Specjalne ostrzeżenia
Metocard

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Metocard

Produkt Metocard (metoprololu winian) w postaci roztworu do wstrzykiwań wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniższe informacje dotyczą specyficznych sytuacji klinicznych, w których należy zachować wzmożoną czujność lub dostosować terapię.¹

Interakcje z innymi lekami

Podczas terapii preparatem Metocard należy unikać dożylnego podawania antagonistów wapnia z grupy werapamilu ze względu na ryzyko poważnych interakcji. Jest to istotne ograniczenie, o którym należy pamiętać w praktyce klinicznej.²

Stosowanie u pacjentów z chorobami układu oddechowego

Chociaż kardioselektywne β-adrenolityki takie jak metoprolol wywierają mniejszy wpływ na czynność płuc niż preparaty nieselektywne, należy unikać ich stosowania u pacjentów z obturacyjnymi chorobami płuc, o ile nie są bezwzględnie konieczne ze względów klinicznych. U pacjentów z astmą oskrzelową lub innymi przewlekłymi obturacyjnymi chorobami płuc, równolegle z produktem Metocard należy stosować leki rozszerzające oskrzela, np. terbutalinę. W przypadku rozpoczęcia leczenia metoprololem, może być konieczne zwiększenie dawki stosowanych β2-mimetyków.³

Stosowanie u pacjentów z cukrzycą

Beta-adrenolityki mogą maskować wczesne objawy hipoglikemii, szczególnie tachykardię. Należy jednak podkreślić, że podczas leczenia metoprololem ryzyko wystąpienia zaburzeń metabolizmu węglowodanów lub maskowania objawów hipoglikemii jest mniejsze niż w przypadku niewybiórczych β-adrenolityków. U pacjentów z niestabilną cukrzycą oraz cukrzycą insulinozależną może być konieczne dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych.⁴

Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego

W bardzo rzadkich przypadkach metoprolol może nasilić istniejące wcześniej zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego. Ze względu na ujemny wpływ na czas przewodzenia, u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia należy zachować szczególną ostrożność.⁵

Bradykardia i modyfikacja dawkowania

W przypadku narastającej bradykardii należy zmniejszyć dawkę produktu Metocard lub odstawić lek, przy czym odstawienie musi odbywać się stopniowo, poprzez systematyczne zmniejszanie dawki.⁶

Zaburzenia krążenia obwodowego

Produkt Metocard jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia w tętnicach obwodowych. Należy również pamiętać, że lek może nasilać łagodniejsze zaburzenia krążenia obwodowego.⁷

Stosowanie u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy

Podając produkt Metocard pacjentom z guzem chromochłonnym nadnerczy, należy jednocześnie stosować lek α-adrenolityczny w celu zrównoważenia działania blokady receptorów β-adrenergicznych.⁸

Odstawianie leku

Nagłe przerywanie podawania β-adrenolityków może prowadzić do poważnych konsekwencji, dlatego należy tego unikać. Odstawienie leku powinno odbywać się stopniowo. U większości pacjentów proces ten może trwać około 14 dni i polegać na systematycznym zmniejszaniu dawki dobowej, aż do uzyskania dawki końcowej 25 mg na dobę.⁹

W trakcie odstawiania produktu pacjent powinien znajdować się pod ścisłą obserwacją, szczególnie dotyczy to pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Ryzyko zdarzeń wieńcowych, w tym nagłego zgonu, zwiększa się po zniesieniu β-blokady.¹⁰

Niewydolność serca

Metocard może być stosowany u pacjentów ze stabilną niewydolnością serca. U pacjentów z niewydolnością serca w wywiadzie lub z niewielką rezerwą sercową należy rozważyć włączenie leczenia glikozydami naparstnicy i/lub lekami moczopędnymi. Stosując produkt Metocard u pacjentów z niewielką rezerwą sercową, należy zachować szczególną ostrożność.¹¹

U pacjentów z niewydolnością serca należy leczyć stany dekompensacji zarówno przed, jak i w trakcie leczenia metoprololem.¹²

Dławica typu Prinzmetala

Beta-adrenolityki mogą zwiększać liczbę i wydłużać czas trwania napadów dławicowych u pacjentów z dławicą typu Prinzmetala z powodu zależnego od receptorów α-adrenergicznych skurczu tętnic wieńcowych. Ponieważ Metocard jest wybiórczym β1-adrenolitykiem, można rozważyć jego zastosowanie, jednak należy zachować szczególną ostrożność.¹³

Łuszczyca

Podobnie jak w przypadku wszystkich β-adrenolityków, przed zastosowaniem Metocardu u pacjentów z łuszczycą, należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka stosowania tego leku.¹⁴

Zabiegi chirurgiczne i znieczulenie

Przed planowanym zabiegiem operacyjnym i znieczuleniem ogólnym, należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu Metocardu. Generalnie nie zaleca się przerywania leczenia β-adrenolitykami u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Jeśli jednak zaprzestanie stosowania metoprololu jest konieczne, należy go całkowicie odstawić na co najmniej 48 godzin przed podaniem znieczulenia (o ile jest to możliwe).¹⁵

Nie należy nagle rozpoczynać stosowania dużych dawek metoprololu u pacjentów poddawanych zabiegom niezwiązanym z sercem, ponieważ może to spowodować bradykardię, niedociśnienie lub udar mózgu, również zakończone zgonem, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.¹⁶

Reakcje alergiczne

Leki β-adrenolityczne mogą zwiększać wrażliwość na alergeny i nasilać reakcje anafilaktyczne, co jest istotnym czynnikiem ryzyka u pacjentów z predyspozycją do alergii.¹⁷

Stosowanie przy niskim ciśnieniu tętniczym

Jeśli ciśnienie skurczowe wynosi poniżej 100 mmHg, metoprolol można podawać dożylnie tylko z zachowaniem szczególnych środków ostrożności, ponieważ podanie produktu taką drogą może spowodować ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia (np. u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca).¹⁸

Zawał mięśnia sercowego – monitorowanie

U pacjentów z podejrzeniem lub stwierdzonym zawałem mięśnia sercowego należy uważnie monitorować stan hemodynamiczny po podaniu każdej z trzech 5 mg dawek dożylnych. Nie należy podawać drugiej lub trzeciej dawki, jeżeli występuje którykolwiek z poniższych stanów:¹⁹

• czynność serca wolniejsza niż 40 skurczów na minutę²⁰
• ciśnienie skurczowe mniejsze niż 90 mmHg²¹
• odstęp PQ dłuższy niż 0,26 s²²
• zaostrzenie duszności²³
• spocona lub zimna skóra pacjenta²⁴

Zawartość sodu w preparacie

Produkt leczniczy Metocard zawiera 3,6 mg sodu w 1 ml roztworu. Jedna ampułka (5 ml) zawiera 18 mg sodu, co odpowiada 0,9% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.²⁵

Produkt może być rozcieńczany przed podaniem. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.²⁶

U pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek i u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie należy szczególnie uwzględnić zawartość sodu w produkcie gotowym do podania.²⁷