Właściwości farmakodynamiczne leku Mozarin Swift

Escytalopram, substancja czynna preparatu Mozarin Swift, należy do grupy leków przeciwdepresyjnych klasyfikowanych jako selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Produkt posiada kod ATC: N06AB10, co wskazuje na jego miejsce w systemie klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej leków. ¹

Mechanizm działania

Escytalopram wyróżnia się wysoką selektywnością wobec transportera serotoniny (5-HT), wykazując duże powinowactwo do pierwotnego miejsca wiązania. Interesującą cechą farmakodynamiczną leku jest również jego zdolność wiązania się z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, chociaż w tym przypadku powinowactwo jest około 1000-krotnie mniejsze. W profilu receptorowym escytalopramu zwraca uwagę brak lub minimalne powinowactwo do licznych receptorów, takich jak: serotoninowe (5-HT1A, 5-HT2), dopaminowe (DA D1 i D2), adrenergiczne (α1, α2 i β), histaminowe H1, muskarynowe cholinergiczne, benzodiazepinowe oraz opioidowe. ²

Podstawowy mechanizm działania terapeutycznego escytalopramu opiera się na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT), co stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm wyjaśniający zarówno farmakologiczne, jak i kliniczne efekty tego leku. ³

Efekt elektrofizjologiczny

W kontrolowanym placebo badaniu elektrokardiograficznym (EKG) z podwójnie ślepą próbą przeprowadzonym u zdrowych osób, zaobserwowano wpływ escytalopramu na odstęp QTc. Zmiana odstępu QTc (z zastosowaniem korekty Friderici) w stosunku do wartości wyjściowych wyniosła 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2; 64) przy dawkowaniu 10 mg na dobę. W przypadku zastosowania dawki supraterapeutycznej wynoszącej 30 mg na dobę, zmiana ta była znacznie większa i wynosiła 10,7 milisekund (90% CI: 8,6; 12,8). ⁴

Skuteczność kliniczna

Duże epizody depresyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu dużych epizodów depresyjnych została potwierdzona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. W kontekście długoterminowej profilaktyki nawrotów przeprowadzono badanie obejmujące 274 pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na escytalopram w dawkach 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej. Pacjenci ci zostali następnie losowo przydzieleni do grupy kontynuującej terapię escytalopramem w tej samej dawce lub do grupy otrzymującej placebo, przez okres do 36 tygodni. Wyniki jednoznacznie wskazały, że u pacjentów kontynuujących leczenie escytalopramem czas do nawrotu choroby w okresie obserwacji był istotnie dłuższy w porównaniu z grupą placebo. ⁵

Fobia społeczna

W przypadku fobii społecznej, skuteczność escytalopramu została potwierdzona zarówno w trzech krótkoterminowych badaniach trwających 12 tygodni, jak i w 6-miesięcznym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom u pacjentów, którzy wcześniej odpowiedzieli na leczenie. Dodatkowo przeprowadzono 24-tygodniowe badanie optymalizujące dawkowanie, które wykazało skuteczność terapeutyczną escytalopramu we wszystkich badanych dawkach: 5 mg, 10 mg i 20 mg. ⁶

Zaburzenie lękowe uogólnione

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego (GAD) została potwierdzona we wszystkich czterech badaniach kontrolowanych placebo, przy stosowaniu dawek 10 mg i 20 mg na dobę. Analiza zbiorcza danych z trzech podobnych badań, obejmujących łącznie 421 pacjentów leczonych escytalopramem i 419 pacjentów otrzymujących placebo, wykazała istotną przewagę escytalopramu. Odpowiedź na leczenie uzyskano u 47,5% pacjentów w grupie escytalopramu w porównaniu do 28,9% w grupie placebo. Podobnie, remisję choroby osiągnięto u 37,1% pacjentów leczonych escytalopramem i tylko u 20,8% otrzymujących placebo. Co istotne, działanie terapeutyczne escytalopramu było obserwowane już od pierwszego tygodnia terapii. ⁷

Długoterminowa skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę została potwierdzona w randomizowanym badaniu oceniającym utrzymywanie się efektu terapeutycznego, trwającym od 24 do 76 tygodni. Badanie obejmowało 373 pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na leczenie podczas 12-tygodniowej fazy otwartej. ⁸

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

W leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą, które wykazało, że po 12 tygodniach terapii pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę uzyskali znacząco lepsze wyniki w skali Y-BOCS w porównaniu z grupą placebo. Przedłużona obserwacja do 24 tygodni potwierdziła, że pacjenci przyjmujący escytalopram zarówno w dawce 10 mg, jak i 20 mg na dobę, wykazywali istotną statystycznie przewagę w porównaniu do grupy placebo. ⁹

Skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego została potwierdzona dla dawek 10 mg i 20 mg na dobę w grupie pacjentów, którzy wykazali pozytywną odpowiedź na escytalopram w 16-tygodniowej fazie otwartej, a następnie byli leczeni przez kolejne 24 tygodnie w randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie z podwójnie ślepą próbą. ¹⁰