Właściwości farmakodynamiczne
Livopill 1500 μg
Lewonorgestrel, stosowany w dawce 1500 mikrogramów w pojedynczej tabletce (Livopill), należy do grupy hormonów płciowych i jest wykorzystywany jako antykoncepcja awaryjna. Jego mechanizm działania opiera się głównie na zapobieganiu owulacji i zapłodnieniu, szczególnie gdy stosunek odbył się w okresie przedowulacyjnym. Skuteczność lewonorgestrelu jest najwyższa przy podaniu w ciągu pierwszych 24 godzin od niezabezpieczonego stosunku, osiągając do 97% zapobiegania ciąży, a całkowity wskaźnik występowania ciąży wynosi około 1,01% w porównaniu do 8% bez zastosowania antykoncepcji awaryjnej. Badania wykazały, że skuteczność maleje wraz z opóźnieniem podania leku do 72 godzin, a wskaźnik ciąż wzrasta odpowiednio do 2,7% przy podaniu w trzeciej dobie. Dane dotyczące wpływu masy ciała i BMI na skuteczność są niejednoznaczne, z metaanalizą WHO wskazującą na brak istotnego wpływu, podczas gdy inne badania sugerują zmniejszenie skuteczności przy BMI ≥ 25 kg/m².
Właściwości farmakodynamiczne lewonorgestrelu w antykoncepcji awaryjnej
Lewonorgestrel stosowany w produkcie Livopill 1500 mikrogramów w tabletce należy do grupy farmakoterapeutycznej: Hormony płciowe i modulatory układu płciowego, antykoncepcja w przypadkach nagłych, kod ATC: G03AD01.1
Mechanizm działania
Uważa się, że mechanizm działania lewonorgestrelu stosowanego zgodnie z zaleceniami polega głównie na zapobieganiu owulacji i zapłodnieniu, szczególnie gdy do stosunku płciowego doszło w okresie przedowulacyjnym, kiedy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest największe. Istotne jest, że lewonorgestrel nie wykazuje skuteczności w przypadku, gdy proces implantacji już się rozpoczął.2
Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Randomizowane badania kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby w latach 1998, 2001 i 2010 wykazały wysoką skuteczność antykoncepcyjną pojedynczej dawki 1500 mikrogramów lewonorgestrelu. Przy zastosowaniu leku w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku, odsetek skuteczności zapobiegania ciąży wynosił odpowiednio 85%, 84% i 97%.3
Wskaźnik występowania ciąży (określany jako liczba zaobserwowanych ciąż u kobiet przyjmujących antykoncepcję awaryjną w stosunku do ogólnej liczby kobiet stosujących tę metodę) osiągał wartości 1,1%, 1,34% i 0,32% w poszczególnych badaniach. Wyraźnie zauważono, że skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest ściśle powiązana z czasem, jaki upłynął od momentu niezabezpieczonego stosunku do przyjęcia leku – największą skuteczność osiąga się przy zastosowaniu w ciągu pierwszych 24 godzin.4
Metaanaliza badań WHO
Kompleksowa metaanaliza trzech badań przeprowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wykazała, że całkowity wskaźnik występowania ciąży przy stosowaniu lewonorgestrelu wynosi 1,01% (59/5 863). Jest to znacząca różnica w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji awaryjnej.5
| Dawka lewonorgestrelu | Opóźnienie leczenia w dniach | Odsetek zapobiegania (95% CI)* | Wskaźnik występowania ciąży |
|---|---|---|---|
| 0,75 mg (dwie dawki podawane w odstępie 12 godzin) Von Hertzen, 1998 | Dzień 1 (≤ 24 godz.) | 95% | 0,4% |
| Dzień 2 (25-48 godz.) | 85% | 1,2% | |
| Dzień 3 (49-72 godz.) | 58% | 2,7% | |
| Wszystkie kobiety | 85% | 1,1% | |
