Wpływ leku Inflanor na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie ibuprofenu w okresie ciąży, karmienia piersią oraz jego wpływ na płodność wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego. Dokładna analiza ryzyka i potencjalnych korzyści terapeutycznych jest kluczowa dla bezpieczeństwa zarówno matki, jak i dziecka. W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółowe informacje, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o włączeniu ibuprofenu u kobiet w ciąży, karmiących piersią lub planujących ciążę.¹

Ciąża – pierwszy i drugi trymestr

Stosowanie ibuprofenu we wczesnym okresie ciąży wiąże się z istotnymi ryzykami wynikającymi z mechanizmu działania leku. Inhibicja syntezy prostaglandyn może wywierać niepożądany wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu.²

Badania epidemiologiczne dostarczyły istotnych danych wskazujących na zwiększone ryzyko wystąpienia:³

• Poronienia
• Wad rozwojowych serca
• Wrodzonego rozszczepienia powłok brzusznych

Należy podkreślić, że bezwzględne ryzyko wystąpienia wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu niższego niż 1% do około 1,5%. Ryzyko to jest proporcjonalne do stosowanej dawki oraz czasu trwania terapii.⁴

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:⁵

• Zwiększenie strat zarodków w fazie przed implantacją
• Zwiększenie strat zarodków w fazie po implantacji
• Obumieranie zarodków i płodów
• Wzrost częstości występowania różnych wad wrodzonych, szczególnie układu sercowo-naczyniowego

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak małowodzie spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu. To powikłanie może pojawić się krótko po rozpoczęciu leczenia, ale zwykle jest odwracalne po przerwaniu terapii.⁶

Ponadto raportowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze, z czego większość ustępowała po zaprzestaniu leczenia.⁷

W związku z powyższymi danymi, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku konieczności zastosowania leku u kobiety starającej się zajść w ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, obowiązują następujące zasady:⁸

• Dawka powinna być jak najmniejsza
• Czas trwania leczenia jak najkrótszy

U pacjentek przyjmujących ibuprofen od 20. tygodnia ciąży przez kilka dni należy rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku:⁹

• Małowodzia
• Zwężenia przewodu tętniczego

W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania ibuprofenu.¹⁰

Ciąża – trzeci trymestr

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofenu, w trzecim trymestrze ciąży wiąże się z poważnymi zagrożeniami dla płodu i matki.¹¹

Zagrożenia dla płodu:¹²

• Toksyczne działanie na układ sercowo-naczyniowy i płucny:
  • Przedwczesne zwężenie przewodu tętniczego
  • Zamknięcie przewodu tętniczego
  • Nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek:
  • Ryzyko niewydolności nerek
  • Małowodzie jako następstwo dysfunkcji nerek

Zagrożenia dla matki i noworodka w końcowym okresie ciąży:¹³

• Zaburzenia hemostazy:
  • Wydłużenie czasu krwawienia
  • Działanie przeciwpłytkowe (nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek)
• Wpływ na przebieg porodu:
  • Zahamowanie skurczów macicy
  • Opóźnienie początku porodu
  • Wydłużenie czasu trwania porodu

W związku z powyższymi zagrożeniami, ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹⁴

Karmienie piersią

Należy poinformować pacjentkę, że ibuprofen przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Ocena bezpieczeństwa stosowania leku w okresie laktacji powinna uwzględniać następujące czynniki:¹⁵

• W przypadku krótkotrwałego stosowania dawek leczniczych ryzyko działania niepożądanego na karmione dziecko jest oceniane jako mało prawdopodobne
• Przy konieczności dłuższego leczenia należy rozważyć przerwanie karmienia piersią

Wpływ na płodność

Istnieją udokumentowane dowody wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, do których należy ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet. Mechanizm tego działania polega na wpływie na proces owulacji.¹⁶

Należy podkreślić, że działanie to jest odwracalne i ustępuje po zakończeniu terapii.¹⁷

Zaleca się rozważenie odstawienia ibuprofenu w następujących sytuacjach:¹⁸

• U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę
• U pacjentek poddawanych diagnostyce z powodu niepłodności

Ze względu na potencjalny wpływ na płodność, przed włączeniem ibuprofenu u kobiet w wieku rozrodczym planujących ciążę, należy przeprowadzić dokładny wywiad oraz rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli to możliwe.