Właściwości farmakokinetyczne
Cefotaxim-MIP 2 g 2 g

Właściwości farmakokinetyczne cefotaksymu

Cefotaksym należy do antybiotyków cefalosporynowych III generacji, którego farmakokinetyka charakteryzuje się specyficznymi parametrami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku stosowanego pozajelitowo.

Wchłanianie

Cefotaksym podawany jest wyłącznie drogą pozajelitową. Po podaniu dożylnym leku obserwuje się szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia w surowicy krwi. Bezpośrednio po podaniu 1 g cefotaksymu dożylnie, po 5 minutach stężenie w surowicy wynosi 81-102 mg/l, natomiast po 15 minutach spada do poziomu 46 mg/l. W przypadku podania większej dawki – 2 g cefotaksymu dożylnie, już po 8 minutach stężenie w surowicy osiąga wartość 167-214 mg/l. ¹

Przy podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w surowicy wynosi około 20 mg/l po podaniu dawki 1 g i jest osiągane nieco później – po około 30 minutach od iniekcji. ²

Dystrybucja

Cefotaksym charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek i płynów ustrojowych. Pozorna objętość dystrybucji waha się w zakresie od 21 do 37 litrów. Wiązanie cefotaksymu z białkami surowicy jest stosunkowo niskie i wynosi około 25-40%. ³

Istotną cechą cefotaksymu jest jego zdolność do przenikania przez barierę łożyskową, co skutkuje osiąganiem wysokich stężeń w tkankach płodu, dochodzących do 6 mg/kg. Lek w niewielkiej ilości przenika do mleka matki – stężenie w mleku wynosi około 0,4 mg/l po podaniu 2 g cefotaksymu. ⁴

W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, cefotaksym oraz jego aktywny metabolit – deacetylocefotaksym, skutecznie przenikają do płynu mózgowo-rdzeniowego, osiągając tam stężenia terapeutyczne, które są wystarczające do eliminacji patogenów, takich jak bakterie Gram-ujemne i pneumokoki. ⁵

Metabolizm

Cefotaksym podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie człowieka. Około 15-25% dawki podanej pozajelitowo jest przekształcane do O-deacetylocefotaksymu – metabolitu zachowującego aktywność przeciwbakteryjną wobec wielu drobnoustrojów. ⁶

Oprócz deacetylocefotaksymu, w procesie metabolizmu cefotaksymu powstają także dwa nieczynne farmakologicznie metabolity w postaci laktonów. Deacetylocefotaksym ulega przekształceniu do nietrwałego produktu pośredniego – laktonu, którego nie można wykryć ani w moczu, ani w osoczu ze względu na jego szybką konwersję do stereoizomerów laktonu z otwartym pierścieniem beta-laktamowym. Te końcowe metabolity są również wydalane z moczem. ⁷

Eliminacja

Główną drogą eliminacji cefotaksymu i jego metabolitu – deacetylocefotaksymu – jest wydalanie przez nerki. Tylko niewielka część (około 2%) jest wydalana z żółcią. ⁸

W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że w 6-godzinnej zbiórce moczu można wykryć 40-60% podanej dawki cefotaksymu w postaci niezmienionej oraz około 20% dawki w postaci deacetylocefotaksymu. ⁹

Badania z użyciem radioaktywnie znakowanego cefotaksymu wykazały, że w moczu można odnaleźć ponad 80% podanej dawki, z czego 50-60% stanowi niezmieniona postać leku, a pozostała część to trzy metabolity. ¹⁰

Parametry farmakokinetyczne

Całkowity klirens cefotaksymu wynosi 240-390 ml/min, natomiast klirens nerkowy wynosi 130-150 ml/min. Okres półtrwania leku w surowicy mieści się w zakresie od 50 do 80 minut. U pacjentów w podeszłym wieku okres półtrwania jest wydłużony i wynosi od 120 do 150 minut. ¹¹

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 3-10 ml/min) okres półtrwania cefotaksymu może ulec znacznemu wydłużeniu, osiągając wartości od 2,5 do 10 godzin. Warto podkreślić, że nawet w takich warunkach sam cefotaksym kumuluje się tylko w niewielkim stopniu, natomiast obserwuje się kumulację zarówno czynnych, jak i nieczynnych metabolitów. ¹²

Istotną informacją z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że zarówno cefotaksym, jak i jego główny metabolit – deacetylocefotaksym, są w znacznym stopniu usuwane z krwi podczas zabiegu hemodializy, co należy uwzględnić przy planowaniu dawkowania u pacjentów dializowanych. ¹³

Skład produktu leczniczego

Produkt Cefotaxim-MIP dostępny jest w dwóch dawkach: 1 g i 2 g. Jedna fiolka Cefotaxim-MIP 1 g zawiera 1 g cefotaksymu w postaci cefotaksymu sodowego (1,048 g), natomiast jedna fiolka Cefotaxim-MIP 2 g zawiera 2 g cefotaksymu w postaci cefotaksymu sodowego (2,096 g). ¹⁴

Należy zwrócić uwagę, że produkt zawiera sód – 1 g cefotaksymu zawiera 48 mg sodu (około 2,1 mmol), co może być istotne u pacjentów ze ścisłą kontrolą podaży sodu. ¹⁵

Produkt dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. ¹⁶