| 1,5 mg (pojedyncza dawka) Von Hertzen, 2002 | 1-3 dni | 84% | 1,34% |
| 0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) Von Hertzen, 2002 | 1-3 dni | 79% | 1,69% |
| 1,5 mg (pojedyncza dawka) Dada, 2010 | 1-3 dni | 96,7% | 0,40% |
| 0,75 mg (dwie dawki przyjęte łącznie) Dada, 2010 | 1-3 dni | 97,4% | 0,32% |
| Metaanaliza trzech badań przeprowadzonych przez WHO | 1,01% | ||
*CI: przedział ufności (w porównaniu z oczekiwanym wskaźnikiem występowania ciąży wynoszącym około 8% w przypadku braku zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych)6
Wpływ masy ciała i BMI na skuteczność antykoncepcyjną
Dostępne dane dotyczące wpływu dużej masy ciała i/lub BMI na skuteczność antykoncepcyjną lewonorgestrelu są ograniczone i niejednoznaczne. W trzech badaniach przeprowadzonych przez WHO nie zaobserwowano wyraźnej tendencji do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji wraz ze zwiększeniem masy ciała i/lub wartości BMI.7
Natomiast w dwóch innych badaniach (Creinin i wsp., 2006 i Glasier i wsp., 2010) zaobserwowano zmniejszenie skuteczności antykoncepcji wraz ze zwiększeniem masy ciała lub BMI. Należy zauważyć, że w obu metaanalizach nie uwzględniono przypadków przyjęcia produktu leczniczego później niż 72 godziny po stosunku bez zabezpieczenia (czyli przypadków wykorzystania lewonorgestrelu poza wskazaniami leczniczymi) oraz przypadków, w których doszło do kolejnych stosunków płciowych bez zabezpieczenia.8
Dane z metaanaliz dotyczące wpływu BMI
Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z metaanalizy trzech badań WHO dotyczące zależności między BMI a skutecznością antykoncepcji awaryjnej:
| BMI (kg/m²) | Niedowaga 0-18,5 | Norma 18,5-25 | Nadwaga 25-30 | Otyłość ≥30 |
|---|---|---|---|---|
| Liczba pacjentek | 600 | 3952 | 1051 | 256 |
| Liczba ciąż | 11 | 39 | 6 | 3 |
| Odsetek ciąż | 1,83% | 0,99% | 0,57% | 1,17% |
| Przedział ufności | 0,92-3,26 | 0,70-1,35 | 0,21-1,24 | 0,24-3,39 |
9
Natomiast metaanaliza badań Creinin i wsp. (2006) oraz Glasier i wsp. (2010) wykazała odmienne rezultaty:
| BMI (kg/m²) | Niedowaga 0-18,5 | Norma 18,5-25 | Nadwaga 25-30 | Otyłość ≥30 |
|---|---|---|---|---|
| Liczba pacjentek | 64 | 933 | 339 | 212 |
| Liczba ciąż | 1 | 9 | 8 | 11 |
| Odsetek ciąż | 1,56% | 0,96% | 2,36% | 5,19% |
| Przedział ufności | 0,04-8,40 | 0,44-1,82 | 1,02-4,60 | 2,62-9,09 |
10
Wpływ na układ hemostazy i metabolizm
Istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania jest fakt, że lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami nie wpływa znacząco na czynniki krzepnięcia krwi, metabolizm lipidów ani metabolizm węglowodanów.11
Skuteczność u dzieci i młodzieży
Dane z prospektywnego badania obserwacyjnego dotyczącego 305 przypadków zastosowania antykoncepcji awaryjnej w postaci tabletek zawierających lewonorgestrel wykazały, że ciążę stwierdzono u siedmiu kobiet, co odpowiada współczynnikowi niepowodzeń wynoszącemu 2,3%. Co istotne, współczynnik niepowodzeń u młodszych pacjentek (poniżej 18 lat) wynosił 2,6% (4/153) i był porównywalny do współczynnika niepowodzeń u kobiet w wieku 18 lat i starszych, gdzie wynosił 2,0% (3/152). Dane te wskazują, że skuteczność antykoncepcji awaryjnej z lewonorgestrelem jest zbliżona w obu grupach wiekowych.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania