Właściwości farmakodynamiczne leku Escapelle

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Escapelle zawierające 1,5 mg lewonorgestrelu należą do grupy farmakoterapeutycznej hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego, wykorzystywanych w antykoncepcji w przypadkach nagłych (kod ATC: G03AD01)¹.

Mechanizm działania

Główny mechanizm działania lewonorgestrelu polega na zapobieganiu owulacji oraz zapłodnieniu, szczególnie gdy stosunek płciowy miał miejsce w okresie przedowulacyjnym, kiedy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest najwyższe. Należy podkreślić, że lewonorgestrel nie wywiera działania aborcyjnego i nie jest skuteczny w przypadku, gdy proces implantacji zarodka już się rozpoczął.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Randomizowane badanie kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby z 2001 roku (opublikowane w Lancet 2002) wykazało wysoką skuteczność pojedynczej dawki 1500 mikrogramów lewonorgestrelu w zapobieganiu ciąży. Preparat przyjęty w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku wykazał 84% skuteczność w zapobieganiu ciąży, co okazało się porównywalne z wynikami uzyskanymi dla schematu dwudawkowego (79% skuteczności przy przyjęciu dwóch tabletek po 750 mikrogramów w odstępie 12 godzin).³

Wpływ masy ciała i wskaźnika BMI na skuteczność

Dane dotyczące wpływu wysokiej masy ciała i/lub wskaźnika BMI na skuteczność antykoncepcyjną lewonorgestrelu są ograniczone i niejednoznaczne. Analiza wyników badań wykazała rozbieżne tendencje:⁴

• W trzech badaniach przeprowadzonych przez WHO nie zaobserwowano wyraźnej tendencji do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji wraz ze zwiększeniem masy ciała i/lub BMI⁵
• W dwóch innych badaniach (Creinin i wsp., 2006 oraz Glasier i wsp., 2010) odnotowano zmniejszenie skuteczności antykoncepcji wraz ze wzrostem masy ciała lub BMI⁶

Należy zaznaczyć, że w metaanalizach nie uwzględniono przypadków przyjęcia produktu później niż 72 godziny po stosunku bez zabezpieczenia (czyli zastosowania lewonorgestrelu poza wskazaniami leczniczymi) oraz sytuacji, gdy doszło do kolejnych niezabezpieczonych stosunków płciowych.⁷

Wyniki metaanaliz dotyczących wpływu BMI na skuteczność

Wpływ na parametry fizjologiczne

Lewonorgestrel stosowany zgodnie z zaleceniami nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na parametry fizjologiczne organizmu. Nie wykazano znaczącego wpływu na czynniki krzepnięcia krwi, metabolizm lipidów ani metabolizm węglowodanów.⁸

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Dane dotyczące skuteczności lewonorgestrelu w populacji pediatrycznej pochodzą z prospektywnego badania obserwacyjnego, które objęło 305 przypadków zastosowania antykoncepcji w przypadkach nagłych w postaci tabletek zawierających lewonorgestrel. W tym badaniu odnotowano siedem przypadków zajścia w ciążę, co daje ogólny współczynnik niepowodzeń na poziomie 2,3%. Co istotne, skuteczność preparatu była porównywalna w różnych grupach wiekowych:⁹

• Współczynnik niepowodzeń u kobiet poniżej 18 lat wyniósł 2,6% (4 przypadki ciąży na 153 zastosowania)¹⁰
• Współczynnik niepowodzeń u kobiet w wieku 18 lat i starszych wyniósł 2,0% (3 przypadki ciąży na 152 zastosowania)¹¹

Wyniki te potwierdzają, że skuteczność antykoncepcyjna lewonorgestrelu w dawce 1,5 mg jest porównywalna zarówno w grupie niepełnoletnich pacjentek, jak i w populacji dorosłych kobiet.