Działania niepożądane
Cardioxane 500 mg
Cardioxane (deksrazoksan) stosowany jest jako lek osłonowy w terapii antracyklinami, jednak jego profil działań niepożądanych jest złożony ze względu na nakładanie się toksyczności z chemioterapią. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego, w tym bardzo często występująca niedokrwistość i leukopenia, często neutropenia, małopłytkowość oraz neutropenia z gorączką, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. W zakresie objawów gastroenterologicznych dominują nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej (częstość bardzo częsta), a także biegunka, zaparcia i ból brzucha. Deksrazoksan może wywoływać mielosupresję, która sumuje się z działaniem antracyklin, zwiększając ryzyko infekcji i krwawień. Ponadto, po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano niezbyt często przypadki ostrej białaczki szpikowej (AML) oraz innych drugich nowotworów, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych, co wymaga dalszej obserwacji i badań.
- Profil bezpieczeństwa leku Cardioxane
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Wtórne nowotwory
- Reakcje w miejscu podania
- Reakcje nadwrażliwości
- Bezpieczeństwo po zastosowaniu maksymalnej tolerowanej dawki
- Dzieci i młodzież
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Profil bezpieczeństwa leku Cardioxane
Cardioxane (deksrazoksan) jest produktem leczniczym stosowanym w skojarzeniu z chemioterapią antracyklinami, co sprawia, że względny udział antracyklin i Cardioxane w występowaniu działań niepożądanych może być niejasny. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są reakcje hematologiczne i gastroenterologiczne, w tym niedokrwistość, leukopenia, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej oraz osłabienie i łysienie. Należy zwrócić uwagę, że działanie mielosupresyjne Cardioxane może występować dodatkowo z działaniami wywołanymi przez chemioterapię.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Cardioxane zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) oraz o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Dane te pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.2
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zakażenie | Różne infekcje o charakterze ogólnoustrojowym |
| Niezbyt często | Posocznica | Ciężka reakcja ogólnoustrojowa na zakażenie, zagrażająca życiu | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Niezbyt często | Ostra białaczka szpikowa | Stwierdzano przypadki wtórnej AML w okresie porejestracyjnym |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Niedokrwistość | Obniżenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów |
| Bardzo często | Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek | |
| Często | Neutropenia | Obniżenie liczby neutrofilów, co zwiększa ryzyko infekcji | |
| Często | Małopłytkowość | Obniżenie liczby płytek krwi, co może powodować krwawienia | |
| Często | Neutropenia z gorączką | Potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Często | Granulocytopenia, aplazja szpiku kostnego z gorączką, zmniejszenie liczby białych krwinek | Zespół objawów wskazujących na upośledzenie czynności szpiku kostnego | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nieznana | Reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje o różnym nasileniu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Brak apetytu | Zmniejszone przyjmowanie pokarmów |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Parestezje | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) |
| Często | Zawroty głowy, ból głowy | Objawy mogące wskazywać na toksyczność neurologiczną | |
| Często | Neuropatia obwodowa | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Zaburzenia serca | Często | Zmniejszenie frakcji wyrzutowej | Parametr wskazujący na zaburzenie funkcji lewej komory serca |
| Często | Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Zapalenie żył | Stan zapalny ściany naczynia żylnego |
| Niezbyt często | Zakrzepica żył, obrzęk limfatyczny | Formowanie skrzeplin i zaburzenia drenażu limfatycznego | |
| Nieznana | Zator | Nagłe zamknięcie naczynia przez materiał zatorowy | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Duszności | Subiektywne uczucie braku powietrza |
| Często | Kaszel, zapalenie gardła, zakażenia układu oddechowego | Objawy podrażnienia lub infekcji dróg oddechowych | |
| Nieznana | Zatorowość płucna | Potencjalnie zagrażający życiu stan nagłego zamknięcia tętnicy płucnej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności, wymioty | Częste objawy gastroenterologiczne w trakcie terapii |
| Bardzo często | Zapalenie jamy ustnej | Stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej | |
| Często | Biegunka, zaparcie | Zaburzenia rytmu wypróżnień | |
| Często | Ból brzucha, niestrawność | Objawy dyspeptyczne związane z drażnieniem przewodu pokarmowego | |
| Niezbyt często | Zapalenie dziąseł, kandydoza jamy ustnej | Infekcje jamy ustnej, zakażenia grzybicze | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Laboratoryjne wskaźniki uszkodzenia hepatocytów |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Wypadanie włosów | Łysienie (alopecja) |
| Często | Zaburzenia paznokci, rumień | Zmiany w strukturze paznokci oraz zaczerwienienie skóry | |
| Niezbyt często | Zapalenie tkanki łącznej | Stan zapalny tkanki podskórnej | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Osłabienie | Uczucie osłabienia lub wyczerpania |
| Często | Zapalenie błony śluzowej, gorączka, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie | Objawy ogólnoustrojowej reakcji na leczenie | |
| Często | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Ból, obrzęk, pieczenie, zaczerwienienie, świąd, zakrzepica w miejscu iniekcji | |
| Często | Obrzęk | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Zaburzenia hematologiczne
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w tej grupie są niedokrwistość i leukopenia, występujące bardzo często. Często obserwuje się także neutropenię, małopłytkowość, neutropenię z gorączką oraz granulocytopenię. Zaburzenia hematologiczne są szczególnie istotne z uwagi na potencjalne ryzyko infekcji i krwawień, dlatego wymagają regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi.3
Należy pamiętać, że działanie mielosupresyjne Cardioxane może nakładać się na podobne działanie chemioterapii przeciwnowotworowej, co zwiększa ryzyko toksyczności hematologicznej.4
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Wśród działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego bardzo często obserwuje się nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej. Często występują również biegunka, zaparcie, ból brzucha i niestrawność. Rzadziej obserwuje się zapalenie dziąseł i kandydozę jamy ustnej.5
Objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i często wymagają odpowiedniego leczenia objawowego.
Wtórne nowotwory
Po wprowadzeniu Cardioxane do obrotu zgłaszano niezbyt często występowanie ostrej białaczki szpikowej (AML) u dorosłych pacjentów z rakiem piersi. W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży obserwowano występowanie drugich pierwotnych nowotworów, w tym AML i zespołu mielodysplastycznego (MDS), zarówno w grupach przyjmujących deksrazoksan, jak i w grupach kontrolnych. Mimo że liczba drugich pierwotnych nowotworów była wyższa w grupach deksrazoksanu, między grupami nie wystąpiła różnica statystyczna.6
Należy podkreślić, że długotrwałe skutki działania deksrazoksanu na drugie pierwotne nowotwory nie są znane i nie mogą być oszacowane z dostępnych danych.
Reakcje w miejscu podania
Często obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu wstrzyknięcia leku, obejmujące ból, obrzęk, uczucie pieczenia, zaczerwienienie, świąd i zakrzepicę.7
Reakcje nadwrażliwości
Z częstością nieznaną (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) zgłaszano przypadki reakcji anafilaktycznej i innych objawów nadwrażliwości. Reakcje te stanowią potencjalne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.8
Bezpieczeństwo po zastosowaniu maksymalnej tolerowanej dawki
Po podaniu Cardioxane w dawkach zbliżonych do maksymalnej tolerowanej dawki (MTD) obserwowano następujące działania niepożądane: neutropenię, małopłytkowość, nudności, wymioty i zwiększenie wartości parametrów czynnościowych wątroby. Innymi objawami toksyczności były: złe samopoczucie, niewielka gorączka, zwiększony klirens wydzielania żelaza i cynku z moczem, niedokrwistość, zaburzenia krzepnięcia, przemijające zwiększenie stężenia trójglicerydów i amylazy w surowicy oraz przemijające zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy.9
Warto zaznaczyć, że MTD deksrazoksanu zależy od dawki oraz schematu dawkowania i waha się od 3750 mg/m² pc. przy krótkotrwałych infuzjach dawek podzielonych w ciągu 3 dni do 7420 mg/m² pc. w przypadku cotygodniowego podawania przez 4 tygodnie. Zdarzeniami ograniczającymi dawkę była mielosupresja i nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby.10
Dzieci i młodzież
Doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa stosowania Cardioxane u dzieci opiera się głównie na zgłoszeniach literaturowych z badań klinicznych nad ostrą białaczką limfoblastyczną, chłoniakiem nieziarniczym, ziarnicą złośliwą i kostniakomięsakiem oraz na danych ze stosowania produktu leczniczego po wprowadzeniu do obrotu.11
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów u dzieci i młodzieży, które wymaga dalszego badania.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL
- Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania