Działania niepożądane
Diagen 60 mg
Produkt leczniczy Diagen zawierający gliklazyd w dawce 60 mg (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) jest związany przede wszystkim z ryzykiem hipoglikemii, która stanowi najczęstsze działanie niepożądane. Hipoglikemia manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych (ból głowy, drżenie, niedowłady, zaburzenia czucia, zawroty głowy, afazja), poznawczych (osłabiona koncentracja, zaburzenia świadomości, spowolnienie reakcji), psychicznych (pobudzenie, agresja, depresja), sensorycznych (zaburzenia widzenia i mowy) oraz autonomicznych (pocenie się, niepokój, tachykardia, nadciśnienie). W ciężkich przypadkach może dojść do majaczenia, drgawek, utraty świadomości, śpiączki, a nawet zgonu. Leczenie hipoglikemii polega na podaniu węglowodanów, przy czym sztuczne substancje słodzące nie są skuteczne. W przypadku ciężkiej lub długotrwałej hipoglikemii wskazana jest hospitalizacja. Ponadto, gliklazyd może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania.
- Działania niepożądane leku Diagen
- Hipoglikemia – najczęstsze działanie niepożądane
- Objawy hipoglikemii
- Objawy neuroglikopenii
- Objawy pobudzenia adrenergicznego
- Postępowanie w hipoglikemii
- Inne działania niepożądane
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia oka
- Działania niepożądane charakterystyczne dla pochodnych sulfonylomocznika
- Tabela działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Diagen
Produkt leczniczy Diagen (gliklazyd 60 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) jak każdy lek może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego preparatu w oparciu o dostępne dane kliniczne.1
Hipoglikemia – najczęstsze działanie niepożądane
Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym podczas terapii gliklazydem jest hipoglikemia (zbyt niskie stężenie glukozy we krwi). Podobnie jak w przypadku innych pochodnych sulfonylomocznika, ryzyko hipoglikemii wzrasta szczególnie w sytuacjach nieregularnego spożywania posiłków lub ich pomijania.2
Objawy hipoglikemii mogą obejmować szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych, psychicznych oraz objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalnie groźne powikłania, gdyż w skrajnych przypadkach hipoglikemia może prowadzić do śpiączki, a nawet zgonu.3
Objawy hipoglikemii
Objawy hipoglikemii można podzielić na dwie główne kategorie:
Objawy neuroglikopenii
- Zaburzenia neurologiczne: ból głowy, drżenie, niedowłady, zaburzenia czucia, zawroty głowy, afazja4
- Zaburzenia poznawcze: osłabiona koncentracja, zaburzenia świadomości, spowolnienie reakcji, uczucie splątania5
- Zaburzenia psychiczne: silny głód, pobudzenie, agresja, depresja, zaburzenia snu6
- Zaburzenia sensoryczne: zaburzenia widzenia i mowy7
- Ciężkie objawy: majaczenie, drgawki, utrata świadomości, śpiączka8
Objawy pobudzenia adrenergicznego
- Objawy autonomiczne: pocenie się, wilgotność skóry, niepokój9
- Zaburzenia kardiologiczne: tachykardia, nadciśnienie, kołatanie serca, dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca, bradykardia10
- Objawy gastroenterologiczne: nudności, wymioty11
- Objawy ogólne: zmęczenie, uczucie bezsilności, utrata samokontroli12
Postępowanie w hipoglikemii
Objawy hipoglikemii zwykle ustępują po podaniu węglowodanów (cukru). Istotne jest, aby pamiętać, że sztuczne substancje słodzące nie wywołują żadnego efektu terapeutycznego w przypadku hipoglikemii. Należy również uwzględnić możliwość nawrotu hipoglikemii, nawet jeśli początkowe leczenie wydaje się skuteczne.13
W przypadku ciężkiej lub długotrwałej hipoglikemii, nawet jeśli jest okresowo kontrolowana poprzez spożycie cukru, konieczne jest niezwłoczne rozpoczęcie leczenia lub hospitalizacja pacjenta.14
Inne działania niepożądane
Oprócz hipoglikemii, podczas terapii gliklazydem mogą wystąpić również inne działania niepożądane o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Niezbyt często obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które obejmują: ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunkę oraz zaparcia. Te działania niepożądane można zminimalizować lub całkowicie uniknąć poprzez przyjmowanie gliklazydu w trakcie śniadania.15
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Rzadziej występujące działania niepożądane obejmują reakcje skórne, takie jak:
- Łagodne reakcje alergiczne: wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rumień, wykwity plamkowo-grudkowe16
- Ciężkie reakcje skórne: odczyny pęcherzowe (takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka), autoimmunologiczne choroby pęcherzowe17
- Rzadkie przypadki: wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)18
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Rzadko występują zmiany w obrazie hematologicznym krwi, które mogą obejmować:
- Zaburzenia morfologii: niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia19
