Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Grindeks

Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone badaniami na małpach, co implikuje wysokie ryzyko poważnych wad wrodzonych u ludzi przy stosowaniu w okresie ciąży. W związku z tym, Lenalidomide Grindeks jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, chyba że spełnione są rygorystyczne warunki Programu zapobiegania ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu, niezależnie od obecności miesiączki. Konieczne jest regularne wykonywanie testów ciążowych co 4 tygodnie, a także pełne zrozumienie przez pacjentkę ryzyka teratogenności oraz obowiązków wynikających z programu. Wskazane metody antykoncepcji obejmują implanty, wewnątrzmaciczne systemy hormonalne, depot medroksyprogesteronu, sterylizację, tabletki zawierające wyłącznie progesteron oraz potwierdzoną wazektomię partnera.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lenalidomide Grindeks

Podczas stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi konieczne jest zapoznanie się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych przed rozpoczęciem terapii. Poniższe ostrzeżenia i środki ostrożności mają szczególne znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku Lenalidomide Grindeks.1

Ryzyko teratogenności i Program zapobiegania ciąży

Lenalidomid charakteryzuje się strukturą zbliżoną do talidomidu, substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym u ludzi, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. Z tego powodu należy oczekiwać, że stosowanie lenalidomidu w okresie ciąży może wywoływać działanie teratogenne u ludzi.2

Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie przestrzegać warunków Programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3

Kryteria określające kobiety, które nie mogą zajść w ciążę

Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, o ile nie spełnia co najmniej jednego z następujących kryteriów:4

  • Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak miesiączki przez ≥1 rok (brak miesiączki związany z leczeniem przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
  • Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
  • Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
  • Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8

Poradnictwo medyczne dla pacjentek

Lenalidomide Grindeks jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, chyba że spełnione są wszystkie z następujących warunków:9

  • Pacjentka rozumie potencjalne ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
  • Pacjentka rozumie i zobowiązuje się do stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
  • Nawet w przypadku braku miesiączki u kobiety w wieku rozrodczym, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
  • Pacjentka jest zdolna do stosowania się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji13
  • Pacjentka została poinformowana i rozumie potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
  • Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia bezpośrednio po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
  • Pacjentka rozumie konieczność wykonywania testu ciążowego przynajmniej co 4 tygodnie i zgadza się na to, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
  • Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu17

Zalecenia dla mężczyzn stosujących Lenalidomide Grindeks

Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid występuje w ludzkim nasieniu w ekstremalnie małych stężeniach podczas leczenia i staje się niewykrywalny w nasieniu po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Jednakże, ze względów bezpieczeństwa i uwzględniając populacje ze szczególnych grup ryzyka, takie jak pacjenci z niewydolnością nerek, u których może występować wydłużony czas wydalania leku, wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18

  • Zrozumieć potencjalne ryzyko teratogenności w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
  • Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw podczas pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, która nie stosuje skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna przeszedł zabieg wazektomii) przez cały okres leczenia i przez co najmniej 7 dni po podaniu ostatniej dawki lub zakończeniu leczenia20
  • Zrozumieć, że w przypadku zajścia w ciążę przez partnerkę w czasie, gdy pacjent przyjmuje Lenalidomide Grindeks lub w krótkim czasie po zaprzestaniu leczenia, powinien natychmiast poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, a partnerka powinna zostać skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w teratologii w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania fachowej porady21

Obowiązki lekarza przepisującego Lenalidomide Grindeks

Lekarz przepisujący Lenalidomide Grindeks kobietom mogącym zajść w ciążę musi upewnić się, że:22

  • Pacjentka przestrzega wszystkich zasad Programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia tych zasad23
  • Pacjentka wyraziła pisemną zgodę na spełnienie wszystkich warunków Programu zapobiegania ciąży24

Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie całego okresu leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem. Wymóg ten obowiązuje nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku, chyba że pacjentka zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej, potwierdzanej co miesiąc abstynencji seksualnej.25

W przypadku braku stosowania skutecznej antykoncepcji, pacjentka powinna zostać skierowana do odpowiednio przeszkolonego pracownika służby zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej metod zapobiegania ciąży, tak aby możliwe było rozpoczęcie stosowania skutecznej antykoncepcji.26

Jako odpowiednie metody zapobiegania ciąży zaleca się:27

  • Implant antykoncepcyjny28
  • Wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel29
  • Octan medroksyprogesteronu w postaci depot30
  • Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów31
  • Współżycie seksualne wyłącznie z partnerem po wazektomii; skuteczność wazektomii musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia32
  • Tabletki hamujące owulację, zawierające wyłącznie progesteron (tzn. dezogestrel)33

Ostrzeżenia odnośnie antykoncepcji i zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza otrzymujących lenalidomid w monoterapii, nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.34

Jeśli pacjentka stosuje obecnie złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Należy pamiętać, że ryzyko ŻChZZ utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.35

Należy uwzględnić, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.36

Stosowanie implantów antykoncepcyjnych i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia podczas ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. U pacjentek z neutropenią należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków.37

Nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia podczas ich umieszczania oraz ryzyko nadmiernej utraty krwi menstruacyjnej, co może dodatkowo pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią.38

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl