Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Indapamid, jako diuretyk tiazydopodobny, może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy prowadzących terapię. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji lekowych z podziałem na kategorie ryzyka.

Leki niezalecane do jednoczesnego stosowania

Lit – jednoczesne stosowanie indapamidu z litem prowadzi do zwiększenia stężenia litu w osoczu, co może skutkować objawami przedawkowania. Mechanizm tej interakcji jest podobny do tego, który występuje przy diecie ubogiej w sól, gdzie dochodzi do zmniejszonego wydalania litu z moczem. Jeżeli terapia skojarzona jest konieczna, należy ściśle monitorować stężenie litu w osoczu i odpowiednio dostosowywać dawkowanie.¹

Leki wymagające szczególnej ostrożności

Leki indukujące torsades de pointes – jednoczesne stosowanie indapamidu z tymi lekami zwiększa ryzyko arytmii komorowych, szczególnie torsades de pointes. Hipokaliemia wywołana przez indapamid jest czynnikiem predysponującym do wystąpienia tych zaburzeń rytmu. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego należy monitorować, czy u pacjenta nie rozwija się hipokaliemia, w razie potrzeby korygować stężenie potasu oraz kontrolować stężenie elektrolitów w osoczu i wykonywać badanie EKG.²

Do tej grupy należą:

• Leki przeciwarytmiczne grupy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)³
• Leki przeciwarytmiczne grupy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid, bretylium)⁴
• Leki przeciwpsychotyczne:
  • pochodne fenotiazyny (np. chloropromazyna, cyjamemazyna, lewomepromazyna, tiorydazyna, trifluoperazyna)⁵
  • pochodne benzamidu (np. amisulpryd, sulpiryd, sultopryd, tiapryd)⁶
  • pochodne butyrofenonu (np. droperydol, haloperydol)⁷
  • inne leki przeciwpsychotyczne (np. pimozyd)⁸
• Inne leki: beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna iv., halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, moksyfloksacyna, winkamina iv., metadon, astemizol, terfenadyna⁹

W przypadku występowania hipokaliemii zaleca się stosowanie leków niepowodujących ryzyka torsades de pointes.¹⁰

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stosowane ogólnoustrojowo, w tym selektywne inhibitory COX-2 oraz duże dawki kwasu acetylosalicylowego (≥3 g/dobę), mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie indapamidu. Dodatkowo, zwiększa się ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych z powodu zmniejszonego przesączania kłębuszkowego. Od początku terapii skojarzonej należy monitorować czynność nerek oraz dbać o odpowiednie nawodnienie pacjenta.¹¹

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) – jednoczesne stosowanie z indapamidem niesie ryzyko nagłego niedociśnienia tętniczego i/lub ostrej niewydolności nerek, szczególnie gdy leczenie inhibitorami ACE rozpoczynane jest w sytuacji utrzymującego się niedoboru sodu (np. u pacjentów ze zwężeniem tętnicy nerkowej). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zaleca się następujące postępowanie:¹²

• odstawienie indapamidu na 3 dni przed rozpoczęciem stosowania inhibitorów ACE, a następnie, jeżeli to konieczne, powrót do leczenia diuretykiem nieoszczędzającym potasu, lub
• rozpoczęcie leczenia inhibitorem ACE w małych dawkach z ich stopniowym zwiększaniem

U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca należy rozpocząć leczenie od bardzo małych dawek inhibitora ACE, jeżeli to możliwe po zmniejszeniu dawki leku moczopędnego nieoszczędzającego potasu. We wszystkich przypadkach konieczne jest monitorowanie czynności nerek (stężenie kreatyniny w osoczu) przez pierwsze tygodnie leczenia inhibitorem ACE.¹³

Inne leki powodujące hipokaliemię – jednoczesne stosowanie z indapamidem zwiększa ryzyko hipokaliemii ze względu na działanie addycyjne. Do tej grupy należą:¹⁴

• amfoterycyna B (podawana dożylnie)
• gliko- i mineralokortykosteroidy (stosowane ogólnie)
• tetrakozaktyd
• leki przeczyszczające o działaniu pobudzającym perystaltykę

Należy monitorować oraz korygować stężenie potasu w osoczu, szczególnie podczas jednoczesnego leczenia glikozydami naparstnicy. Zaleca się stosowanie leków przeczyszczających niepobudzających perystaltyki.¹⁵

Baklofen nasila przeciwnadciśnieniowe działanie indapamidu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków, należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz na początku leczenia kontrolować czynność nerek.¹⁶

Glikozydy naparstnicy – hipokaliemia i/lub hipomagnezemia wywołana przez indapamid nasila toksyczne działanie glikozydów naparstnicy. Podczas terapii skojarzonej należy monitorować stężenie potasu i magnezu w osoczu oraz zapis EKG, a w razie potrzeby ponownie rozważyć sposób leczenia.¹⁷

Leczenie skojarzone wymagające ostrożności

Allopurynol – jednoczesne leczenie indapamidem może zwiększyć częstość występowania reakcji nadwrażliwości na allopurynol, co wymaga specjalnej uwagi podczas terapii skojarzonej.¹⁸

Leczenie skojarzone, które należy rozważyć

Leki moczopędne oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) – chociaż kojarzenie tych leków z indapamidem może być korzystne dla niektórych pacjentów, nie eliminuje to ryzyka hipokaliemii lub hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek. Należy monitorować stężenie potasu w osoczu i EKG, a jeśli to konieczne, ponownie rozważyć sposób leczenia.¹⁹

Metformina – jednoczesne stosowanie indapamidu z metforminą zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej indukowanej przez metforminę. Mechanizm tej interakcji wynika z możliwości rozwoju czynnościowej niewydolności nerek związanej ze stosowaniem leków moczopędnych, szczególnie diuretyków pętlowych. Nie należy stosować metforminy, jeśli stężenie kreatyniny w osoczu przekroczy 15 mg/l (135 μmol/l) u mężczyzn oraz 12 mg/l (110 μmol/l) u kobiet.²⁰

Środki cieniujące zawierające jod – w przypadku odwodnienia spowodowanego indapamidem istnieje zwiększone ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza przy zastosowaniu dużych dawek jodowego środka cieniującego. Przed zastosowaniem takiego środka należy odpowiednio nawodnić pacjenta.²¹

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki – nasilają działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu oraz zwiększają ryzyko wystąpienia hipotensji ortostatycznej na skutek działania addycyjnego.²²

Wapń (sole wapnia) – jednoczesne stosowanie indapamidu z preparatami wapnia niesie ryzyko hiperkalcemii w wyniku zmniejszonego wydalania wapnia przez nerki.²³

Cyklosporyna, takrolimus – jednoczesne stosowanie z indapamidem zwiększa ryzyko podwyższenia stężenia kreatyniny w osoczu, bez zmiany stężenia cyklosporyny, nawet jeśli nie występuje utrata wody i/lub sodu.²⁴

Kortykosteroidy, tetrakozaktyd (stosowane ogólnie) – zmniejszają działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu ze względu na zatrzymanie wody i/lub sodu w wyniku działania kortykosteroidów.²⁵

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z indapamidem może prowadzić do nasilenia jego działania hipotensyjnego, co zwiększa ryzyko objawowej hipotonii. Alkohol może również nasilać odwodnienie organizmu, co w połączeniu z działaniem moczopędnym indapamidu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, szczególnie do hipokaliemii. Pacjentom przyjmującym indapamid należy zalecić ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu.

Alkohol może również potęgować działanie niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy czy senność, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn.

Tabela interakcji lekowych indapamidu