Właściwości farmakodynamiczne laktulozy

Laktuloza ciekła, chemicznie określana jako 4-0-β-D galaktopiranozylo-D-fruktofuranoza, jest syntetycznym dwucukrem o unikatowych właściwościach farmakodynamicznych. Substancja ta charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co determinuje jej specyficzne działanie terapeutyczne w leczeniu zaparć oraz encefalopatii wątrobowej.¹

Mechanizm działania w jelicie grubym

Głównym miejscem aktywności laktulozy jest okrężnica, gdzie podlega ona procesowi rozkładu metabolicznego przez florę bakteryjną jelita grubego. Za degradację laktulozy odpowiadają przede wszystkim bakterie z rodziny Lactobacillus oraz Bacteroides. W wyniku fermentacji bakteryjnej laktuloza jest przekształcana do kwasu mlekowego, mrówkowego i octowego oraz dwutlenku węgla.²

Efekt przeczyszczający

Działanie laktulozy w leczeniu zaparć opiera się na dwóch głównych mechanizmach:

• Efekt zakwaszający – powstające w procesie fermentacji kwasy organiczne obniżają pH zawartości okrężnicy z około 7 do wartości 5-5,5, co stymuluje perystaltykę jelit
• Działanie osmotyczne – produkty rozkładu laktulozy wykazują miejscowy efekt osmotyczny, powodując zatrzymanie wody w świetle jelita grubego

Oba te mechanizmy prowadzą do rozluźnienia i zwiększenia masy kału oraz skutecznej stymulacji ruchów perystaltycznych jelit, co ułatwia defekację.³

Działanie w encefalopatii wątrobowej

W leczeniu encefalopatii wątrobowej istotny jest mechanizm redukcji stężenia amoniaku we krwi. Obniżenie pH w środowisku okrężnicy powoduje przekształcenie amoniaku do niewchłaniających się i nietoksycznych jonów amonowych (NH₄⁺). W rezultacie jony amonowe pozostają uwięzione w świetle jelita i są wydalane z kałem, co prowadzi do efektywnego zmniejszenia stężenia amoniaku we krwi. Jest to kluczowy mechanizm terapeutyczny w przypadku encefalopatii wątrobowej, gdzie hiperamonemia odgrywa istotną rolę patogenetyczną.⁴