Właściwości farmakodynamiczne leku Gaviscon duo tab

Gaviscon duo tab to preparat należący do grupy farmakoterapeutycznej określonej kodem ATC: A02BX, obejmującej inne leki stosowane w chorobie wrzodowej i chorobie refluksowej przełyku. Produkt ten stanowi skojarzenie alginianu (250 mg sodu alginianu) oraz dwóch środków zobojętniających kwas solny w żołądku (187,5 mg wapnia węglanu i 106,5 mg sodu wodorowęglanu), które wykazują działanie ochronne i neutralizujące w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego.¹

Mechanizm działania ochronnego

Po przyjęciu Gaviscon duo tab zachodzi szybka reakcja substancji czynnych z kwasem solnym w żołądku, w wyniku której tworzy się bariera ochronna w postaci żelu alginianowego. Ta bariera, określana jako „tratwa”, charakteryzuje się pH zbliżonym do obojętnego i unosi się na powierzchni treści żołądkowej. Jest to mechaniczny sposób zapobiegania zarzucaniu kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, zapewniający ochronę śluzówki przełyku przed drażniącym działaniem kwasu. Efekt ochronny może utrzymywać się do 4 godzin po przyjęciu leku. W przypadkach ciężkiego refluksu, zamiast kwaśnej treści żołądkowej, do przełyku może zostać cofnięta sama warstwa leku, dzięki czemu wywiera ona działanie łagodzące na podrażnioną śluzówkę.²

Mechanizm działania neutralizującego

Wapnia węglan i sodu wodorowęglan zawarte w preparacie Gaviscon duo tab natychmiast po przyjęciu wchodzą w reakcję z kwasem solnym obecnym w żołądku. Ta szybka neutralizacja kwasu zapewnia błyskawiczną ulgę w objawach niestrawności i zgagi. Istotnym aspektem działania produktu jest również zdolność do neutralizacji poposiłkowej kwaśnej kieszeni. Przy zastosowaniu minimalnej dawki dwóch tabletek do rozgryzania i żucia, całkowita zdolność neutralizacji kwasu wynosi około 10 mEqH+.³

Badania potwierdzające skuteczność preparatu

Działanie neutralizujące kwas Gaviscon duo tab zostało potwierdzone w badaniu in vivo, w którym monitorowano pH w żołądku za pomocą cewnika wieloelektrodowego. Badanie przeprowadzono u zdrowych uczestników na czczo, co pozwoliło na wyeliminowanie zmienności wyników związanej z buforowaniem poposiłkowym. Podstawowym punktem końcowym badania był odsetek czasu, w którym pH w żołądku utrzymywało się na poziomie ≥ 4 w ciągu 30 minut od podania leku. Wyniki jednoznacznie wykazały, że w przypadku produktu zawierającego sodu alginian punkt ten został osiągnięty przez 50,8% czasu badania, podczas gdy w grupie placebo było to zaledwie 3,5% czasu (p=0,0051). Tak istotna statystycznie różnica potwierdza skuteczność zobojętniającego działania Gaviscon duo tab.⁴

Skład farmakologiczny a działanie farmakodynamiczne

Tabletki Gaviscon duo tab zawierają w swoim składzie 250 mg sodu alginianu, 106,5 mg sodu wodorowęglanu oraz 187,5 mg wapnia węglanu. Ta kompozycja substancji czynnych zapewnia dwutorowe działanie leku – zarówno ochronne (poprzez tworzenie bariery mechanicznej), jak i neutralizujące kwas żołądkowy. Istotne jest również, że każda tabletka zawiera 55,936 mg sodu, co należy uwzględnić przy stosowaniu u pacjentów na diecie niskosodowej.⁵

Charakterystyka właściwości farmakodynamicznych

Podsumowując, właściwości farmakodynamiczne preparatu Gaviscon duo tab opierają się na dwóch głównych mechanizmach działania:⁶

• Działanie ochronne – tworzenie barierowej warstwy żelu alginianowego o pH zbliżonym do obojętnego na powierzchni treści żołądkowej, co fizycznie zapobiega cofaniu się kwaśnej treści do przełyku i chroni jego śluzówkę; efekt utrzymuje się do 4 godzin
• Działanie neutralizujące – natychmiastowa reakcja wapnia węglanu i sodu wodorowęglanu z kwasem solnym w żołądku, co prowadzi do szybkiego łagodzenia objawów zgagi i niestrawności oraz neutralizacji poposiłkowej kwaśnej kieszeni

Wykazana skuteczność w badaniach in vivo, gdzie preparat zwiększał pH żołądka do wartości ≥ 4 przez ponad 50% czasu obserwacji (w porównaniu do 3,5% w przypadku placebo), potwierdza kliniczne znaczenie tego produktu w leczeniu objawów choroby refluksowej przełyku.⁷