Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji medycznej z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, która ma przyjmować ibuprofen (Ibupar forte 400 mg), lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku w odniesieniu do płodności, ciąży i laktacji. Poniżej przedstawiono kompendium wiedzy na ten temat oparte na aktualnych danych klinicznych i farmakologicznych.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Chociaż badania na zwierzętach nie wykazały niekorzystnego wpływu ibuprofenu na płód, dane kliniczne wskazują na możliwe zagrożenia w trakcie ciąży, szczególnie w określonych jej okresach.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży ibuprofen nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli lek jest przepisywany kobiecie planującej ciążę lub już będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas.³

Ryzyko po 20. tygodniu ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży, ponieważ może on powodować:

• Małowodzie – spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu. Stan ten zwykle pojawia się krótko po rozpoczęciu leczenia i ustępuje po jego przerwaniu.⁴
• Zwężenie przewodu tętniczego – zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po zastosowaniu ibuprofenu w drugim trymestrze ciąży, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu leczenia.⁵

W przypadku konieczności zastosowania ibuprofenu po 20. tygodniu ciąży zaleca się przedporodową obserwację w celu wykrycia małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. Jeśli zostanie stwierdzone małowodzie lub zwężenie przewodu tętniczego, należy bezwzględnie zaprzestać stosowania leku.⁶

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie ibuprofenu jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie lek może wywoływać następujące niekorzystne efekty:⁷

• Zmniejszenie skurczów mięśnia macicy, co może wpływać na poród⁸
• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego Botalla u płodu, co może prowadzić do rozwoju nadciśnienia płucnego u noworodka⁹

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego, jednak stężenia są niskie. Dotychczasowe dane wskazują, że stosowanie ibuprofenu przez matkę w dawkach zalecanych w leczeniu bólu i gorączki najprawdopodobniej nie wpływa niekorzystnie na karmione piersią niemowlę.¹⁰

Zaleca się jednak, aby lekarz prowadzący rozważył stosunek korzyści do ryzyka podczas przepisywania ibuprofenu kobiecie karmiącej, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania lub wyższych dawek leku niż standardowo zalecane.

Wpływ na płodność

Istotne informacje dotyczące wpływu ibuprofenu na płodność kobiet:

• Dostępne dane wskazują, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn), do których należy ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji¹¹
• To działanie ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii ibuprofenem¹²

Kobiety planujące ciążę powinny być poinformowane o możliwym wpływie ibuprofenu na płodność. W przypadku trudności z zajściem w ciążę lub podczas diagnostyki niepłodności, należy rozważyć zaprzestanie stosowania ibuprofenu.