Właściwości farmakokinetyczne laktulozy

Laktuloza to substancja o specyficznych właściwościach farmakokinetycznych, która wykazuje ograniczone wchłanianie z przewodu pokarmowego oraz podlega intensywnym przemianom metabolicznym w jelicie grubym. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych laktulozy w organizmie człowieka.¹

Wchłanianie z przewodu pokarmowego

Laktuloza podana doustnie charakteryzuje się ograniczonym stopniem wchłaniania z przewodu pokarmowego. Nawet po zastosowaniu stosunkowo wysokich dawek, sięgających 25 g, zarówno u osób zdrowych, jak i pacjentów z cukrzycą, we krwi wykrywane są jedynie śladowe ilości niezmienionej laktulozy. Fakt ten ma istotne znaczenie dla profilu bezpieczeństwa oraz mechanizmu działania tego związku.²

Metabolizm laktulozy

Metabolizm laktulozy zachodzi niemal wyłącznie w świetle przewodu pokarmowego, głównie w okrężnicy. Aż około 99% podanej dawki podlega przemianom metabolicznym za pośrednictwem bakterii jelitowych. W procesie tym szczególnie istotną rolę odgrywają bakterie z rodzajów Lactobacillus oraz Bifidobacterium. Efektem metabolizmu laktulozy jest powstawanie różnorodnych kwasów organicznych oraz gazów.³

Głównym metabolitem pośrednim powstającym w procesie rozkładu laktulozy jest kwas mlekowy, który następnie ulega dalszym przemianom do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, takich jak:

• Kwas octowy
• Kwas bursztynowy
• Kwas masłowy

Oprócz wymienionych kwasów tłuszczowych, w wyniku przemian metabolicznych laktulozy powstają również inne kwasy organiczne, w tym:

• Kwas pirogronowy
• Kwas bursztynowy
• Kwas mrówkowy

Metabolizm laktulozy prowadzi również do powstawania gazów jelitowych, takich jak wodór, siarkowodór, dwutlenek węgla oraz metan.⁴

Warto podkreślić, że laktuloza nie podlega hydrolizie przez enzym laktazę, a ponadto nie wpływa hamująco na aktywność tego enzymu w stosunku do jego naturalnego substratu – laktozy.⁵

Eliminacja laktulozy

Niewielka część podanej doustnie laktulozy, która uległa wchłanianiu z przewodu pokarmowego, jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. Ilość ta jest zależna od podanej dawki, jednak nawet przy stosowaniu wysokich dawek odsetek wydalania nerkowego pozostaje niski. Wykazano, że:

• Po podaniu osobom dorosłym dawki 8 g laktulozy, w ciągu 24 godzin z moczem wydalone zostało mniej niż 0,4% podanej dawki
• Po podaniu osobom dorosłym dawki 97 g, z moczem wydalone zostało około 2% podanej dawki

W populacji pediatrycznej, zarówno u dzieci zdrowych, jak i u dzieci chorujących na celiakię, odsetek wydalania niezmienionej laktulozy z moczem po podaniu doustnym nie przekracza 3% podanej dawki.⁶