Interakcje leku
Ketoprofen Dompé 50 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ketoprofen, jako przedstawiciel niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę tych interakcji z uwzględnieniem ich znaczenia klinicznego oraz zaleceń dotyczących postępowania.

Niezalecane leczenie skojarzone

Istnieją połączenia lekowe, których należy bezwzględnie unikać podczas terapii ketoprofenem ze względu na istotnie zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:

• Inne NLPZ (w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2) lub duże dawki salicylanów (>3 g na dobę) – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego oraz krwawień w wyniku synergistycznego działania.^{3 g na dobę): jednoczesne podawanie różnych NLPZ może zwiększać ryzyko owrzodzeń w obrębie przewodu pokarmowego oraz krwawienia w wyniku działania synergicznego.”>1}
• Leki przeciwzakrzepowe (heparyna i warfaryna) – ketoprofen może nasilać działanie tych leków poprzez hamowanie czynności płytek krwi oraz uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, co znacząco zwiększa ryzyko krwawienia. Jeśli takie połączenie jest konieczne, wymaga bardzo ścisłego monitorowania stanu pacjenta.²
• Inhibitory agregacji płytek (tyklopidyna i klopidogrel) – podobnie jak w przypadku leków przeciwzakrzepowych, istnieje zwiększone ryzyko krwawienia z powodu hamowania czynności płytek krwi oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego.³
• Lit – ketoprofen, podobnie jak inne NLPZ, zwiększa stężenie litu w osoczu poprzez zmniejszenie jego wydalania przez nerki. Może to prowadzić do osiągnięcia stężeń toksycznych. Konieczne jest monitorowanie stężenia litu w osoczu oraz odpowiednie dostosowywanie dawki w trakcie i po zakończeniu leczenia ketoprofenem.⁴
• Metotreksat w dawkach większych niż 15 mg/tydzień – ketoprofen zwiększa ryzyko toksyczności hematologicznej metotreksatu, głównie poprzez wypieranie go z miejsc wiążących z białkami i zmniejszenie klirensu nerkowego. Należy zachować co najmniej 12-godzinną przerwę między odstawieniem lub rozpoczęciem stosowania ketoprofenu a podaniem metotreksatu.^{15 mg/tydzień), prawdopodobnie na skutek wypierania metotreksatu z miejsc wiążących z białkami i zmniejszonego klirensu nerkowego przez leki przeciwzapalne. […] Należy zachować co najmniej 12-godzinną przerwę między odstawieniem lub rozpoczęciem stosowania ketoprofenu a podaniem metotreksatu.”>5}
• Hydantoina i sulfonamid – może wystąpić nasilenie działania toksycznego tych substancji.⁶

Leczenie skojarzone wymagające ostrożności

Poniższe połączenia lekowe wymagają szczególnej uwagi i monitorowania podczas jednoczesnego stosowania z ketoprofenem:

• Produkty lecznicze sprzyjające hiperkaliemii – ketoprofen w połączeniu z takimi lekami jak chlorek potasu, leki moczopędne oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, inne NLPZ, heparyna, cyklosporyna, takrolimus i trymetoprym może zwiększać ryzyko hiperkaliemii. Ryzyko to wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu kilku z wymienionych leków.⁷
• Tenofowir – jednoczesne podawanie fumaranu dizoproksylu tenofowiru i ketoprofenu może zwiększać ryzyko zaburzeń czynności nerek.⁸
• Leki moczopędne – u pacjentów przyjmujących leki moczopędne, szczególnie odwodnionych, istnieje zwiększone ryzyko rozwoju niewydolności nerek wtórnej do zmniejszonej perfuzji w wyniku zahamowania syntezy prostaglandyn. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego, a czynność nerek powinna być monitorowana. Ketoprofen może również osłabiać działanie leków moczopędnych.⁹
• Inhibitory ACE i antagoniści angiotensyny II – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. odwodnionych lub w podeszłym wieku) jednoczesne stosowanie ketoprofenu z tymi lekami może prowadzić do dalszego pogorszenia czynności nerek, z możliwością wystąpienia ostrej niewydolności nerek. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni przed rozpoczęciem i podczas leczenia skojarzonego, a ich czynność nerek powinna być regularnie kontrolowana.¹⁰
• Metotreksat w dawkach mniejszych niż 15 mg/tydzień – zwiększone działanie toksyczne metotreksatu na układ krwiotwórczy w wyniku zmniejszenia klirensu nerkowego. Konieczna jest cotygodniowa kontrola morfologii krwi podczas pierwszych tygodni stosowania tego połączenia. Monitorowanie powinno być bardziej intensywne u pacjentów z pogorszoną czynnością nerek, nawet łagodną, oraz u osób w podeszłym wieku.¹¹
• Kortykosteroidy – zwiększone ryzyko owrzodzenia w obrębie przewodu pokarmowego lub krwawienia.¹²
• Pentoksyfilina – zwiększone ryzyko krwawienia. Wymagana jest dokładna obserwacja kliniczna oraz częstsza kontrola czasu krwawienia.¹³
• Zydowudyna – ryzyko zwiększenia toksycznego działania na układ czerwonokrwinkowy. W okresie jednego tygodnia od rozpoczęcia stosowania ketoprofenu może wystąpić ciężka niedokrwistość. Należy kontrolować morfologię krwi i liczbę retikulocytów w okresie od jednego do dwóch tygodni od rozpoczęcia leczenia ketoprofenem.¹⁴
• Pochodne sulfonylomocznika – ketoprofen może zwiększać działanie hipoglikemizujące tych leków poprzez wypieranie ich z połączeń z białkami osocza.¹⁵
• Glikozydy nasercowe – ketoprofen może zaostrzać zastoinową niewydolność serca, zmniejszać szybkość przesączania kłębuszkowego i zwiększać stężenie glikozydów nasercowych w osoczu, mimo że nie wykazano interakcji farmakokinetycznych między ketoprofenem a aktywnymi glikozydami.¹⁶

Leczenie skojarzone do rozważenia

Poniższe kombinacje wymagają uwzględnienia potencjalnych interakcji, jednak ich znaczenie kliniczne jest mniejsze:

• Leki przeciwnadciśnieniowe (leki beta-adrenolityczne, inhibitory ACE, leki moczopędne) – ketoprofen może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn rozszerzających naczynia krwionośne.¹⁷
• Mifepryston – teoretycznie ketoprofen, jak inne NLPZ, może zmniejszać skuteczność antykoncepcji na skutek działania antyprostaglandynowego. Istnieją jednak dowody, że jednoczesne podawanie NLPZ w dniu podania dawki prostaglandyn nie wpływa negatywnie na działanie mifeprystonu lub prostaglandyn na dojrzewanie szyjki macicy i kurczliwość macicy.¹⁸
• Wkładki domaciczne (IUD) – możliwe zmniejszenie skuteczności wkładki, a tym samym zwiększenie ryzyka zajścia w ciążę.¹⁹
• Cyklosporyna i takrolimus – jednoczesne stosowanie z ketoprofenem może zwiększać ryzyko działania nefrotoksycznego, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.²⁰
• Leki trombolityczne – zwiększone ryzyko krwawienia.²¹
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) – zwiększone ryzyko krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego.²²
• Probenecyd – jednoczesne podawanie może znacząco zmniejszyć klirens ketoprofenu z osocza, zwiększając jego stężenie. Interakcja ta wynika z hamowania wydalania cewkowego w nerce oraz sprzęgania z glukuronianami i wymaga modyfikacji dawki ketoprofenu.²³
• Antybiotyki z grupy chinolonów – dane pochodzące z badań na zwierzętach wskazują, że ketoprofen może zwiększać ryzyko drgawek związanych ze stosowaniem tych antybiotyków.²⁴
• Difenylohydantoina i sulfonamidy – ze względu na wysoki stopień wiązania ketoprofenu z białkami, może być konieczne zmniejszenie dawki tych leków w przypadku jednoczesnego podawania.²⁵
• Gemeprost – ketoprofen może powodować zmniejszenie działania gemeprostu.²⁶

Interakcje ketoprofenu z alkoholem

Należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas terapii ketoprofenem.²⁷ Jednoczesne spożywanie alkoholu i ketoprofenu wiąże się z następującymi zagrożeniami:

• Zwiększone ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego – zarówno alkohol, jak i ketoprofen mogą uszkadzać śluzówkę żołądka, a ich jednoczesne stosowanie znacząco zwiększa ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego.
• Nasilone działanie hepatotoksyczne – oba związki są metabolizowane w wątrobie, a ich łączne stosowanie zwiększa obciążenie tego narządu i ryzyko uszkodzenia hepatocytów.
• Pogorszona funkcja nerek – alkohol powoduje odwodnienie organizmu, co w połączeniu z wpływem ketoprofenu na przepływ nerkowy może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek i zwiększenia ryzyka nefrotoksyczności.
• Zwiększone ryzyko krwawienia – alkohol wpływa na czynność płytek krwi, co w połączeniu z przeciwpłytkowym działaniem ketoprofenu może znacząco zwiększać ryzyko krwawień.
• Wzmożone działanie sedatywne – ketoprofen może nasilać działanie depresyjne alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do wzmożonej senności i zaburzeń koordynacji.

Tabela interakcji ketoprofenu z innymi produktami leczniczymi