Właściwości farmakodynamiczne budezonidu

Budezonid, substancja czynna leku Entocort w dawce 3 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej glikokortykosteroidów do stosowania miejscowego (kod ATC: A07E A06). Charakteryzuje się znacznie większą aktywnością wewnętrzną niż prednizolon – jego powinowactwo do receptora glikokortykosteroidowego jest około 15 razy większe¹.

Mechanizm działania

Chociaż dokładny mechanizm działania glikokortykosteroidów w leczeniu choroby Crohna nie został w pełni poznany, przyjmuje się, że opiera się on na działaniu przeciwzapalnym. Budezonid hamuje uwalnianie mediatorów reakcji zapalnej oraz reakcje z udziałem cytokin².

Wpływ na organizm w porównaniu z prednizolonem

Dane z badań kliniczno-farmakologicznych oraz kontrolowanych badań klinicznych wskazują, że Entocort wykazuje przede wszystkim działanie miejscowe. Przy porównywalnej skuteczności klinicznej jak prednizolon, Entocort charakteryzuje się znacząco mniejszym wpływem na³:

• oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (zarówno na poranne stężenie kortyzolu w surowicy, jak i dobowe stężenie kortyzolu w moczu i surowicy)
• ogólnoustrojowe wskaźniki reakcji zapalnej
• stężenie glukozy
• aktywność fosfatazy zasadowej

W próbie z ACTH Entocort w dawkach zalecanych wykazał słabszy wpływ na czynność nadnerczy w porównaniu z prednizolonem⁴.

Wpływ na gęstość mineralną kości

Dwuletnie badania kliniczne dotyczące wpływu na wysycenie mineralne kości u pacjentów wcześniej nieleczonych steroidami wykazały, że Entocort powoduje mniejsze zmniejszenie gęstości mineralnej kości niż prednizolon. Nie zaobserwowano różnicy między grupami pacjentów, którzy wcześniej byli leczeni steroidami⁵.

Właściwości farmakodynamiczne budezonidu u dzieci i młodzieży

Wpływ na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza

Stosowanie dawek terapeutycznych leku Entocort w postaci kapsułek wywołuje znacząco mniejszy wpływ na funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza w porównaniu z prednizolonem w dawce 20-40 mg dziennie. Obserwacje te dotyczą⁶:

• porannego stężenia kortyzolu w osoczu
• 24-godzinnego stężenia kortyzolu w osoczu (AUC 0-24h)
• 24-godzinnego stężenia kortyzolu w moczu

Również badania z ACTH potwierdziły, że kapsułki Entocort mają znacząco mniejszy wpływ na czynność kory nadnerczy w porównaniu z prednizolonem. Warto jednak zaznaczyć, że u dzieci z chorobą Crohna obserwowano nieznacznie większe ogólnoustrojowe wystawienie na działanie produktu i supresję kortyzolu niż u dorosłych z tą samą chorobą⁷.

Badania kliniczne u dzieci

W badaniach oceniających wpływ kapsułek Entocort na supresję kortyzolu u 8 dzieci (w wieku od 9 do 14 lat) i 6 dorosłych wykazano, że doustne stosowanie 9 mg produktu Entocort w postaci kapsułek przez 7 dni nasiliło średnią supresję kortyzolu (± SD) o 64% (± 18%) u dzieci i 50% (± 27%) u dorosłych w odniesieniu do wartości wyjściowych. Nie zaobserwowano klinicznie znaczących problemów dotyczących bezpieczeństwa⁸.

Przeprowadzono porównawcze badanie wśród dzieci z łagodną do umiarkowanej chorobą Crohna (CDAI ≥ 200), zestawiając działanie Entocortu w dawce 9 mg raz dziennie z prednizolonem, którego dawki, począwszy od 1 mg/kg, były stopniowo zmniejszane. W badaniu wzięło udział 22 pacjentów stosujących Entocort oraz 26 stosujących prednizolon. Po 8 tygodniach leczenia, 70,8% pacjentów leczonych prednizolonem osiągnęło punkt końcowy (CDAI ≤ 150), w porównaniu z 54,5% pacjentów przyjmujących Entocort. Różnica ta nie była statystycznie istotna (p = 0,13)⁹.

Analiza działań niepożądanych wykazała ich wystąpienie u 96% pacjentów stosujących prednizolon i 91% pacjentów przyjmujących Entocort. Rodzaj działań niepożądanych był zbliżony w obu grupach, jednak częstość występowania działań niepożądanych związanych z działaniem glikokortykosteroidów (takich jak trądzik i twarz księżycowata) była mniejsza u pacjentów stosujących Entocort¹⁰.

Badanie D9422C0001

Badanie D9422C0001 było badaniem otwartym bez grupy kontrolnej, które miało na celu ocenę stosowania Entocortu u 108 pacjentów pediatrycznych (dzieci i młodzież w wieku od 5 do 17 lat) z łagodną do umiarkowanej chorobą Crohna jelita krętego i/lub okrężnicy wstępującej. Mediana czasu ekspozycji na leczenie produktem Entocort wyniosła 58 dni (zakres: od 5 do 90 dni)¹¹.

Pacjenci otrzymywali Entocort doustnie raz na dobę w dawce zależnej od masy ciała:

• pacjenci o masie ciała ≤25 kg: 6 mg raz na dobę przez okres 8 tygodni
• pacjenci o masie ciała >25 kg: 9 mg raz na dobę przez 8 tygodni

W czasie 8 tygodni leczenia zaobserwowano zmniejszenie średniej wartości (±SD) PCDAI z 19,1 (±10,1) do 9,1 (±8,5), co wskazywało na poprawę aktywności choroby. Jednocześnie odnotowano poprawę średniej wartości (±SD) IMPACT 3 z 132,1 (±18,8) do 140,9 (±16,9). Działania niepożądane występowały z podobną częstością i nasileniem jak u dorosłych i w większości przypadków były związane z chorobą Crohna, dojrzewaniem oraz prawdopodobnie stosowaniem glikokortykosteroidów^{25kg otrzymywali dawkę 9 mg raz na dobę przez 8 tygodni. W czasie 8 tygodni leczenia nastąpiło zmniejszenie średniej wartości (±SD) PCDAI z 19,1 (±10,1) do 9,1 (±8,5), co wskazuje na poprawę aktywności choroby; z poprawą średniej wartości (±SD) IMPACT 3 z 132,1 (±18,8) do 140,9 (±16,9). Działania niepożądane obserwowano z taką samą częstością i ciężkością jak u dorosłych, w większości przypadków były związane z chorobą Crohna, dojrzewaniem i prawdopodobnie stosowaniem glikokortykosteroidów.”>12}.

Badanie D9422C00002

Badanie D9422C00002 było badaniem otwartym, nieporównawczym, które miało na celu ocenę produktu Entocort stosowanego w leczeniu podtrzymującym u 50 pacjentów pediatrycznych (dzieci i młodzież w wieku od 5 do 17 lat) ze zdiagnozowaną łagodną do umiarkowanej chorobą Crohna jelita krętego i/lub okrężnicy wstępującej, którzy byli w stanie klinicznej remisji (PCDAI ≤10)¹³.

Schemat leczenia obejmował:

• fazę leczenia podtrzymującego z dawką 6 mg podawaną raz dziennie przez 12 tygodni
• 2-tygodniową fazę zmniejszania dawki do 3 mg raz dziennie

Mediana czasu ekspozycji na leczenie produktem Entocort wyniosła 98,5 dni (zakres: od 11 do 135 dni). Większość pacjentów pozostała w stanie klinicznej remisji, ponieważ nie zaobserwowano większych zmian w średniej wartości kompozytowej PCDAI ani wartości IMPACT 3¹⁴.

Działania niepożądane obserwowano z taką samą częstością i ciężkością jak u dorosłych. W większości przypadków były one związane z chorobą Crohna, dojrzewaniem i prawdopodobnie stosowaniem glikokortykosteroidów¹⁵.