Właściwości farmakokinetyczne winpocetyny

Substancja czynna leku CAVINTON, winpocetyna, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który obejmuje szereg procesów zachodzących w organizmie po podaniu leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne winpocetyny w podziale na główne etapy jej losu w organizmie.¹

Proces wchłaniania

Winpocetyna po podaniu doustnym ulega szybkiemu wchłanianiu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1 godzinie od zażycia. Proces absorpcji zachodzi głównie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Całkowita dostępność biologiczna substancji po podaniu doustnym wynosi 7%, co wskazuje na znaczący efekt pierwszego przejścia.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu winpocetyna ulega szerokiej dystrybucji w organizmie. W badaniach na szczurach z zastosowaniem winpocetyny znakowanej radioaktywnie najwyższe stężenia substancji odnotowano w wątrobie i przewodzie pokarmowym. Maksymalne stężenie w tkankach było osiągane po 2-4 godzinach od podania leku. Warto podkreślić, że stężenie substancji radioaktywnej w mózgu nie przekraczało wartości oznaczanych we krwi.³

U ludzi winpocetyna wykazuje następujące parametry dystrybucji:

• Wiązanie z białkami osocza wynosi 66%, co wskazuje na umiarkowane powinowactwo do białek.⁴
• Objętość dystrybucji osiąga wartość 246,7 ± 88,5 l, co świadczy o znacznym wiązaniu substancji z tkankami.⁵
• Klirens winpocetyny (66,7 l/godz.) przewyższa klirens wątrobowy (50 l/godz.), co wskazuje na istnienie pozawątrobowych szlaków metabolizmu tej substancji.⁶

Metabolizm winpocetyny

Winpocetyna podlega intensywnym procesom biotransformacji w organizmie. Głównym metabolitem jest kwas apowinkaminowy (AVA), który u ludzi stanowi 25-30% wszystkich metabolitów. Interesującym aspektem farmakokinetyki jest fakt, że po podaniu doustnym pole pod krzywą stężenia AVA jest dwukrotnie większe niż po podaniu dożylnym, co potwierdza znaczący udział tego metabolitu w efekcie pierwszego przejścia winpocetyny.⁷

Oprócz kwasu apowinkaminowego zidentyfikowano również inne metabolity winpocetyny, które obejmują:

• Hydroksywinpocetynę
• Hydroksy-AVA
• Dihydroksy-AVA-glicynian
• Połączenia powyższych metabolitów z glukuronianami i/lub siarczanami⁸

Badania na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że ilość winpocetyny wydalanej w postaci niezmienionej stanowi jedynie kilka procent podanej dawki, co potwierdza ekstensywny metabolizm tej substancji.⁹

Proces eliminacji

Średni okres półtrwania winpocetyny u ludzi wynosi 4,83 ± 1,29 godziny. W badaniach z wykorzystaniem związku znakowanego radioaktywnie stwierdzono, że winpocetyna jest wydalana głównie z moczem (60%) oraz z kałem (40%).¹⁰

U szczurów i psów większość znakowanej radioaktywnie dawki pochodziła z dróg żółciowych, jednakże w badaniach nie potwierdzono znacznego stężenia w krążeniu jelitowo-wątrobowym.¹¹

Główny metabolit winpocetyny, kwas apowinkaminowy, jest wydalany przez nerki w mechanizmie prostego przesączania kłębkowego. Warto zauważyć, że jego okres półtrwania zmienia się w zależności od dawki i drogi podania winpocetyny.¹²

Liniowość farmakokinetyki

W badaniach farmakokinetycznych z zastosowaniem wielokrotnego podawania winpocetyny w dawkach doustnych 5 mg i 10 mg stwierdzono, że jej stężenia w osoczu w stanie równowagi dynamicznej wynosiły odpowiednio 1,2 ± 0,27 ng/ml oraz 2,1 ± 0,33 ng/ml. Dane te wskazują na liniową farmakokinetykę winpocetyny w badanym zakresie dawek.¹³

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Biorąc pod uwagę, że winpocetyna jest wskazana przede wszystkim do stosowania u osób w podeszłym wieku, przeprowadzono badania oceniające jej właściwości farmakokinetyczne w tej populacji pacjentów. U osób starszych często obserwuje się zmiany fizjologiczne wpływające na losy leków w organizmie, takie jak:

• Zmniejszone wchłanianie substancji leczniczych
• Zmiany w dystrybucji leków
• Modyfikacje procesów metabolicznych
• Osłabione wydalanie produktów leczniczych¹⁴

Przeprowadzone badania wykazały jednak, że właściwości farmakokinetyczne winpocetyny u osób w podeszłym wieku nie różnią się w sposób istotny od właściwości obserwowanych u pacjentów młodszych. Co więcej, nawet podczas długotrwałego stosowania nie dochodzi do kumulacji leku w organizmie.¹⁵

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek nie ma konieczności modyfikacji schematu dawkowania winpocetyny, ponieważ nawet w tych grupach pacjentów substancja nie kumuluje się podczas długotrwałej terapii.¹⁶