotyroksyna jak i liotyronina przechodzą do płynu dializacyjnego jedynie w niewielkich ilościach. Ta właściwość ma istotne znaczenie dla pacjentów z niewydolnością nerek leczonych hemodializą, u których dawkowanie Novothyralu 75 zazwyczaj nie wymaga istotnej modyfikacji z powodu samego zabiegu dializy.¹⁵

Metabolizm

Ostatnim istotnym aspektem farmakokinetyki preparatu Novothyral 75 jest metabolizm jego substancji czynnych. Lewotyroksyna i liotyronina podlegają metabolizmowi głównie w narządach obwodowych. Proces ten zachodzi w szczególności w:

• Wątrobie – główny narząd odpowiedzialny za metabolizm hormonów tarczycy
• Nerkach – istotny udział w eliminacji metabolitów
• Mięśniach – miejsce konwersji obwodowej
• Mózgu – metabolizm lokalny wpływający na efekty ośrodkowe

Ta szeroka dystrybucja metaboliczna ma znaczenie zarówno dla działania farmakologicznego leku, jak i potencjalnych interakcji z innymi substancjami wpływającymi na funkcję wymienionych narządów.¹⁶