Działania niepożądane
Bupivacaine Grindeks 5 mg/ml

Bupiwakaina chlorowodorek, jako długo działający środek miejscowo znieczulający, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy rozpatrywać w kontekście zarówno efektów farmakologicznych blokady nerwowej (np. niedociśnienie tętnicze, bradykardia), jak i potencjalnych powikłań procedury podania (np. uszkodzenie nerwu, ropień nadtwardówkowy). Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze objawy to niedociśnienie tętnicze (bardzo często), bradykardia (często), nudności (bardzo często) oraz zatrzymanie moczu (często). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje alergiczne, neurotoksyczność (drgawki, parestezje, neuropatie), zaburzenia rytmu serca, a także depresję oddechową. Toksyczność ośrodkowego układu nerwowego manifestuje się progresywnie od drętwienia języka i parestez okołoustnych do drgawek i utraty przytomności, natomiast kardiotoksyczność może prowadzić do zatrzymania akcji serca, szczególnie przy niezamierzonym podaniu donaczyniowym lub przedawkowaniu.

Pobierz ChPL PDF Bupivacaine Grindeks – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
  1. Działania niepożądane bupiwakainy chlorowodorku
    1. Częstotliwość występowania działań niepożądanych
    2. Szczegółowa tabela działań niepożądanych
  2. Mechanizmy toksyczności bupiwakainy
    1. Neurotoksyczność
    2. Kardiotoksyczność
  3. Szczególne grupy działań niepożądanych
    1. Reakcje alergiczne
    2. Zaburzenia naczyń krwionośnych
    3. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe i układu moczowego
  4. Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. znieczulenie nasiękowe
  2. znieczulenie nerwów obwodowych
  3. znieczulenie zewnątrzoponowe
Substancja czynna
  1. bupiwakaina
Kategoria leku
  1. leki miejscowo znieczulające
  2. leki znieczulające amidowe

Działania niepożądane bupiwakainy chlorowodorku

Bupiwakaina chlorowodorek, jako długo działający środek miejscowo znieczulający, może powodować szereg działań niepożądanych charakterystycznych dla tej grupy leków. Podczas analizy profilu bezpieczeństwa należy zwrócić uwagę na fakt, że niektóre obserwowane reakcje mogą być trudne do odróżnienia od fizjologicznych następstw blokady nerwowej (np. obniżenie ciśnienia krwi, bradykardia) czy zdarzeń związanych z procedurą wprowadzenia leku (np. uszkodzenie nerwu podczas nakłucia igłą czy ropień nadtwardówkowy).1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane bupiwakainy zostały sklasyfikowane zgodnie z konwencją MedDRA według układów i narządów oraz częstości występowania. Stosowana klasyfikacja częstości obejmuje następujące kategorie:2

  • Bardzo często (≥1/10)
  • Często (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko (<1/10 000)
  • Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem bupiwakainy chlorowodorku, z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania:

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko Reakcje alergiczne, reakcje anafilaktyczne lub wstrząs anafilaktyczny Potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, mogące prowadzić do zaburzeń oddychania, hipotensji, obrzęku i wstrząsu
Zaburzenia układu nerwowego Często Parestezje, zawroty głowy Nieprawidłowe czucie w postaci mrowienia, drętwienia oraz zaburzenia równowagi
Niezbyt często Oznaki i objawy toksyczności ośrodkowego układu nerwowego Drgawki, okołoustne parestezje, drętwienie języka, przeczulica słuchowa, niewyraźne widzenie, utrata przytomności, drżenia, uczucie pustki w głowie, szum w uszach, dyzartria
Rzadko Neuropatia, uszkodzenie nerwów obwodowych, zapalenie pajęczynówki Zaburzenia neurologiczne mogące prowadzić do długotrwałych lub trwałych dysfunkcji
Zaburzenia oka Rzadko Podwójne widzenie Zaburzenia widzenia mogące świadczyć o toksyczności dla OUN
Zaburzenia serca Często Bradykardia Zwolnienie akcji serca, które może wymagać interwencji farmakologicznej
Rzadko Zatrzymanie akcji serca, zaburzenia rytmu serca Potencjalnie zagrażające życiu komplikacje kardiologiczne
Zaburzenia naczyniowe Bardzo często Niedociśnienie tętnicze Spadek ciśnienia tętniczego, który może być związany z blokadą współczulną
Często Nadciśnienie tętnicze Wzrost ciśnienia tętniczego jako reakcja kompensacyjna
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Rzadko Depresja oddechowa Upośledzenie funkcji oddechowej, szczególnie przy wysokim znieczuleniu przewodowym
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności Częsta reakcja po znieczuleniu, może być związana z hipotensją
Często Wymioty Mogą wystąpić jako kontynuacja nudności lub niezależnie
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Często Zatrzymanie moczu Szczególnie przy znieczuleniu przewodowym, może wymagać czasowej kateteryzacji

Mechanizmy toksyczności bupiwakainy

Bupiwakaina może wykazywać działania toksyczne, szczególnie w przypadku niezamierzonego podania donaczyniowego lub zastosowania zbyt wysokiej dawki. Objawy neurotoksyczności zwykle poprzedzają objawy kardiotoksyczności, z wyjątkiem przypadków, gdy pacjent jest w głębokiej narkozie ogólnej.3

Neurotoksyczność

Toksyczne działanie bupiwakainy na ośrodkowy układ nerwowy manifestuje się stopniowo nasilającymi się objawami. Pierwszymi symptomami są zazwyczaj: drętwienie języka, parestezje okołoustne, uczucie pustki w głowie i szum w uszach. Zaburzenia widzenia i drżenia mięśniowe stanowią poważniejsze objawy i mogą poprzedzać wystąpienie uogólnionych drgawek. Należy pamiętać, że objawy te nie powinny być mylone z objawami nerwicy czy zaburzeń psychicznych.4

Kardiotoksyczność

Zaburzenia sercowo-naczyniowe są najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi bupiwakainy i mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Obejmują one bradykardię, zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca. Ryzyko kardiotoksyczności zwiększa się przy niezamierzonym podaniu donaczyniowym lub podaniu zbyt wysokiej dawki leku.5

Szczególne grupy działań niepożądanych

Reakcje alergiczne

Choć występują rzadko, reakcje alergiczne na bupiwakainę mogą mieć poważny przebieg, włącznie z wstrząsem anafilaktycznym. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk, spadek ciśnienia tętniczego i trudności w oddychaniu. W przypadku podejrzenia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie przeciwwstrząsowe.6

Zaburzenia naczyń krwionośnych

Niedociśnienie tętnicze jest bardzo częstym działaniem niepożądanym, szczególnie przy znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, gdzie blokada włókien współczulnych prowadzi do rozszerzenia naczyń obwodowych i spadku oporu naczyniowego. Rzadziej obserwuje się nadciśnienie tętnicze, które może wynikać z mechanizmów kompensacyjnych organizmu.7

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe i układu moczowego

Nudności występują bardzo często, a wymioty często po podaniu bupiwakainy, szczególnie w przypadku towarzyszącego niedociśnienia tętniczego. Zatrzymanie moczu jest częstym powikłaniem, zwłaszcza przy znieczuleniu przewodowym w obszarze lędźwiowo-krzyżowym, ze względu na blokadę unerwienia autonomicznego pęcherza moczowego.8

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane bupiwakainy, kluczowe znaczenie ma dokładne monitorowanie pacjenta podczas i po procedurze znieczulenia. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest systematyczne zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.9

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl