Działania niepożądane
Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml

Metadon chlorowodorek, jako opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania przez personel medyczny. Najpoważniejszym powikłaniem jest depresja oddechowa, szczególnie w fazie stabilizacji leczenia i przy wyższych dawkach, z ryzykiem bezdechu, wstrząsu i zatrzymania akcji serca. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia, a zespół abstynencyjny charakteryzuje się objawami takimi jak bóle ciała, biegunka, piloerekcja, nerwowość, drżenia, nudności, tachykardia i gorączka. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych należą nudności i wymioty (około 20% pacjentów ambulatoryjnych), zaparcia, sedacja, euforia, zawroty głowy, a także zatrzymywanie płynów i nadmierna potliwość. Rzadziej obserwuje się zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie QT i torsade de pointes, szczególnie przy dużych dawkach metadonu.

Pobierz ChPL PDF Methadone hydrochloride INN-FARM – Roztwór doustny – 1 mg/ml
  1. Działania niepożądane metadonu chlorowodorku
    1. Najcięższe działania niepożądane
    2. Uzależnienie i zespół odstawienny
  2. Klasyfikacja działań niepożądanych według częstotliwości i układów
  3. Przedawkowanie metadonu
    1. Objawy przedawkowania
    2. Postępowanie w przedawkowaniu
  4. Monitorowanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. uzależnienie od opioidów
Substancja czynna
  1. metadon chlorowodorek
Kategoria leku
  1. leki stosowane w leczeniu uzależnienia od opioidów
  2. opioidowe leki przeciwbólowe

Działania niepożądane metadonu chlorowodorku

Metadon chlorowodorek, jako lek opioidowy, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które personel medyczny powinien dokładnie monitorować. Profil bezpieczeństwa metadonu jest zbliżony do innych opioidów, z typowymi objawami ze strony układu pokarmowego, nerwowego oraz sercowo-naczyniowego. Działania niepożądane występują częściej u pacjentów nietolerujących opioidów i mogą wymagać interwencji medycznej.1

Najcięższe działania niepożądane

Najpoważniejszym działaniem niepożądanym metadonu jest depresja oddechowa, która może wystąpić w fazie stabilizacji leczenia. Odnotowano przypadki bezdechu, wstrząsu i zatrzymania akcji serca, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących wyższe dawki leku.2

Uzależnienie i zespół odstawienny

Długotrwałe stosowanie metadonu może prowadzić do uzależnienia, podobnego jak w przypadku morfiny. Zespoły abstynencyjne po odstawieniu metadonu są zbliżone do tych obserwowanych po odstawieniu morfiny i heroiny, choć charakteryzują się mniejszym nasileniem, ale dłuższym czasem trwania. Zespół odstawienny może objawiać się bólami ciała, biegunką, piloerekcją, jadłowstrętem, nerwowością, wyciekiem wydzieliny z nosa, kichaniem, drżeniem, kolkowym bólem brzucha, nudnościami, zaburzeniami snu, nadmiernym poceniem, ziewaniem, osłabieniem, tachykardią oraz niewyjaśnioną gorączką.3

Przy odpowiednim dostosowaniu dawki i stopniowym odstawianiu metadonu, objawy zespołu abstynencyjnego są zwykle łagodne. Warto zauważyć, że podczas długotrwałego stosowania metadonu oraz w trakcie leczenia podtrzymującego, działania niepożądane ulegają stopniowemu złagodzeniu w ciągu kilku tygodni, jednak zaparcia i zwiększona potliwość często utrzymują się przez dłuższy czas.4

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstotliwości i układów

Działania niepożądane metadonu chlorowodorku zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów i narządów. Częstość ich występowania określono według następującej konwencji:<sup data-drug="Methadone hydrochloride INN-FARM" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymienione poniżej zostały sklasyfikowane w zależności od częstotliwości oraz według klasyfikacji układów i narządów. Reakcje te są częściej obserwowane u osób nietolerujących opioidów. Częstość ich występowania określono według następującej konwencji: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (5

  • Bardzo często: ≥ 1/10
  • Często: ≥ 1/100 do <1/10
  • Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do <1/100
  • Rzadko: ≥ 1/10 000 do <1/1 000
  • Bardzo rzadko: <1/10 000
  • Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Klasyfikacja układów i narządów (MedDRA) Częstość Działania niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Częstość nieznana Odwracalna trombocytopenia Obserwowana u pacjentów z uzależnieniem od opioidów i przewlekłym zapaleniem wątroby
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Reakcja anafilaktyczna Ostra reakcja alergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu
Zaburzenia endokrynologiczne Częstość nieznana Podwyższone stężenie prolaktyny, niewydolność nadnerczy Obserwowane przy długotrwałym stosowaniu metadonu
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zatrzymywanie płynów w organizmie Może prowadzić do obrzęków
Częstość nieznana Jadłowstręt, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipoglikemia Zaburzenia elektrolitowe wymagające monitorowania
Zaburzenia psychiczne Często Euforia, omamy, splątanie Zaburzenia świadomości i postrzegania
Niezbyt często Dysforia, pobudzenie, bezsenność, dezorientacja, zmniejszenie libido Zaburzenia nastroju i popędu płciowego
Częstość nieznana Uzależnienie Może rozwinąć się przy długotrwałym stosowaniu
Zaburzenia układu nerwowego Często Sedacja Pogorszenie funkcji poznawczych i motorycznych
Niezbyt często Ból głowy, omdlenie Mogą wystąpić jako efekt bezpośredni działania leku
Częstość nieznana Zespół serotoninowy Potencjalnie zagrażający życiu stan wynikający z interakcji z lekami serotoninergicznymi
Zaburzenia oka Często Niewyraźne widzenie, zwężenie źrenic, suchość oczu Typowe efekty opioidowe wpływające na narząd wzroku
Częstość nieznana Oczopląs Mimowolne ruchy gałek ocznych
Zaburzenia ucha i błędnika Często Zawroty głowy Zaburzenia równowagi i percepcji przestrzennej
Częstość nieznana Utrata słuchu Może mieć charakter przejściowy lub długotrwały
Zaburzenia serca Rzadko Bradykardia, kołatanie serca, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes Zaburzenia rytmu serca występują zwłaszcza przy dużych dawkach metadonu
Częstość nieznana Zatrzymanie akcji serca Stan bezpośrednio zagrażający życiu
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często Uderzenia gorąca, niedociśnienie Zaburzenia naczynioruchowe i ciśnieniowe
Rzadko Zapaść, wstrząs Stany zagrażające życiu wymagające natychmiastowej interwencji
Choroby układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często Obrzęk płuc, zaostrzenie astmy, suchość błony śluzowej nosa, depresja oddechowa Depresja oddechowa szczególnie przy dużych dawkach
Rzadko Zatrzymanie oddechu Stan bezpośrednio zagrażający życiu
Częstość nieznana Zespół ośrodkowego bezdechu sennego Bezdech podczas snu pochodzenia centralnego
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności, wymioty Występują u około 20% pacjentów leczonych ambulatoryjnie
Często Zaparcia Mogą utrzymywać się długotrwale
Niezbyt często Suchość jamy ustnej, zapalenie języka Objawy wpływające na komfort pacjenta
Rzadko Zwolnienie motoryki jelit (niedrożność) Stan potencjalnie zagrażający życiu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często Dyskineza dróg żółciowych Zaburzenia motoryki dróg żółciowych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Przejściowa wysypka, nadmierne pocenie Nadmierne pocenie może utrzymywać się długotrwale
Niezbyt często Świąd, pokrzywka, inna wysypka, pokrzywka krwotoczna Pokrzywka krwotoczna występuje bardzo rzadko
Zaburzenia nerek i układu moczowego Niezbyt często Zatrzymanie moczu, działanie antydiuretyczne Zaburzenia mikcji wymagające monitorowania
Częstość nieznana Skurcz dróg moczowych Występuje szczególnie w skojarzeniu z innymi opioidami
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często Obniżona potencja, mlekotok, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki Zaburzenia funkcji rozrodczych i hormonalnych
Częstość nieznana Ginekomastia, upośledzenie płodności, zaburzenia czynności seksualnych, obniżenie stężenia hormonów płciowych Związane z przedłużonym stosowaniem metadonu
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie, senność Wpływ na codzienne funkcjonowanie pacjenta
Niezbyt często Obrzęk kończyn dolnych, astenia, obrzęk, hipotermia Objawy ogólnoustrojowe wymagające monitorowania
Badania diagnostyczne Często Zwiększenie masy ciała Wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji diety

Przedawkowanie metadonu

Przedawkowanie metadonu może prowadzić do poważnych powikłań zagrażających życiu pacjenta. Klinicyści powinni znać objawy przedawkowania oraz sposoby postępowania w takich przypadkach.6

Objawy przedawkowania

Ciężkie przedawkowanie metadonu charakteryzuje się następującymi objawami:7

  • Depresja oddechowa – najpoważniejsze powikłanie
  • Skrajna senność prowadząca do otępienia lub śpiączki
  • Maksymalne zwężenie źrenic
  • Zwiotczenie mięśni szkieletowych
  • Zimna i wilgotna skóra
  • Bradykardia i niedociśnienie tętnicze
  • Hipoglikemia

W przypadkach ciężkiego przedawkowania, szczególnie przy podaniu dożylnym, może wystąpić bezdech, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca i zgon. Odnotowano również przypadki toksycznej leukoencefalopatii po przedawkowaniu metadonu.8

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania metadonu wymaga natychmiastowego i kompleksowego postępowania medycznego:9

  1. Zapewnienie drożności dróg oddechowych i możliwości stosowania wspomaganej lub kontrolowanej wentylacji
  2. Podanie antagonistów opioidowych (np. naloksonu) – należy pamiętać, że działanie depresyjne metadonu jest długotrwałe (36-48 godzin), podczas gdy antagoniści działają tylko przez 1-3 godziny, co wymaga powtarzania dawek
  3. Antagonistów nie należy podawać w przypadku braku istotnej klinicznie depresji oddechowej lub krążeniowej
  4. Zaleca się podawanie tlenu, płynów dożylnych, leków o działaniu wazopresyjnym i innych środków wspomagających

U pacjentów fizycznie uzależnionych od narkotyków podanie antagonisty opioidowego może wywołać ostry zespół odstawienny. Jeśli to możliwe, należy unikać stosowania antagonistów u takich pacjentów. Jeżeli jednak muszą być stosowane w leczeniu ciężkiej depresji oddechowej, należy je podawać z dużą ostrożnością.10

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl).11

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl