Specjalne ostrzeżenia
Dasatinib Krka

Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Jednoczesne stosowanie antagonistów receptorów H2, inhibitorów pompy protonowej oraz preparatów zawierających wodorotlenek glinu/magnezu może obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania lub zachowanie odstępu czasowego minimum 2 godzin. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową można stosować zgodnie z zaleceniami, jednak z zachowaniem ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi (CBC) jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach terapii, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub Ph+ ALL. Zahamowanie czynności szpiku jest zwykle odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu leczenia.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Dasatinib Krka

Stosowanie produktu leczniczego Dasatinib Krka wymaga szczególnej uwagi i nadzoru ze strony lekarza prowadzącego, ze względu na możliwość wystąpienia licznych działań niepożądanych oraz potencjalnych interakcji. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności związane z terapią dazatynibem.1

Klinicznie istotne interakcje lekowe

Dazatynib jest zarówno substratem, jak i inhibitorem cytochromu P450 (CYP3A4), co może prowadzić do licznych interakcji z jednocześnie stosowanymi lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.2

Należy unikać jednoczesnego stosowania dazatynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4 takimi jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir, telitromycyna czy sok grejpfrutowy, ponieważ mogą one zwiększać ekspozycję na dazatynib.3

Stosowanie dazatynibu jednocześnie z induktorami CYP3A4 (np. deksametazonem, fenytoiną, karbamazepiną, ryfampicyną, fenobarbitalem lub zielem dziurawca) może znacznie zmniejszyć ekspozycję na dazatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapeutycznego. U pacjentów otrzymujących dazatynib zaleca się stosowanie alternatywnych leków o słabszym działaniu indukującym CYP3A4.4

Dazatynib może zwiększać ekspozycję na substraty CYP3A4, dlatego należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu substratów CYP3A4 o wąskim zakresie terapeutycznym, takich jak astemizol, terfenadyna, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, beprydyl czy alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina).5

Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora histaminowego typu 2 (H2) (np. famotydyny), inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazolu) lub preparatów zawierających wodorotlenek glinu/wodorotlenek magnezu może zmniejszać ekspozycję na dazatynib. Dlatego nie zaleca się stosowania antagonistów receptora H2 i inhibitorów pompy protonowej. Produkty zawierające wodorotlenek glinu/wodorotlenek magnezu powinny być podawane co najmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po podaniu dazatynibu.6

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Badania farmakokinetyczne po zastosowaniu pojedynczej dawki wykazały, że pacjenci z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby mogą otrzymywać zalecaną dawkę początkową leku. Ze względu na ograniczenia badań klinicznych zaleca się jednak zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania dazatynibu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.7

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Leczenie dazatynibem wiąże się z ryzykiem wystąpienia niedokrwistości, neutropenii oraz małopłytkowości. Objawy te występują wcześniej i częściej u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie zaawansowanej lub z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.8

Zalecenia dotyczące monitorowania morfologii krwi z rozmazem (ang. complete blood counts, CBCs):

  • U dorosłych pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub z Ph+ ALL leczonych dazatynibem w monoterapii: badanie co tydzień przez pierwsze 2 miesiące leczenia, a następnie co miesiąc lub zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.9
  • U dorosłych oraz u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej: badanie co 2 tygodnie przez 12 tygodni, a następnie co 3 miesiące lub zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.10
  • U dzieci i młodzieży z Ph+ ALL leczonych dazatynibem w skojarzeniu z chemioterapią: badanie przed rozpoczęciem każdego bloku chemioterapii, oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. W trakcie konsolidacyjnych bloków chemioterapii badanie co 2 dni aż do czasu ustąpienia objawów.11

Zahamowanie czynności szpiku kostnego jest zazwyczaj odwracalne i ustępuje po tymczasowym wstrzymaniu podawania dazatynibu lub po zmniejszeniu dawki.12

Krwawienia

U pacjentów leczonych dazatynibem mogą wystąpić ciężkie krwawienia, które związane są głównie z małopłytkowością. W badaniach klinicznych obserwowano:

  • U pacjentów z CML w fazie przewlekłej – krwawienie 3. lub 4. stopnia wystąpiło u 1% pacjentów.13
  • U pacjentów z CML w fazie zaawansowanej – ciężkie krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) wystąpiło u 1% pacjentów, krwawienie z przewodu pokarmowego stopnia 3. lub 4. u 6% pacjentów, a inne krwawienia stopnia 3. lub 4. u 2% pacjentów.14

Badania in vitro i in vivo sugerują, że dazatynib wpływa w sposób odwracalny na aktywację płytek krwi. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których konieczne jest stosowanie leków hamujących czynność płytek krwi lub leków przeciwzakrzepowych.15

Retencja płynów

Dazatynib może powodować retencję płynów. W badaniach klinicznych obserwowano różny stopień nasilenia tego działania niepożądanego:

  • U pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej: retencję płynów stopnia 3. lub 4. obserwowano u 5% pacjentów stosujących dazatynib po co najmniej 60 miesiącach obserwacji.16
  • U wszystkich pacjentów z CML w fazie przewlekłej: ciężka retencja płynów wystąpiła u 6% pacjentów.17
  • U pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL: retencję płynów stopnia 3. lub 4. obserwowano u 8% pacjentów, w tym wysięk w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. u 7% pacjentów oraz wysięk osierdziowy u 1% pacjentów. Obrzęk płuc stopnia 3. lub 4. i nadciśnienie płucne obserwowano u 1% pacjentów.18

U pacjentów z objawami wskazującymi na wysięk w jamie opłucnej (duszność, suchy kaszel) zaleca się wykonanie badania radiologicznego klatki piersiowej. W przypadku wystąpienia wysięku w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. może być konieczny drenaż jamy opłucnej i podanie tlenu. Działania niepożądane związane z retencją płynów są zazwyczaj leczone za pomocą leków moczopędnych i krótkich cykli steroidów.19

Pacjenci w wieku 65 lat i starsi są bardziej narażeni na wystąpienie wysięku opłucnowego, duszności, kaszlu, wysięku osierdziowego i zastoinowej niewydolności serca, dlatego należy ich dokładnie monitorować. U pacjentów z wysiękiem w jamie opłucnej zgłaszano również przypadki odmy opłucnowej.20

Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)

U pacjentów leczonych dazatynibem zgłaszano przypadki tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP), potwierdzonego badaniem cewnikowania prawej komory i przedsionka serca. Przypadki TNP były zgłaszane po rozpoczęciu leczenia dazatynibem, również po ponad roku od jego rozpoczęcia.21

Zalecenia dotyczące TNP:

  • Przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem należy ocenić, czy u pacjenta nie występują objawy choroby sercowo-płucnej.22
  • U pacjentów z objawami choroby serca należy wykonać badanie echokardiograficzne na początku leczenia i rozważyć jego wykonanie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób serca lub płuc.23
  • U pacjentów, u których po rozpoczęciu leczenia wystąpiła duszność i zmęczenie, należy ocenić możliwe przyczyny (wysięk opłucnowy, obrzęk płuc, niedokrwistość, nacieki w płucach).24
  • W przypadku podejrzenia TNP należy zmniejszyć dawkę dazatynibu lub przerwać leczenie podczas diagnostyki.25
  • W przypadku potwierdzenia TNP należy na stałe zaprzestać leczenia dazatynibem.26

U pacjentów z TNP leczonych dazatynibem obserwowano poprawę parametrów hemodynamicznych i klinicznych po zaprzestaniu leczenia tym lekiem.27

Wydłużenie odstępu QT

Badania in vitro wskazują, że dazatynib może wydłużać czas repolaryzacji komór serca (odstęp QT).28 W badaniach klinicznych obserwowano:

  • W badaniu III fazy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej: wydłużenie odcinka QTc jako działanie niepożądane stwierdzono u <1% pacjentów leczonych dazatynibem, a QTcF >500 msec odnotowano u <1% pacjentów.30
  • U pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie imatynibem: wydłużenie odstępu QTc jako działanie niepożądane zgłoszono u 1% pacjentów, a QTcF >500 msec obserwowano u 1% pacjentów.32

Przed podaniem dazatynibu należy bezwzględnie wyrównać hipokaliemię lub hipomagnezemię.33

Działania niepożądane związane z sercem

U pacjentów leczonych dazatynibem obserwowano działania niepożądane związane z sercem, takie jak zastoinowa niewydolność serca, zaburzenia czynności serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca oraz zawał serca (w tym zakończony zgonem).34

Działania niepożądane związane z sercem występują częściej u pacjentów z czynnikami ryzyka lub chorobą serca w wywiadzie. Pacjentów z czynnikami ryzyka (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca) lub z chorobą serca w wywiadzie należy dokładnie monitorować pod kątem objawów niewydolności serca, takich jak ból w klatce piersiowej, skrócenie oddechu i obfite pocenie się.35

W przypadku wystąpienia wymienionych objawów zaleca się przerwanie podawania dazatynibu i rozważenie alternatywnego leczenia CML. Po ustąpieniu objawów należy wykonać ocenę czynnościową przed wznowieniem leczenia. Dazatynib można podać w niezmienionej dawce w przypadku działań niepożądanych łagodnych do umiarkowanych (≤ stopnia 2.), a w przypadku ciężkich działań niepożądanych (≥ stopnia 3.) w zmniejszonej dawce.36

Pacjenci kontynuujący leczenie powinni być okresowo badani. Do badań klinicznych nie włączano pacjentów z niewyrównaną lub poważną chorobą układu sercowo-naczyniowego.37

Mikroangiopatia zakrzepowa (TMA)

Mikroangiopatia zakrzepowa (TMA, ang. thrombotic microangiopathy) była zgłaszana w związku ze stosowaniem inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL, w tym dazatynibu. Jeśli u pacjenta stosującego dazatynib wyniki badań laboratoryjnych lub klinicznych wskazują na wystąpienie TMA, należy przerwać leczenie i przeprowadzić dokładną diagnostykę, w tym oznaczenie aktywności ADAMTS13 i przeciwciał przeciwko ADAMTS13.38

W przypadku zwiększonego miana przeciwciał przeciwko ADAMTS13 w połączeniu z niską aktywnością ADAMTS13 nie należy ponownie rozpoczynać leczenia dazatynibem.39

Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B

U pacjentów będących przewlekłymi nosicielami wirusa zapalenia wątroby typu B może dojść do reaktywacji zapalenia wątroby po otrzymaniu inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL. Niektóre przypadki prowadziły do ostrej niewydolności wątroby lub piorunującego zapalenia wątroby, co skutkowało przeszczepieniem wątroby lub zgonem pacjenta.40

Zalecenia dotyczące postępowania:

  • Przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem należy wykonać badania pod kątem zakażenia wirusem HBV.41
  • W przypadku pacjentów z dodatnim wynikiem badania serologicznego w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B (w tym pacjentów z aktywną chorobą) oraz w przypadku pacjentów z dodatnim wynikiem badania w kierunku zakażenia wirusem HBV w trakcie leczenia należy skonsultować się ze specjalistami w dziedzinie chorób wątroby i leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu B.42
  • Nosiciele wirusa HBV wymagający leczenia dazatynibem powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów aktywnego zakażenia wirusem HBV przez cały okres leczenia i przez kilka miesięcy po jego zakończeniu.43

Wpływ na wzrost i rozwój dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży obserwowano działania niepożądane związane ze wzrostem kości i rozwojem:

  • U pacjentów z CML w fazie przewlekłej opornych lub z nietolerancją imatynibu: u 4,6% pacjentów zgłoszono zdarzenia niepożądane dotyczące wzrostu kości i rozwoju (opóźnienie zrastania się nasad kości, osteopenia, opóźnienie wzrostu i ginekomastia).44
  • U pacjentów z Ph+ ALL leczonych dazatynibem w skojarzeniu z chemioterapią: u 0,6% pacjentów zgłoszono osteopenię stopnia 1.45
  • U dzieci i młodzieży leczonych dazatynibem obserwowano opóźnienie wzrostu.46

Po maksymalnie 2 latach leczenia zaobserwowano trend spadkowy oczekiwanego wzrostu, bez wpływu na oczekiwaną wagę i BMI oraz bez związku z zaburzeniami hormonalnymi.47

Zaleca się monitorowanie wzrostu i rozwoju kości u dzieci i młodzieży leczonych dazatynibem.48

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Dasatinib Krka zawiera laktozę. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.49

Dawka leku Zawartość laktozy
Dasatinib Krka, 20 mg 26 mg
Dasatinib Krka, 50 mg 66 mg
Dasatinib Krka, 70 mg 92 mg
Dasatinib Krka, 80 mg 105 mg
Dasatinib Krka, 100 mg 131 mg
Dasatinib Krka, 140 mg 184 mg

Każda tabletka powlekana zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.50

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl