Działania niepożądane
Butapirazol 250 mg

Fenylobutazon, substancja czynna leku Butapirazol (250 mg, czopki), wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń hematologicznych takich jak agranulocytoza i trombocytopenia, które mogą manifestować się stanami zapalnymi błon śluzowych, gorączką, krwotokami oraz wybroczynami. Istotne są również ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji. Częste działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, bóle nadbrzusza oraz biegunkę (występujące u 1-10% pacjentów). Poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem oraz powiększenie ślinianek, mają nieznaną częstość występowania. Fenylobutazon może także powodować zaburzenia funkcji wątroby i nerek, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność krążenia, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów biochemicznych i klinicznych podczas terapii.

Pobierz ChPL PDF Butapirazol – Czopki – 250 mg
  1. Działania niepożądane fenylobutazonu
    1. Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
    2. Ryzyko sercowo-naczyniowe
    3. Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego
  2. Tabela działań niepożądanych
  3. Szczególne ostrzeżenia i monitorowanie
    1. Grupy zwiększonego ryzyka
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. dyskopatia
  2. ostry napad dny moczanowej
  3. zakrzepowe zapalenie żył
  4. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Substancja czynna
  1. fenylobutazon
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. niesteroidowy lek przeciwzapalny

Działania niepożądane fenylobutazonu

Fenylobutazon, substancja czynna leku Butapirazol (250 mg, czopki), jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem fenylobutazonu, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz potencjalnych zagrożeń.<sup data-drug="Butapirazol" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych szacowano następująco: często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (1

Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Fenylobutazon może powodować szereg poważnych działań niepożądanych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, która może manifestować się stanami zapalnymi błon śluzowych (jamy ustnej i gardła, odbytu i odbytnicy, narządów płciowych), zapaleniem gardła, gorączką (przewlekłą bądź nawracającą) oraz krwotokami. Równie niebezpieczna może być trombocytopenia, której objawy obejmują zwiększoną skłonność do krwawień i wybroczyny na skórze oraz błonach śluzowych.2

Dużym zagrożeniem są również ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), które mogą zagrażać życiu pacjenta.3

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Podobnie jak w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), stosowanie fenylobutazonu wiąże się z ryzykiem sercowo-naczyniowym. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ (szczególnie długotrwale w dużych dawkach) jest związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.4 Ponadto, odnotowano przypadki nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności krążenia.5

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego

Częste działania niepożądane związane ze stosowaniem fenylobutazonu dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, bóle nadbrzusza oraz biegunkę. Te objawy występują często, czyli u 1 na 10 do 1 na 100 pacjentów.6

Do poważniejszych, choć o nieznanej częstości występowania, działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą owrzodzenia przewodu pokarmowego (wraz z krwawieniem) oraz powiększenie ślinianek.7

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne zagrożenia
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Agranulocytoza Częstość nieznana Poważne zmniejszenie liczby granulocytów; objawia się stanami zapalnymi błon śluzowych, zapaleniem gardła, gorączką oraz krwotokami; stan zagrażający życiu
Trombocytopenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby płytek krwi; objawia się zwiększoną skłonnością do krwawień i wybroczyn
Zaburzenie czynności szpiku kostnego, zmniejszenie krzepliwości krwi Częstość nieznana Może prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych i krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne) Częstość nieznana Reakcje alergiczne o różnym nasileniu, mogące zagrażać życiu
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperglikemia, obrzęki Częstość nieznana Podwyższenie poziomu glukozy we krwi; zatrzymanie płynów w organizmie
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy, zawroty głowy, zapalenie nerwu wzrokowego Częstość nieznana Zapalenie nerwu wzrokowego może prowadzić do upośledzenia widzenia
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Częstość nieznana Pogorszenie ostrości wzroku, niewyraźne widzenie
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia Częstość nieznana Zwiększone ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, bóle nadbrzusza, biegunka Często Najczęstsze działania niepożądane, zazwyczaj o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
Owrzodzenia przewodu pokarmowego (wraz z krwawieniem), powiększenie ślinianek Częstość nieznana Poważne powikłania, mogące zagrażać życiu, szczególnie krwawienia z przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby, żółtaczka Częstość nieznana Uszkodzenie wątroby objawiające się podwyższeniem enzymów wątrobowych, zażółceniem skóry i białkówek oczu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypki skórne, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella (toksyczna nekroliza naskórka), złuszczające zapalenie skóry Częstość nieznana Ciężkie reakcje skórne, mogące zagrażać życiu, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zapalenie i niewydolność nerek, krwiomocz Częstość nieznana Upośledzenie funkcji nerek, mogące prowadzić do niewydolności nerek; obecność krwi w moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Łagodny rozrost gruczołu krokowego Częstość nieznana Powiększenie prostaty prowadzące do problemów z oddawaniem moczu u mężczyzn

Szczególne ostrzeżenia i monitorowanie

Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych podczas stosowania fenylobutazonu, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów, szczególnie pod kątem:8

  • Zmian hematologicznych – regularne badania morfologii krwi są niezbędne do wczesnego wykrycia agranulocytozy czy trombocytopenii
  • Funkcji nerek i wątroby – monitorowanie parametrów nerkowych i wątrobowych, szczególnie podczas dłuższego stosowania leku
  • Parametrów układu sercowo-naczyniowego – kontrola ciśnienia tętniczego i obserwacja w kierunku obrzęków
  • Zmian skórnych – natychmiastowe zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów skórnych

Grupy zwiększonego ryzyka

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:9

  • Chorobami układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, niewydolność serca)
  • Chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie
  • Zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
  • Zaburzeniami hematologicznymi
  • Reakcjami nadwrażliwości na inne NLPZ w wywiadzie

Długotrwałe stosowanie fenylobutazonu, zwłaszcza w dużych dawkach, zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl