Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania bisoprololu fumaranu (Concor Cor)

Stosowanie bisoprololu fumaranu wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności oraz monitorowania pacjenta, zwłaszcza w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku Concor Cor w różnych grupach pacjentów oraz w specyficznych stanach klinicznych.¹

Postępowanie u pacjentów z niewydolnością serca

Leczenie stabilnej przewlekłej niewydolności serca przy użyciu bisoprololu wymaga rozpoczęcia terapii od fazy dostosowania dawki. Podczas inicjacji leczenia konieczne jest regularne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta w celu wczesnego wykrycia ewentualnych działań niepożądanych i odpowiedniego dostosowania schematu terapeutycznego.²

Ograniczone doświadczenie kliniczne

Należy podkreślić, że brak jest wystarczającego doświadczenia klinicznego w stosowaniu bisoprololu u pacjentów z niewydolnością serca oraz następującymi współistniejącymi stanami klinicznymi:³

• Cukrzyca insulinozależna (typu I) – ze względu na ryzyko maskowania objawów hipoglikemii i utrudnienia jej rozpoznania⁴
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – co może wpływać na farmakokinetykę leku i wymagać dostosowania dawkowania⁵
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – mogące istotnie wpływać na metabolizm leku⁶
• Kardiomiopatia restrykcyjna – ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń hemodynamicznych⁷
• Wrodzone wady serca – które mogą wpływać na tolerancję leku⁸
• Hemodynamicznie istotne wady zastawek – mogące prowadzić do nieprzewidywalnych reakcji hemodynamicznych⁹
• Zawał mięśnia sercowego przebyty w ciągu ostatnich 3 miesięcy – ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji serca¹⁰

Przerwanie leczenia

Nagłe przerwanie leczenia bisoprololem, zwłaszcza u pacjentów z dławicą piersiową, nie jest zalecane, gdyż może prowadzić do przejściowego pogorszenia czynności serca. Jeśli zachodzi konieczność odstawienia leku, należy stopniowo zmniejszać jego dawkę.¹¹

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Podczas stosowania bisoprololu należy zachować szczególną ostrożność u następujących grup pacjentów:¹²

• Pacjenci z cukrzycą i znacznymi wahaniami glikemii – bisoprolol może maskować objawy hipoglikemii takie jak tachykardia, kołatanie serca czy zwiększona potliwość, co utrudnia jej rozpoznanie¹³
• Pacjenci stosujący ścisłą głodówkę – ze względu na ryzyko nasilenia hipoglikemii przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów¹⁴
• Pacjenci w trakcie leczenia odczulającego – bisoprolol, podobnie jak inne beta-adrenolityki, może nasilać wrażliwość na alergeny oraz zwiększać nasilenie reakcji anafilaktycznych. Dodatkowo leczenie adrenaliną może nie dawać oczekiwanego efektu terapeutycznego¹⁵
• Pacjenci z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia – ze względu na możliwość nasilenia zaburzeń przewodzenia¹⁶
• Pacjenci z dławicą Prinzmetala – pomimo wysokiej selektywności bisoprololu wobec receptorów beta1, nie można całkowicie wykluczyć ryzyka napadów bólu dławicowego spowodowanych skurczem naczyń wieńcowych¹⁷
• Pacjenci z chorobą zarostową tętnic obwodowych – szczególnie na początku leczenia może dochodzić do nasilenia objawów choroby z powodu zmniejszenia przepływu obwodowego¹⁸

Szczególne jednostki chorobowe

Pacjenci z łuszczycą (również w wywiadzie) powinni stosować bisoprolol wyłącznie po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka, gdyż beta-adrenolityki mogą nasilać objawy tej choroby.¹⁹

U pacjentów z tyreotoksykozą bisoprolol może maskować objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia i drżenie, co utrudnia diagnostykę i monitoring leczenia.²⁰

W przypadku guza chromochłonnego rdzenia nadnerczy (phaeochromocytoma), bisoprolol można podawać wyłącznie po uprzednim zablokowaniu receptorów alfa, aby zapobiec przełomowi nadciśnieniowemu.²¹

Znieczulenie ogólne

U pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu, bisoprolol i inne beta-adrenolityki odgrywają istotną rolę w zmniejszaniu częstości występowania zaburzeń rytmu serca oraz niedokrwienia mięśnia sercowego podczas indukcji znieczulenia, intubacji i w okresie pooperacyjnym. Obecnie zaleca się kontynuację podawania beta-adrenolityków w okresie okołooperacyjnym.²²

Anestezjolog musi zostać poinformowany o stosowaniu beta-adrenolityków ze względu na ryzyko wystąpienia interakcji z innymi produktami leczniczymi, co może prowadzić do bradyarytmii, osłabienia odruchowej tachykardii oraz zmniejszonej zdolności kompensacyjnej układu krążenia w przypadku utraty krwi.²³

Jeżeli zachodzi konieczność przerwania stosowania beta-adrenolityków przed zabiegiem, należy stopniowo zmniejszać ich dawkę, a leczenie zakończyć na 48 godzin przed planowanym znieczuleniem.²⁴

Choroby układu oddechowego

Mimo że kardiowybiórcze beta1-adrenolityki, do których należy bisoprolol, mogą mieć mniejszy wpływ na czynność płuc niż niewybiórcze beta-adrenolityki, należy unikać ich stosowania u pacjentów z obturacyjnymi chorobami płuc, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne.²⁵

Jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu Concor Cor u pacjentów z chorobami obturacyjnymi płuc, należy zachować szczególną ostrożność. U pacjentów z astmą oskrzelową lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc zaleca się jednoczesne stosowanie leków rozszerzających oskrzela.²⁶

Należy mieć na uwadze, że u pacjentów z astmą może dochodzić do zwiększenia oporu w drogach oddechowych pod wpływem beta-adrenolityków, co może wymagać zwiększenia dawki beta2-adrenomimetyków.²⁷