Istotne jest, że te zmiany zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu leczenia gliklazydem.20
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Wśród możliwych działań niepożądanych dotyczących wątroby obserwuje się:
- Zaburzenia enzymatyczne: zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfatazy zasadowej)21
- Zapalenie wątroby: odnotowano odosobnione przypadki22
W przypadku pojawienia się żółtaczki cholestatycznej należy bezwzględnie przerwać leczenie. Zazwyczaj objawy ze strony wątroby ustępują po odstawieniu leku.23
Zaburzenia oka
Przemijające zaburzenia widzenia mogą pojawiać się szczególnie na początku leczenia. Są one związane ze zmianami stężeń glukozy we krwi i zwykle ustępują samoistnie wraz ze stabilizacją glikemii.24
Działania niepożądane charakterystyczne dla pochodnych sulfonylomocznika
Podobnie jak w przypadku innych leków z grupy pochodnych sulfonylomocznika, podczas stosowania gliklazydu obserwowano następujące zdarzenia niepożądane:
- Zaburzenia hematologiczne: erytrocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia25
- Zaburzenia naczyniowe: alergiczne zapalenie naczyń26
- Zaburzenia elektrolitowe: hiponatremia27
- Zaburzenia wątrobowe: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności wątroby (np. z zastojem żółci i żółtaczką), zapalenie wątroby28
Zaburzenia wątrobowe zwykle ustępują po odstawieniu leku, jednak w odosobnionych przypadkach mogą prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby.29
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia i jej objawy | ||
| Ból głowy | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Silny głód | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Nudności, wymioty | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Zmęczenie | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Zaburzenia snu | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Pobudzenie, agresja | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Osłabiona koncentracja | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Zaburzenia świadomości | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Spowolnienie reakcji | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Depresja, uczucie splątania | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Zaburzenia widzenia i mowy | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Drżenie, niedowłady, zaburzenia czucia | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Zawroty głowy, uczucie bezsilności | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Utrata samokontroli, majaczenie | Najczęste | Objawy neuroglikopenii | |
| Drgawki | Najczęste | Ciężki objaw hipoglikemii | |
| Utrata świadomości, śpiączka | Najczęste | Ciężki objaw hipoglikemii | |
| Objawy pobudzenia adrenergicznego | |||
| Pocenie się, wilgotność skóry | Najczęste | Objawy adrenergiczne | |
| Niepokój | Najczęste | Objawy adrenergiczne | |
| Tachykardia, kołatanie serca | Najczęste | Objawy adrenergiczne | |
| Nadciśnienie | Najczęste | Objawy adrenergiczne | |
| Dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca | Najczęste | Objawy adrenergiczne | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Niezbyt często | Można uniknąć lub zminimalizować przyjmując lek podczas śniadania |
| Nudności | Niezbyt często | ||
| Wymioty | Niezbyt często | ||
| Niestrawność | Niezbyt często | ||
| Biegunka, zaparcia | Niezbyt często | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Łagodne reakcje skórne |
| Świąd | Rzadko | ||
| Pokrzywka | Rzadko | ||
| Obrzęk naczynioruchowy, rumień | Rzadko | ||
| Wykwity plamkowo-grudkowe | Rzadko | Reakcje skórne | |
| Zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Bardzo rzadko | Ciężkie odczyny pęcherzowe | |
| Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Wyjątkowo rzadko | Poważne reakcje skórne | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | Zmiany ustępują po zaprzestaniu leczenia |
| Leukopenia | Rzadko | ||
| Małopłytkowość | Rzadko | ||
| Granulocytopenia | Rzadko | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) | Rzadko | Objawy zwykle ustępują po odstawieniu leku. W przypadku żółtaczki należy przerwać leczenie. |
| Zapalenie wątroby | Odosobnione przypadki | ||
| Żółtaczka cholestatyczna | Rzadko | ||
| Zaburzenia oka | Przemijające zaburzenia widzenia | Rzadko | Szczególnie na początku leczenia, związane ze zmianami stężeń glukozy we krwi |
| Rzadkie działania niepożądane charakterystyczne dla pochodnych sulfonylomocznika | Erytrocytopenia | Rzadko | Zaburzenia hematologiczne |
| Agranulocytoza | Rzadko | ||
| Niedokrwistość hemolityczna | Rzadko | ||
| Pancytopenia | Rzadko | ||
| Alergiczne zapalenie naczyń | Rzadko | Zaburzenia naczyniowe | |
| Hiponatremia | Rzadko | Zaburzenia elektrolitowe | |
| Niewydolność wątroby | Wyjątkowo rzadko | Zagrażające życiu powikłanie | |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.30
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania