Właściwości farmakodynamiczne
Gentamicin WZF 0,3% 3 mg/ml
Gentamycyna, aminoglikozydowy antybiotyk o kodzie ATC S01AA11, wykazuje szerokie spektrum działania bakteriobójczego wobec patogenów Gram-dodatnich i Gram-ujemnych odpowiedzialnych za zakażenia oczu. Mechanizm działania polega na wiązaniu się z podjednostką 30S rybosomów bakteryjnych, co prowadzi do syntezy nieprawidłowych białek i śmierci komórki bakteryjnej. Wrażliwe na gentamycynę drobnoustroje to m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Haemophilus influenzae, Pseudomonas aeruginosa oraz Neisseria gonorrhoeae. Istotnym klinicznie aspektem jest oporność krzyżowa z innymi aminoglikozydami, zwłaszcza tobramycyną, co wymaga uwzględnienia przy wyborze terapii w przypadku nieskuteczności wcześniejszego leczenia.
- bakteryjne ostre zapalenie spojówki
- bakteryjne przewlekłe zapalenie spojówki
- bakteryjne zapalenie krawędzi powieki
- bakteryjne zapalenie woreczka łzowego
- owrzodzenie rogówki spowodowane przez bakterie wrażliwe na gentamycynę
- profilaktyka po zabiegu chirurgicznym na gałce ocznej
- profilaktyka przed zabiegiem chirurgicznym na gałce ocznej
- zapalenie rogówki spowodowane przez bakterie wrażliwe na gentamycynę
Właściwości farmakodynamiczne
Gentamycyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w zakażeniach oczu, podgrupa: antybiotyki, kod ATC: S01AA11. Jest antybiotykiem z grupy aminoglikozydów, charakteryzującym się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. 1
Mechanizm działania
Gentamycyna działa poprzez zaburzenie syntezy białek bakteryjnych. Mechanizm ten polega na wiązaniu się antybiotyku z podjednostką 30S bakteryjnych rybosomów, co prowadzi do tworzenia białek o niewłaściwej sekwencji aminokwasowej. W konsekwencji dochodzi do zahamowania wzrostu i śmierci komórki bakteryjnej. 2
Spektrum przeciwbakteryjne
Gentamycyna wykazuje działanie bakteriobójcze in vitro wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów patogennych. Aktywność przeciwbakteryjna obejmuje zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne, będące częstą przyczyną zakażeń oka i jego przydatków. 3
Do drobnoustrojów wrażliwych na działanie gentamycyny należą:
Bakterie Gram-dodatnie
- Staphylococcus aureus – gronkowiec złocisty, często odpowiedzialny za zakażenia powiek, spojówek i rogówki 4
- Staphylococcus epidermidis – gronkowiec naskórkowy, należący do flory fizjologicznej skóry, mogący wywoływać zakażenia powierzchni oka 5
- Streptococcus pyogenes – paciorkowiec ropotwórczy, wywołujący ostre zakażenia 6
- Streptococcus pneumoniae – dwoinka zapalenia płuc, mogąca powodować zapalenie spojówek i rogówki 7
Bakterie Gram-ujemne
- Enterobacter aerogenes – pałeczka z rodziny Enterobacteriaceae, będąca potencjalnym patogenem ocznym 8
- Escherichia coli – pałeczka okrężnicy, mogąca wywoływać zakażenia oka, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością 9
- Haemophilus influenzae – pałeczka hemofilna, często odpowiedzialna za ostre zapalenie spojówek, szczególnie u dzieci 10
- Klebsiella pneumoniae – pałeczka zapalenia płuc, mogąca powodować ciężkie zakażenia oka 11
- Neisseria gonorrhoeae – dwoinka rzeżączki, wywołująca rzeżączkowe zapalenie spojówek 12
- Pseudomonas aeruginosa – pałeczka ropy błękitnej, szczególnie niebezpieczny patogen oczny, mogący powodować owrzodzenia rogówki i zapalenie wnętrza gałki ocznej 13
- Serratia marcescens – pałeczka odpowiedzialna za zakażenia oportunistyczne gałki ocznej 14
Oporność bakteryjna
Ważnym aspektem farmakodynamiki gentamycyny jest zjawisko oporności krzyżowej z innymi antybiotykami aminoglikozydowymi. Drobnoustroje, które wykazują oporność na tobramycynę, są również oporne na działanie gentamycyny. Jest to istotna informacja kliniczna, która powinna być brana pod uwagę przy wyborze terapii w przypadku braku skuteczności wcześniejszego leczenia innym aminoglikozydem. 15
Mechanizmy oporności na gentamycynę obejmują głównie modyfikacje enzymatyczne antybiotyku przez bakterie, zmiany w strukturze rybosomów oraz zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej dla antybiotyku.
| Grupa drobnoustrojów | Przykłady gatunków wrażliwych na gentamycynę | Mechanizm działania gentamycyny |
|---|---|---|
| Bakterie Gram-dodatnie | Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae | Wiązanie z podjednostką 30S rybosomów bakteryjnych, zaburzenie syntezy białek, działanie bakteriobójcze |
| Bakterie Gram-ujemne | Enterobacter aerogenes, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens | |
| Drobnoustroje oporne | Bakterie oporne na tobramycynę wykazują oporność krzyżową na gentamycynę | |
W leczeniu zakażeń oka gentamycyna jest stosowana miejscowo w postaci kropli do oczu, co pozwala na osiągnięcie wysokiego stężenia antybiotyku w miejscu zakażenia przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. Preparat Gentamicin WZF 0,3% zawiera 3 mg gentamycyny w postaci siarczanu w każdym mililitrze roztworu, co zapewnia stężenie terapeutyczne w strukturach przedniego odcinka oka. 16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania