Właściwości farmakokinetyczne
Naproxen 12 mg/g

Badania farmakokinetyczne naproksenu stosowanego miejscowo w formie żelu o stężeniach 5% i 10% wykazały niską biodostępność leku, typową dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych podawanych na skórę. Średnia biodostępność naproksenu w osoczu wynosiła odpowiednio 2,1% dla żelu 5% oraz 1,1% dla żelu 10%, natomiast w moczu 1,8% i 1,0%. Po absorpcji naproksen wykazuje bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza (99,9%, głównie albumin), co wpływa na jego dystrybucję i czas półtrwania. Metabolizm zachodzi w wątrobie, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z ponad 90% wydalanym z moczem, w tym około 60% w postaci glukuronianu i 10% w formie niezmienionej.

Właściwości farmakokinetyczne leku naproksenu stosowanego zewnętrznie

W celu oceny właściwości farmakokinetycznych naproksenu stosowanego miejscowo przeprowadzono badania z wykorzystaniem preparatów żelowych o różnych stężeniach substancji czynnej (5% i 10%). Badania te dostarczyły istotnych informacji na temat absorpcji, dystrybucji i eliminacji leku po podaniu na skórę. 1

Biodostępność naproksenu po podaniu zewnętrznym

Biodostępność naproksenu po podaniu miejscowym określono poprzez pomiar zawartości metabolitów zarówno w osoczu, jak i w moczu ochotników. Pomiary wykonywano przez 96 godzin od momentu aplikacji produktu leczniczego. 2

Wyniki badań wykazały, że biodostępność naproksenu jest niska, co jest typowe dla miejscowo stosowanych niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Dla żelu zawierającego 10% substancji czynnej średnia biodostępność wynosiła:

  • 1,1% w osoczu 3
  • 1,0% w moczu 4

Natomiast dla żelu o stężeniu 5% średnia biodostępność była nieco wyższa i wynosiła:

  • 2,1% w osoczu 5
  • 1,8% w moczu 6

Ta stosunkowo niska biodostępność wskazuje, że po podaniu miejscowym jedynie niewielka ilość naproksenu przedostaje się do krążenia ogólnego, co pozwala na uzyskanie działania terapeutycznego w miejscu podania przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

Wiązanie z białkami osocza

Po wchłonięciu przez skórę, naproksen wykazuje bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza. Stopień wiązania z białkami osocza, głównie z albuminami, wynosi 99,9%. 7 Ta właściwość wpływa na czas półtrwania leku w organizmie oraz na jego dystrybucję do tkanek.

Metabolizm i eliminacja naproksenu

Naproksen jest metabolizowany w wątrobie, a następnie wydalany głównie przez nerki. Ponad 90% wchłoniętego produktu jest eliminowane z moczem, przy czym:

  • około 60% w postaci glukuronianu (główny metabolit) 8
  • około 10% w postaci niezmienionej 9
  • pozostała część w formie innych metabolitów

Przenikanie przez bariery biologiczne

Istotną cechą farmakokinetyczną naproksenu jest jego zdolność do przenikania przez bariery biologiczne. Badania wykazały, że naproksen:

  • przenika przez łożysko 10
  • przenika do mleka kobiet karmiących piersią, gdzie jego stężenie może osiągać około 1% stężenia w surowicy 11

Ta zdolność do przenikania przez bariery biologiczne ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią, nawet przy podaniu miejscowym.

Parametr farmakokinetyczny Żel 5% Żel 10%
Biodostępność w osoczu 2,1% 1,1%
Biodostępność w moczu 1,8% 1,0%
Wiązanie z białkami osocza 99,9% (głównie z albuminami)
Eliminacja z moczem w formie glukuronianu około 60%
Eliminacja z moczem w formie niezmienionej około 10%
Stężenie w mleku karmiących kobiet około 1% stężenia w surowicy
  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl