ból w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
Wskazanie

Ból w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS) jest jednym z głównych objawów tego schorzenia, które charakteryzuje się postępującą degeneracją chrząstki stawowej, przebudową kości podchrzęstnej oraz tworzeniem się osteofitów. Ból pojawia się najczęściej podczas ruchu, szczególnie po okresie bezruchu (tzw. ból startowy), nasila się w ciągu dnia i ustępuje w spoczynku. W zaawansowanych stadiach choroby może występować również ból spoczynkowy i nocny.

W leczeniu bólu w ChZS stosuje się podejście wielokierunkowe. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. W pierwszej linii stosowane są paracetamol (np. Panadol, Apap) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), diklofenak (Diclac, Voltaren), naproksen (Aleve, Anapran) czy meloksykam (Movalis, Meloxistad). W przypadku przeciwwskazań do NLPZ można zastosować słabe opioidy, jak tramadol (Tramal, Poltram). Na rynku polskim dostępne są także preparaty łączone, np. paracetamol z tramadolem (Poltram Combo).

Miejscowo stosuje się maści, żele i plastry zawierające NLPZ (Voltaren żel, Diclac żel) oraz preparaty rozgrzewające (Capsiclam, Finalgon). W terapii wykorzystuje się również leki modyfikujące przebieg choroby – SYSADOA (Symptomatic Slow Acting Drugs for Osteoarthritis), takie jak glukozamina (Arthryl, Glucosamine), siarczan chondroityny (Chondroitin), diacereina (Diacerein) czy wyciąg z awokado i soi (Piascledine).

Największe trudności w leczeniu bólu w ChZS wynikają z przewlekłego charakteru schorzenia oraz ograniczonej skuteczności dostępnych metod terapeutycznych. Długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia), układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, incydenty sercowo-naczyniowe) oraz nerek. U pacjentów w podeszłym wieku, często obciążonych chorobami współistniejącymi, bezpieczeństwo farmakoterapii stanowi istotne wyzwanie. Ponadto, ból w ChZS ma złożony mechanizm, obejmujący zarówno komponenty zapalne, jak i neuropatyczne, co utrudnia jego skuteczne leczenie przy użyciu pojedynczych grup leków.

Kompleksowe podejście do leczenia bólu w ChZS powinno obejmować również metody niefarmakologiczne, takie jak rehabilitacja, fizjoterapia, redukcja masy ciała (w przypadku nadwagi lub otyłości), jak również zabiegi wewnątrzstawowe (iniekcje steroidów, kwasu hialuronowego) oraz, w zaawansowanych przypadkach, leczenie operacyjne (artroskopia, endoprotezoplastyka). W niektórych przypadkach pomocne może być także wsparcie psychologiczne, szczególnie u pacjentów z bólem przewlekłym.