Działania niepożądane leku Epistatus

Midazolam w postaci roztworu do stosowania w jamie ustnej (Epistatus) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę potencjalnych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii tym produktem leczniczym.¹

Profil bezpieczeństwa ogólnego

Profil bezpieczeństwa midazolamu podawanego na śluzówkę jamy ustnej został określony na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych przeprowadzonych na grupie 446 dzieci z napadami drgawkowymi. Jednym z najistotniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania Epistatusu jest depresja oddechowa, która występuje z częstością do 5%. Należy podkreślić, że depresja oddechowa stanowi nie tylko znane następstwo napadów drgawkowych, ale jest również bezpośrednio związana z mechanizmem działania benzodiazepin.²

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Działania niepożądane obserwowane po zastosowaniu midazolamu na śluzówkę jamy ustnej zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Zidentyfikowano szereg reakcji niepożądanych, które mogą występować z różną częstotliwością – od często występujących (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000).³

Do najczęściej obserwowanych objawów niepożądanych należą:

• Zaburzenia układu nerwowego – często występują: uspokojenie, senność, zmniejszony poziom świadomości, depresja oddechowa, ataksja, zawroty głowy i bóle głowy
• Zaburzenia żołądka i jelit – często obserwuje się nudności i wymioty
• Zaburzenia ogólne – często występuje zmęczenie

⁴

Działania niepożądane wpływające na układ oddechowy

Szczególnej uwagi wymagają działania niepożądane związane z układem oddechowym, gdyż mogą one prowadzić do poważnych komplikacji. Oprócz często występującej depresji oddechowej, bardzo rzadko obserwuje się bezdech i duszność. Z częstością nieznaną raportowano skurcz krtani oraz zatrzymanie czynności oddechowej.⁵

Zagrażające życiu działania niepożądane mogą występować częściej u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności układu oddechowego lub zaburzeniami czynności serca, zwłaszcza gdy stosowane są duże dawki midazolamu.⁶

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego

Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak:⁷

• Bradykardia – nieprawidłowo wolna akcja serca
• Zatrzymanie akcji serca – stan bezpośredniego zagrożenia życia
• Niedociśnienie tętnicze – obniżenie ciśnienia krwi poniżej wartości prawidłowych
• Rozszerzenie naczyń – wazodylatacja mogąca nasilać niedociśnienie

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

Podczas stosowania midazolamu mogą wystąpić różnorodne zaburzenia psychiczne i neurologiczne:⁸

• Niezbyt często: omamy, pobudzenie
• Bardzo rzadko: agresja, zaburzenia ruchowe, napaść fizyczna
• Z częstością nieznaną: złość, stan splątania, wrogość, euforia

W zakresie zaburzeń układu nerwowego istotne są również:⁹

• Niezbyt często: niepamięć następcza
• Bardzo rzadko: napady padaczkowe, reakcje paradoksalne (niepokój, pobudzenie zamiast oczekiwanego działania uspokajającego)

Reakcje nadwrażliwości i skórne

Midazolam może wywoływać reakcje nadwrażliwości, które manifestują się objawami skórnymi lub ogólnoustrojowymi:¹⁰

• Niezbyt często: świąd, wysypka i pokrzywka
• Z częstością nieznaną: obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna

Inne istotne działania niepożądane

Wśród innych istotnych działań niepożądanych należy wymienić:¹¹

• Zaburzenia krwi i układu chłonnego: zakrzepica (częstość nieznana)
• Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, suchość w jamie ustnej (bardzo rzadko)
• Zaburzenia ogólne: czkawka (bardzo rzadko)

Ryzyko upadków i złamań

U osób stosujących benzodiazepiny, w tym midazolam, odnotowano zwiększoną częstość upadków i złamań. Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u pacjentów jednocześnie stosujących produkty uspokajające (w tym napoje alkoholowe) oraz u osób w podeszłym wieku.¹²

Tabela działań niepożądanych

Szczególne grupy ryzyka

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności układu oddechowego lub serca, gdyż w tej grupie istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia zagrażających życiu działań niepożądanych, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek midazolamu.¹³

Zwiększone ryzyko upadków i złamań dotyczy zwłaszcza osób w podeszłym wieku oraz pacjentów jednocześnie stosujących inne leki o działaniu uspokajającym lub spożywających alkohol.¹⁴

Monitorowanie bezpieczeństwa

Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹⁵

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁶