Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ibenal 125 mg

Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Pomimo że produkt leczniczy Ibenal w postaci czopków 125 mg jest przeznaczony do stosowania u dzieci, istotne jest, aby lekarz posiadał pełną wiedzę dotyczącą wpływu substancji czynnej – ibuprofenu – na płodność, ciążę i laktację. Informacje te są kluczowe w przypadku konsultacji z kobietami w wieku rozrodczym, ciężarnymi lub karmiącymi piersią.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Ibuprofen jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka lub płodu. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce planującej ciążę lub będącej w ciąży.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko występowania niepożądanych skutków po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Dotyczy to w szczególności:³

• Zwiększonego ryzyka poronienia
• Wyższej częstości występowania wad wrodzonych serca
• Zwiększonego ryzyka wytrzewienia (wady rozwojowej polegającej na przemieszczeniu narządów wewnętrznych poza jamę ciała)

Ryzyko bezwzględne wad układu krążenia po zastosowaniu ibuprofenu wzrasta z wartości poniżej 1% do około 1,5%. Istotny jest fakt, że ryzyko to zwiększa się wraz z dawką leku oraz czasem trwania terapii.⁴

Badania na modelach zwierzęcych dostarczają dodatkowych danych o szkodliwym działaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn na ciążę, wykazując:⁵

• Zwiększone ryzyko utraty ciąży w fazie przedimplantacyjnej
• Zwiększone ryzyko utraty ciąży w fazie poimplantacyjnej zarodka
• Podwyższone ryzyko obumarcia zarodka lub płodu
• Zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, szczególnie wad serca i naczyń, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy

W związku z powyższymi danymi, należy poinformować pacjentkę, że w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli ibuprofen musi być zastosowany u kobiety planującej ciążę lub już będącej w pierwszym bądź drugim trymestrze ciąży, lekarz powinien zalecić jak najmniejszą dawkę leku przez możliwie najkrótszy okres.⁶

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofenu, w trzecim trymestrze ciąży wiąże się z możliwym niekorzystnym wpływem zarówno na płód, jak i na matkę oraz noworodka.⁷

Potencjalne zagrożenia dla płodu:

• Działanie toksyczne na układ krążenia – możliwe przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego Botalla
• Działanie toksyczne na układ oddechowy – ryzyko nadciśnienia płucnego
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą ulec progresji do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem (zmniejszoną ilością płynu owodniowego)

Potencjalne zagrożenia dla matki i noworodka pod koniec ciąży:

• Możliwe wydłużenie czasu krwawienia – działanie antyagregacyjne może ujawnić się nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia porodu lub wydłużenia czasu jego trwania

Z uwagi na wymienione powyżej zagrożenia, ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. Informacja ta musi być jednoznacznie przekazana pacjentce przez lekarza.⁸

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jednak ich stężenie jest niewielkie. Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały szkodliwego wpływu na niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące ibuprofen.⁹

W związku z tym, lekarz może poinformować pacjentkę, że podczas krótkotrwałego stosowania ibuprofenu w zalecanych dawkach zwykle nie ma konieczności przerwania karmienia piersią. Informacja ta dotyczy jednak wyłącznie krótkotrwałej terapii w standardowych dawkach terapeutycznych.

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące aktywność cyklooksygenazy i syntezę prostaglandyn (do których należy ibuprofen) mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet. Mechanizm tego działania polega na wpływie na proces owulacji.¹⁰

Lekarz powinien poinformować pacjentkę planującą ciążę, że działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii ibuprofenem. W związku z tym, kobiety planujące ciążę powinny rozważyć zaprzestanie stosowania ibuprofenu odpowiednio wcześniej przed planowanym poczęciem.¹¹