Przedawkowanie leku Choligrip Menthol Active

Przedawkowanie produktu leczniczego Choligrip Menthol Active, zawierającego w jednej saszetce 600 mg paracetamolu, 40 mg kwasu askorbowego i 10 mg fenylefryny chlorowodorku, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Największe ryzyko wiąże się z zawartością paracetamolu, który może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, potencjalnie kończącego się przeszczepem narządu lub zgonem.¹

Objawy przedawkowania poszczególnych składników

Przedawkowanie paracetamolu charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem objawów. W pierwszej fazie, obejmującej pierwsze 24 godziny, pacjent może doświadczać bladości, nudności, wymiotów, braku łaknienia oraz bólu brzucha. Te niespecyficzne objawy mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stopnia przedawkowania ani ryzyka uszkodzenia narządów.²

W drugiej fazie, między 12 a 48 godziną po spożyciu, dochodzi do ujawnienia się uszkodzenia wątroby, manifestującego się rozpieraniem w nadbrzuszu, nawrotem nudności oraz żółtaczką. W tym okresie mogą również wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna.³

W przypadku ciężkiego zatrucia paracetamolem, niewydolność wątrobowa może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:⁴

• Encefalopatia wątrobowa
• Krwotoki
• Hipoglikemia
• Obrzęk mózgu
• Zgon

Niezależnie od stopnia uszkodzenia wątroby, może rozwinąć się ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych, której objawami są: ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz i białkomocz. Raportowano również przypadki zaburzeń rytmu serca oraz zapalenia trzustki.⁵

Przedawkowanie fenylefryny może powodować objawy podobne do działań niepożądanych tego składnika, a dodatkowo może wystąpić rozdrażnienie, niepokój ruchowy, nadciśnienie tętnicze i odruchowa bradykardia. W ciężkich przypadkach obserwuje się splątanie, halucynacje i zaburzenia rytmu serca. Należy jednak podkreślić, że dawka fenylefryny, która mogłaby spowodować ciężkie objawy przedawkowania, jednocześnie wiązałaby się z przyjęciem ilości paracetamolu powodującej ciężkie uszkodzenie wątroby.⁶

Przedawkowanie kwasu askorbowego (witaminy C) w wysokich dawkach, przekraczających 3 g, może powodować przejściową biegunkę osmotyczną oraz objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i dyskomfort w jamie brzusznej. Jednak podobnie jak w przypadku fenylefryny, efekty przedawkowania kwasu askorbowego byłyby wtórne do ciężkiego zatrucia wątroby wywołanego paracetamolem.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leku Choligrip Menthol Active konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań medycznych, koncentrujących się głównie na leczeniu przedawkowania paracetamolu jako składnika stanowiącego największe zagrożenie. Pomimo możliwego braku wczesnych objawów, pacjent powinien być bezzwłocznie skierowany do szpitala.⁸

Algorytm postępowania w przedawkowaniu obejmuje:⁹

1. Przy jednorazowym przyjęciu 5 g lub więcej paracetamolu:
   • Sprowokowanie wymiotów, jeśli od spożycia nie upłynęła więcej niż godzina
   • Natychmiastowy kontakt z lekarzem
2. Podanie 60-100 g węgla aktywnego doustnie, preferowanie rozmieszanego z wodą
3. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od spożycia (wcześniejsze pomiary są niewiarygodne)
4. Zastosowanie N-acetylocysteiny jako antidotum:
   • Najskuteczniejsze podanie do 8 godzin po spożyciu
   • Możliwe zastosowanie do 24 godzin po spożyciu, choć skuteczność maleje po 8 godzinach
   • Preferowana droga podania – dożylna, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania
5. Alternatywnie, przy braku wymiotów i dużej odległości do szpitala, rozważenie doustnego podania metioniny jako zamiennika N-acetylocysteiny
6. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby po 24 godzinach od zatrucia – konsultacja ze specjalistą hepatologiem

Leczenie przedawkowania paracetamolu wymaga hospitalizacji w warunkach oddziału intensywnej terapii.¹⁰

W przypadku objawów przedawkowania fenylefryny, szczególnie ciężkiego nadciśnienia tętniczego, może być konieczne zastosowanie leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne, takich jak fentolamina. Generalnie leczenie powinno być dostosowane do występujących objawów.¹¹

Objawy przedawkowania – zestawienie

Należy podkreślić, że w przypadku produktu Choligrip Menthol Active głównym zagrożeniem jest przedawkowanie paracetamolu, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby.¹² Postępowanie przy zatruciu powinno być prowadzone zgodnie z ustalonymi wytycznymi klinicznymi.¹³