Właściwości farmakodynamiczne
Nasienie Płesznika

Właściwości farmakodynamiczne nasienia płesznika

Nasienie płesznika należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zwiększających objętość mas kałowych, z proponowanym kodem ATC: A 06 AC 01. Aktywnym składnikiem są wysuszone, dojrzałe, całe nasiona Plantago afra L. (Plantago psyllium L.) lub Plantago indica L. (Plantago arenaria Waldstein et Kitaibel).¹

Skład i charakterystyka biochemiczna

Nasienie płesznika charakteryzuje się wysoką zawartością włókien pokarmowych i śluzów, co nadaje mu wyjątkową zdolność absorbowania wody w ilości nawet 10-krotnie przewyższającej jego własną masę. W składzie nasion znajduje się 10-12% śluzowych polisacharydów, które zlokalizowane są głównie w zewnętrznej części nasienia. Istotną cechą tych polisacharydów jest ich odporność na pełną fermentację – w badaniach in vitro wykazano, że aż 72% pozostaje niesfermentowane.²

Mechanizm działania

Działanie farmakodynamiczne nasienia płesznika opiera się na kilku mechanizmach wpływających na funkcjonowanie przewodu pokarmowego:

• Mechaniczna stymulacja ściany jelita – następuje w wyniku zwiększenia objętości treści jelitowej przez uwodnione nasienie płesznika oraz obniżenie jej lepkości.³
• Stymulacja poprzez rozciągnięcie ściany jelita – kiedy nasienie płesznika jest przyjmowane z odpowiednią ilością płynu (minimum 30 ml na 1 g produktu), zwiększa objętość treści jelitowej dzięki wysokiej zdolności absorpcji wody, co prowadzi do rozciągnięcia ściany jelita i w konsekwencji wyzwala odruch defekacji.⁴
• Tworzenie warstwy nawilżającej – obrzęknięta masa śluzu tworzy warstwę lubrikacyjną, która ułatwia pasaż treści jelitowej przez przewód pokarmowy.⁵

Początek i czas działania

Efekt działania nasienia płesznika pojawia się zazwyczaj w ciągu 12 do 24 godzin po pojedynczym podaniu. Należy jednak zaznaczyć, że w niektórych przypadkach maksymalny efekt terapeutyczny może zostać osiągnięty dopiero po 2-3 dniach regularnego stosowania, co jest związane z kumulacyjnym charakterem działania substancji śluzowych i czasem potrzebnym na pełne uwodnienie i zwiększenie objętości mas kałowych.⁶